II SA/Po 4435/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie Sędzia NSA Maria Hycaj ( spr ) Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj JFS Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 , w związku z art.127 § 3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. nr 142 poz. 950 ze zm. ) , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2001 r. Nr [...], pozbawiającą M.Z. uprawnień kombatanckich. Z akt sprawy wynika, że M.Z. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] lutego 1945 r. do [...] grudnia 1947 r. Podstawą przyznania uprawnień było zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w P. stwierdzające, że od [...] lutego 1945 r. do [...] sierpnia 1949 r. pełnił służbę w organach MO, a od [...] lutego 1945 r. do [...] grudnia 1947 r. brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. Pismem z dnia [...] grudnia 2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów zawiadomił Kombatanta o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego i wezwał do przedstawienia wyjaśnień i dowodów mogących mieć wpływ na wynik tego postępowania. W piśmie z dnia [...] stycznia 2000 r. M.Z. , jako okoliczność uprawniającą go do zachowania uprawnień kombatanckich, wskazał ochotniczą walkę o Cytadelę Poznańską, wyjaśnił także, że po wyzwoleniu Cytadeli część uczestników walk została zwerbowana do służby w Milicji Obywatelskiej. Na potwierdzenie swojego uczestnictwa w walkach o Cytadelę przedstawił zeznania dwóch świadków. Odnosząc się do powyższego zarzutu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów w swojej pierwszej decyzji stwierdził, że M.Z. brał udział w walkach o Cytadelę będąc funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, która nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, a wobec tego walka z Niemcami w jej ramach nie stanowi tytułu do zachowania uprawnień kombatanckich. Podniósł także, że w toku postępowania weryfikacyjnego Urząd nie jest zobowiązany do wyjaśniania czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie przepisów obecnie obowiązującej ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.Z. zakwestionował ustalenie jakoby walczył o Cytadelę w ramach Milicji Obywatelskiej. Twierdził, że był ochotnikiem, a do Milicji został zwerbowany po wyzwoleniu Poznania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów, utrzymując w mocy pierwotną decyzję, nie odniósł się do powyższego zarzutu. Podtrzymywał ustalenie, że w czasie walk o Cytadelę M.Z. był milicjantem nie służą mu zatem z tego tytułu uprawnienia kombatanckie, Milicja Obywatelska nie była bowiem służbą zmilitaryzowaną. M.Z. zaskarżył ostateczną decyzję administracyjną do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Podtrzymał zarzut, że o wyzwolenie Poznania walczył wraz z grupą ochotników, a dopiero potem został zwerbowany do Milicji Obywatelskiej. Organ orzekający, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie z motywów przedstawionych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Z naruszeniem art.77 § 1 kpa organ orzekający, podejmując obie decyzje, wyczerpująco nie zebrał i nie rozpatrzył materiału dowodowego. Dotyczy to w szczególności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności uczestnictwa skarżącego w walkach o wyzwolenie Poznania. Ustalając, że skarżący brał udział w tych walkach jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej organ oparł się na zaświadczeniu Komendy Wojewódzkiej Policji w P. stwierdzającym, że skarżący pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej od dnia [...] lutego 1945 r. Nie ustosunkował się natomiast do odmiennych wyjaśnień skarżącego i świadka A.K., z których wynika, że w walkach o Poznańską Cytadelę brali udział jako ochotnicy. Zeznania te co do charakteru uczestnictwa w walkach wydają się prawdopodobne zważywszy, że przed wyzwoleniem Poznania Milicja Obywatelska na terenie miasta nie funkcjonowała. Należy się domyślać, że osobom, które następnie podjęły służbę w organach Milicji Obywatelskiej zaliczono okres walki o Cytadelę do stażu pracy, nie może to jednak prowadzić do ustalenia, że o Cytadelę walczyli w ramach Milicji Obywatelskiej. Dokonanie tak istotnego dla wyniku sprawy ustalenia bez należytego wyjaśnienia sprawy powoduje uchylenie zaskarżonych decyzji. Rozpoznając sprawę ponownie organ orzekający winien dokładnie przesłuchać skarżącego i obu świadków, a także wyjaśnić co było przyczyną przyjęcia w zaświadczeniu i prawdopodobnie także w aktach osobowych skarżącego, że pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej w P. od [...] lutego 1945 r., to jest jeszcze przed wyzwoleniem miasta. Gdyby się okazało, że skarżący walczył o wyzwolenie Poznania jako ochotnik byłyby podstawy do uznania, że posiada uprawnienia kombatanckie określone w art.2 pkt 5 nowej ustawy, a wobec tego z mocy art.25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy zachowuje uzyskane poprzednio uprawnienia. Skoro , z przedstawionych motywów, skarga okazała się uzasadniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ), orzekł jak w sentencji. /-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj JFS