II SA/Po 4395/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-08-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Hrycaj, Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus, Sędzia NSA Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, który brał udział w walkach z Wehrwolfem w ramach Wojska Polskiego, zachowuje uprawnienia kombatanckie?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, uznając, że organ administracji naruszył art. 77 § 1 kpa, nie odnosząc się do twierdzeń skarżącego o faktycznej podległości Milicji Obywatelskiej dowództwu Wojska Polskiego oraz otrzymaniu stopni wojskowych. Sąd wskazał, że jeśli skarżący walczył z Wehrwolfem pod dowództwem wojskowym, zachowałby uprawnienia kombatanckie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy kombatanckiej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o pozbawieniu A.P. uprawnień kombatanckich, przyznanych mu z tytułu działalności w latach 1944-1956 w Milicji Obywatelskiej. Skarżący twierdził, że brał udział w walkach z Wehrwolfem w ramach Wojska Polskiego, co jego zdaniem wyklucza pozbawienie go uprawnień. Organ administracji uznał, że Milicja Obywatelska nie była służbą zmilitaryzowaną i odmówił przyznania uprawnień. Skarżący zaskarżył decyzję, kwestionując ustalenia organu i podnosząc nowe okoliczności.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Hrycaj (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2001r. nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ P.Miładowski /-/ M.Hrycaj /-/ E.Makosz-Frymus TG
Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2001 r. [...], pozbawiającą A.P. uprawnień kombatanckich.
Podejmując powyższe decyzje organ orzekający ustalił, że A.P. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". Podstawą przyznania tych uprawnień było zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej M.O. w P. stwierdzające, że A.P., będąc funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, brał czynny udział w walce z reakcyjnym podziemiem w okresie od [...] listopada 1946 r. do [...]grudnia 1947 r.
Zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, A.P. oświadczył, że w latach 1946-1947 w ramach Plutonu Operacyjnego brał udział w walkach z Wehrwolfem. Przedstawił na tę okoliczność stosowne zaświadczenia.
Na walkę z Wehrwolfem powoływał się także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że udział w niej wyłącza możliwość pozbawienia go uprawnień kombatanckich. Twierdził, że Milicja Obywatelska faktycznie podlegała dowództwu Wojska Polskiego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatanckich nie podzielił tego poglądu. Przywołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności uchwałę tego Sądu z dnia 12 czerwca 2000 r. sygn. akt OPS 5/00, stwierdził, że Milicja Obywatelska nie była służbą zmilitaryzowaną, a wobec tego walka z Wehrwolfem w jej ramach nie powoduje zachowania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2, w związku z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.
A.P. zaskarżył ostateczną decyzję do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie.
Kwestionował przede wszystkim ustalenie, że Milicja Obywatelska nie była służbą zmilitaryzowaną. Twierdził nadto, że w czasie służby w Plutonie Operacyjnym, tak jak inni funkcjonariusze tego Plutonu, otrzymał umundurowanie i broń od Wojska Polskiego. W związku z tą służbą otrzymał również stopień wojskowy.
Organ orzekający, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie z motywów przedstawionych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym w powołanej w zaskarżonej decyzji uchwale, utrwalony jest pogląd, że uczestniczenie przez milicjanta lub grupę milicjantów w walkach z oddziałami Wehrwolfu w ramach Wojska Polskiego nie wyklucza przyjęcia, że takie uczestnictwo stanowi tytuł do uzyskania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy kombatanckiej.
W niniejszej sprawie, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze, skarżący nie twierdził wprost, że uczestniczył w walkach z Wehrwolfem pod dowództwem wojskowym, przedstawiał jednak okoliczności, które mogłyby na to wskazywać. W szczególności w piśmie z dnia [...] stycznia 2001 r. (K. 27 - 31 akt administracyjnych) powoływał się na faktyczną podległość Milicji Obywatelskiej dowództwu Wojska Polskiego oraz na otrzymane z tytułu służby w Plutonie Operacyjnym stopnie wojskowe wpisane do Książeczki wojskowej. Przedstawiał także zdjęcia z tamtego okresu, na których nosi mundur wojskowy.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów z naruszeniem art. 77 § 1 kpa nie odniósł się do powyższych twierdzeń, choć ich wyjaśnienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem okazało się, że skarżący, będąc funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej walczył z Wehrwolfem razem z Wojskiem Polskim i pod dowództwem wojskowym, zachowałby uprawnienia kombatanckie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2, w związku z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy kombatanckiej.
Z powyższych względów zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja o pozbawieniu A.P. uprawnień kombatanckich podlega uchyleniu.
Rozpoznając sprawę ponownie organ orzekający, korzystając ze wszystkich dostępnych dowodów, w tym przesłuchania skarżącego i wskazanych przez niego świadków, a także stosownych wywiadów ustali powyższe okoliczności i oceni czy istnieją podstawy do przyjęcia, że skarżący zachował uprawnienia kombatanckie.
Skoro, z powyższych motywów skarga okazała się uzasadniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Ze względu na zapis art. 26 ustawy kombatanckiej, pozwalający na wykonywanie wyłącznie prawomocnej decyzji, Sąd nie dokonywał określenia, o którym mowa w art. 152 p o p p s a.
/-/ P.Miładowski /-/ M.Hrycaj /-/ E.Makosz-Frymus
TG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło