II SA/Po 442/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu w dniu 25 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg K. M., E. M. i T. M., A. M. i P. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2015 r. nr ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia oddalić wnioski. /-/ B. Drzazga K. M., E. M. i T. M. oraz A. M. i P. M. wnosząc skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty N. z dnia ...2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Z. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową i miejscami postojowymi na działce nr ... w P., jednocześnie złożyli wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podnieśli, iż inwestor natychmiast po otrzymaniu zaskarżonej decyzji przystąpił do wykonywania robót budowlanych na działce nr ... w P. i na dzień złożenia skargi budowa budynku objętego przedmiotowym pozwoleniem na budowę już trwa, a prace są na takim stopniu zaawansowania, że budynek może zostać ukończony w ciągu kilku tygodni. Skarżący wskazali, że w odniesieniu do pozwolenia na budowę należy uznać, że istnieje realne zagrożenie, że wykonanie decyzji wywoła trudne do odwrócenia skutki, mając na uwadze postępujące roboty budowlane. Dodali, że w sprawach tego rodzaju zachodzi także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, albowiem zrealizowanie budowy na podstawie kwestionowanego pozwolenia na budowę, a dalej jego wyeliminowanie z obrotu prawnego niewątpliwie będzie wiązało się z faktem niezasadnego poniesienia kosztów na budowę, która może okazać się niezgodna z prawem. Rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący zaznaczyli, że jedynie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na mocy której możliwa jest realizacja pozwolenia na budowę, może zapewnić stronom należytą tymczasową ochronę prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył , co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, ponadto Sąd może również wstrzymać wykonanie aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd nie zasługuje na uwzględnienie, zwłaszcza, że niewątpliwe jest w sprawie, iż sporna inwestycja realizowana jest na działce uczestnika postępowania. Strony skarżące w żaden sposób nie wykazały, by wykonanie zaskarżonej decyzji wiązało się z poniesieniem przez nie ryzyka znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zarówno skutki te, jak i ryzyko znacznej szkody leży po stronie inwestora, który – jak wynika z treści skarg – przystąpił po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę do realizacji inwestycji, nie czekając na zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek skarżących nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Wskazywane przez skarżących potencjalne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków przez wybudowanie obiektu przed rozpoznaniem skargi, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Realizacja każdej decyzji o pozwoleniu na budowę zmienia istniejący stan rzeczy i może powodować trudne do odwrócenia skutki faktyczne i prawne. Skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnieśli jednak przede wszystkim zarzuty dotyczące jej prawidłowości, a nie argumenty przemawiające za jej wstrzymaniem. Tymczasem Sąd na etapie sprawy, w którym następuje rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku jest zatem niedopuszczalne. Co więcej, to inwestor, realizując inwestycję na mocy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy decyzja ta jest przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego podejmuje ryzyko, iż w razie wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego zobowiązany będzie do wykonania nakazów organów nadzoru budowlanego mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nawet do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. Powyższe okoliczności nie uzasadniają jednakże wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2014 r., II OZ 470/14, Lex nr 1467734). W związku z powyższym na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ B. Drzazga