II SA/Po 4439/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-09-14

Skład orzekający: Maria Hrycaj, Paweł Miładowski, Danuta Rzymianiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy zmarły małżonek skarżącej posiadał inne uprawnienia kombatanckie, nawet jeśli nowe okoliczności zostały zgłoszone po terminie określonym w ustawie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej miał obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy zmarły małżonek skarżącej posiadał inne uprawnienia kombatanckie, nawet jeśli nowe okoliczności zostały zgłoszone po terminie określonym w ustawie. Niezgodny z prawem jest pogląd, że zarzuty wskazujące na istnienie innego tytułu do przyznania uprawnień kombatanckich muszą być zgłoszone w terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy kombatanckiej, zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji pozbawiającej H. J. uprawnień wdowy po kombatancie. Uprawnienia kombatanckie jej zmarłego męża S. J. zostały przyznane wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej. Skarżąca podniosła, że jej mąż brał udział w wojnie obronnej w 1939 r. Organ administracji uznał zgłoszenie tych okoliczności po terminie za spóźnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzono od organu na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Hrycaj ( spr. ) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski As. sąd. Danuta Rzymianiak-Owczarczak Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2001r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Hrycaj /-/ P. Miładowski TG Decyzją z dnia [...] października 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów, na podstawie art. 138 § 1, w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 20 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...], pozbawiającą H. J. uprawnień wdowy po kombatancie. Podejmując obie decyzje organ orzekający ustalił, że uprawnienia kombatanckie przyznane zostały mężowi H. J. - S. J. orzeczeniem Zarządu Wojewódzkiego ZboWiD w P. z dnia [...] września 1976 r. wyłącznie z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w ramach Milicji Obywatelskiej w czasie od [...] lutego do [...] października 1945 r. W dniu [...] lipca 1981 r. S. J. zmarł, a uprawnienia wdowy po kombatancie przyznano H. J. Zawiadomiona o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego H. J. podniosła, że S. J. pełnił służbę wojskową w Wojsku Polskim w 1939 r. i brał udział w wojnie obronnej. Przedstawiła orzeczenie Inwalidzkiej Komisji Rewizyjno-Lekarskiej z dnia [...] lutego 1946 r, powołała się także na dokumenty, stwierdzające przyznanie S. J. Medalu za W. oraz Odznaki G. W pierwszej decyzji organ orzekający nie odniósł się do tych twierdzeń, natomiast w drugiej stwierdził, że zgłoszenie nowych okoliczności po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy kombatanckiej, to jest po 31 grudnia 1998 r. jest spóźnione. H. J. zaskarżyła ostateczną decyzję do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Podtrzymała twierdzenia o udziale męża w wojnie obronnej w 1939 r., przedstawione w postępowaniu administracyjnym. Organ orzekający, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu orzekającego naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Niezgodny z prawem jest w szczególności prezentowany w zaskarżonej decyzji pogląd, jakoby zarzuty wskazujące na istnienie innego tytułu do przyznania uprawnień kombatanckich musiały być zgłoszone w terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy kombatanckiej. Niezależnie od tego, że powyższy przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 uznany został za niezgodny z Konstytucją, nie miał zastosowania w postępowaniu weryfikacyjnym, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. w szczególności uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 3 grudnia 2001 r. sygn. akt OPS 11/01. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów miał zatem obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia czy S. J. istotnie brał udział w wojnie obronnej w 1939 r., pełniąc służbę wojskową w Wojsku Polskim. Na to, że tak mogło być wskazuje jego wiek oraz przedstawione przez skarżącą dokumenty. Pozytywne ustalenie tej okoliczności prowadziłoby do przyjęcia, że S. J., gdyby żył w chwili wejścia w życie nowej ustawy kombatanckiej i został zweryfikowany, zachowałby uprawnienia przyznane wcześniej za utrwalanie władzy ludowej, zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2, w związku z art. 1 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Tym samym uprawnienia wdowy po nim zachowałaby skarżąca. Skoro, z przedstawionych motywów, skarga okazała się uzasadniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Sąd nie dokonywał określenia, o którym mowa w art. 152 tej ustawy, ponieważ zgodnie z art. 26 ustawy kombatanckiej wykonane być mogą wyłącznie prawomocne decyzje. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Hrycaj /-/ P. Miładowski TG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło