II SA/Po 4350/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia WSA Maciej Dybowski ( spr ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lipca 2004 r. sprawy ze skargi G.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich ; 1. oddala skargę w zakresie żądania przyznania uprawnień kombatanckich, 2. odrzuca skargę w zakresie roszczenia odszkodowawczego. /-/ M.Dybowski /-/ R.Batorowicz /-/ J.Stankowski JFS Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. - nr [...]na podstawie art.105 § 1 kpa w związku z art.22 ust.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( j.t. Dz. U. 142/97/950 ze zm. - dalej ustawa ) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania G. B.. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu powołanej decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, że jest związany postanowieniami art.22 ust.3 ustawy, który stanowi, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art.1 - 4 , z zastrzeżeniem ust.4, mogą być kierowane w trybie, o którym mowa w ust.1 do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Wskazany termin jest terminem prawa materialnego w odniesieniu do którego nie stosuje się instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. G. B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że "czyniła starania i zbierała dokumenty" od 1995 r., Jej brat - S. K. - otrzymał uprawnienia kombatanckie ( nr 105836/99 ). Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.127 § 3 i art.138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art.4 ust.1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( j.t. Dz. U. 142/97/950 ze zm. ) uchylił decyzję własną z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania administracyjnego i w parciu o art.21 w związku z art.4 ust.1 pkt 1 lit.c ustawy o kombatantach przyznał uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w maju 1940 r. G. B. na powyższą decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się "uregulowania należności wynikających z uprawnień zaległego czasu". W piśmie z dnia [...] grudnia 2001 r. i [...] sierpnia 2003 r. Skarżąca doprecyzowała, że domaga się odszkodowania z tytułu opóźnienia w przyznaniu Jej uprawnień kombatanckich, gdy Jej brat S. K. otrzymał je [...] kwietnia 1999 r. - nr [...] ( k.2, 8, 20 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o oddalenie skargi podając, że o roszczeniach odszkodowawczych orzekają sądy cywilne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga wpłynęła do Sądu przed rządem art.37 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. 74/95/368 ze zm. ), w oparciu o który to przepis wypracowano liberalną praktykę określenia naruszenia prawa lub interesu publicznego, tym bardziej, że na podstawie art.51 ustawy o NSA, sąd administracyjny nie był związany granicami skargi ( J.Świątkiewicz "Naczelny Sąd Administracyjny - komentarz do ustawy" W-wa 2001 s.150 ). Art.57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153/02/1270 - dalej u p s a ) , nawiązuje w swej konstrukcji do art.37 ustawy o NSA ( J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz" - W.Pr. 2004 s.111 uw.1, 3 ), przeto Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę także merytorycznie, by udzielić Skarżącej jak najpełniejszej ochrony prawnej. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem nie dopatrzył się, by przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W szczególności decyzja odpowiada prawu materialnemu ( art.4 ust.1 pkt 1 lit.c ustawy ). Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozpatrując sprawę w powyższym zakresie wydał decyzję po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego. Wydana decyzja w całości uwzględniła żądanie strony dotyczące przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w maju 1940 r. Z wymienionych przyczyn skargę oddalono w zakresie żądania przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art.151 u p s a w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 153/02/1271 ze zm. Skarżąca wnosząc skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych domagała się również odszkodowania na skutek przyznania Jej uprawnień kombatanckich dopiero decyzją z dnia [...]r., mimo że z wnioskiem wystąpiła [...] listopada 2000 r. , mimo że Jej brat otrzymał je decyzją z [...] kwietnia 1999 r. Ustawodawca określił właściwość sądów administracyjnych w art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z art.177 in princ. Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U.78/97/483, sprost. 28/04/319 wynika domniemanie właściwości sądów powszechnych. Sprawa o odszkodowanie za niezgodne z prawem działanie władzy publicznej ( art.77 ust.1 Konstytucji RP; art.417 kc ) ma charakter sprawy cywilnej, a żaden przepis ustawy nie zastrzega tych spraw do właściwości sądów administracyjnych. Z wymienionych przyczyn skargę w zakresie roszczenia odszkodowawczego należało odrzucić postanowieniem zawartym w wyroku , na podstawie art.58 § 1 pkt 1 i § 3 u p s a w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 153/02/1271 ze zm. /-/ M.Dybowski /-/ R.Batorowicz /-/ J.Stankowski JFS