II SA/Po 440/25

Dnia 19 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Wojewody W. z dnia 12 maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę postanawia odrzucić skargę. P. D. (zwany dalej "skarżącym") złożył w piśmie z dnia 3 czerwca 2025 r. skargę na decyzję Wojewody W. (zwanego dalej "Wojewodą"), którego przedmiot opisano w rubrum niniejszego postanowienia. Skarżący stawia zaskarżonej decyzji zarzuty naruszenia prawa, bowiem zaniechano eliminacji decyzji obarczonej wadą nieważności, co dla skarżącego jest dość oczywiste. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Wojewoda wyjaśnił, że rozpoznał wniosek o stwierdzenie nieważności i umorzył w tej sprawie postępowanie. Wojewoda orzekał w sprawie nieważnościowej jako organ rozpoznawczy. Jego decyzja powinna być najpierw zakwestionowana odwołaniem do organu odwoławczego, a więc do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarga do sądu administracyjnego jest więc, zdaniem Wojewody, niedopuszczalna. Nie wyczerpano środków zaskarżenia i to dyskwalifikuje skargę. W toku postępowania sądowoadministracyjnego ujawniono, że decyzją z dnia 4 lipca 2025 r., nr [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody. W reakcji na tę informację, skarżący wniósł o przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu: "Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym." Sąd w składzie orzekającym po analizie akt sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest niedopuszczalna. W art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. ustawodawca ukonstytuował obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia, które przysługują w toku postępowania administracyjnego. Tylko wyczerpanie tych środków zaskarżenia może otworzyć stronie drogę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Innymi słowy, niedopuszczalne jest wniesienie skargi, jeżeli strona nie skorzystała ze wszystkich przysługujących jej możliwości. Wspomnianymi środkami zaskarżenia są znane w prawie odwołanie, zażalenie, czy też ponaglenie. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że skarżący złożył odwołanie od decyzji Wojewody i nie czekając na jego rozpatrzenie, wniósł skargę do tut. Sądu. Co istotne, przedmiotem swojej skargi uczynił decyzję Wojewody. Z tego względu niedopuszczalne byłoby przychylenie się do prośby skarżącego i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ponieważ tenże sąd administracyjny nie jest właściwym miejscowo sądem dla rozstrzygnięć Wojewody W. . Warszawski sąd może orzekać tylko w sprawach ze skarg na decyzje wydane przez organy mające siedzibę na obszarze działalności tego sądu. Poza tym i co najważniejsze, w dniu wnoszenia skargi nie było ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, co uniemożliwia Sądowi rozpoznania skargi. Wobec powyższej konstatacji, w myśl art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Należy tutaj dopowiedzieć, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia nie należy rozumieć tylko faktu ich wniesienia, ale przede wszystkim ich rozpoznanie przez właściwy organ administracji publicznej rangi odwoławczej (zob. np. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 383/20, dostępne w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 3090246). Wniesienie skargi przed rozpoznaniem środka zaskarżenia, przysługującego w administracyjnym toku postępowania oznacza, że skarga jest niedopuszczalna i obowiązkowo podlega odrzuceniu (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 110/22, LEX nr 3339496). Skarżący złożył odwołanie od decyzji Wojewody. Nie czekając na jego rozpoznanie przez organ odwoławczy, wniósł skargę na tę decyzję. Skarga ta jest niedopuszczalna, ponieważ nie został dopełniony obowiązek, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Mając na względzie imperatywny charakter przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a także fakt, że ziściła się wskazana przesłanka, Sąd nie może podjąć innego rozstrzygnięcia, gdyż jest związany powołaną podstawą prawną. Skarga na decyzję Wojewody okazała się niedopuszczalna, bowiem była przedwczesna. Tylko ostateczna decyzja administracyjna może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego i to właściwego miejscowo. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. Ubocznie należy zaznaczyć, że skarżący, chcąc zakwestionować decyzję Wojewody, powinien, zgodnie z pouczeniem, jakie poznał, zaskarżyć decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do właściwego miejscowo sądu administracyjnego.