II SA/Po 444/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-08-23

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Świstak, Sędzia WSA Edyta Podrazik, Asesor WSA Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego na zakup leków, jeśli wnioskodawca nie rozliczył się z poprzednio przyznanej pomocy, przeznaczając ją na inne cele niż wskazane na receptach?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego na zakup leków, jeśli wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku rozliczenia się z poprzednio przyznanej pomocy, przeznaczając środki na inne cele niż wskazane na receptach, nawet jeśli spełnia kryterium dochodowe. Odmowa taka jest dopuszczalna, zwłaszcza gdy wnioskodawca wielokrotnie ubiegał się o pomoc na leki z recept, a następnie nie rozliczał się z ich zakupu, wydatkując środki na suplementy diety lub inne leki według własnego uznania.
Stan faktyczny
G. M. wnioskowała o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków. Prezydent Miasta odmówił przyznania pomocy, wskazując na niespełnienie przez wnioskodawczynię obowiązku rozliczenia się z poprzednio przyznanej pomocy oraz przeznaczenie środków na inne cele niż wskazane na receptach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji Kolegium, organ odwoławczy ponownie rozpoznał sprawę i ponownie utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. G. M. wniosła skargę do WSA w Poznaniu, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania G. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (zwanego dalej "Prezydentem") z dnia [...] 2016 r., [...] w przedmiocie odmowy przyznania odwołującej się pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego na zakup leków w wysokości 250 zł. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach. Wnioskiem z dnia 26 września 2016 r. G. M. wystąpiła do Prezydenta ([...]) o przyznanie pomocy finansowej (k. 81 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W trakcie wywiadu środowiskowego, który przeprowadzono 3 października 2016 r., sprecyzowała żądanie, zaznaczając, że domaga się zasiłku celowego na leki w wysokości 250 zł na miesiąc październik 2016 r. (k. 110 verte akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Decyzją z dnia [...] 2016 r., [...] Prezydent, działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7 pkt 5 i 6, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. 2016 r., poz. 930 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r, poz. 1508, dalej "u.p.s."), odmówił G. M. przyznania wnioskowanej pomocy. W motywach rozstrzygnięcia Prezydent wyjaśnił, że podczas wywiadu zobowiązano G. M. do dostarczenia aktualnych recept i wyceny leków. Ustalono, iż wnioskodawczyni zamieszkuje w dwukondygnacyjnym domu jednorodzinnym, którego jest właścicielką. We wrześniu 2016 r. zobowiązana była ponieść wydatki związane z opłatą rachunku za energię elektryczną 115,92 zł oraz za wodę 117,66 zł. Organ wskazał dalej, że 9 października 2016 r. G. M. przedłożyła między innymi 4 kopie recept z 8 września 2016 r., 30 sierpnia 2016 r. i 18 października 2016 r. (zalecone leki: [...]), a także paragony za leki zakupione w okresie od 22 sierpnia 2016 r. do 17 października 2016 r. ([...]) na łączną kwotę 248,87 zł, jako rozliczenie z zasiłku otrzymanego decyzją z dnia [...] 2016 r., [...] Organ zauważył, iż na przedłożonych paragonach nie widniał żaden z leków, na które wnioskodawczyni uzyskała pomoc w poprzednim postępowaniu administracyjnym, więc pismem z dnia 24 października 2016 r. wezwano ją do dostarczenia rozliczenia z pomocy przyznanej jej decyzją z dnia [...] 2016 r., [...] G. M. nie wywiązała się z tego obowiązku, a 4 listopada 2016 r. oświadczyła, iż faktur nie przedłoży, gdyż "funkcjonuje w oparciu o leki jej pomagające", a więc stosuje dowolnie te leki, które uważa za słuszne, niezależnie od zaleceń i wskazań lekarskich. Potwierdziła też, iż przedłożyła te same recepty (3 spośród 4), które przedłożyła już w poprzednim postępowaniu dnia 13 września 2016 r., bo oczekuje wsparcia na te leki. Odnosząc się do sytuacji G. M. Prezydent stwierdził, że wnioskodawczyni spełnia kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej określone w art 8 ust. 1 u.p.s. Wskazał nadto, że otrzymuje ona regularne, comiesięczne wsparcie z ośrodka pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 250 zł oraz zasiłku okresowego w wysokości 418 zł, a także w postaci innych zasiłków celowych. G. M. otrzymuje wsparcie na zakup leków, jednak nie rozlicza się z ich zakupu. Organ zwrócił uwagę, iż na przedstawianych od wielu miesięcy paragonach są suplementy diety, które nie są lekami niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania, nie są to leki ratujące zdrowie i życie – nie są ujęte na okazywanych receptach. W tej sytuacji organ dostrzegł konieczności odmowy przyznawania zasiłku celowego na kolejne leki de facto w części te same, skoro nie wykazano przeznaczenia przyznanych uprzednio środków na właściwe cele. W ocenie Prezydenta G. M. nie wywiązuje się z podjętych zobowiązań, to jest nie rozlicza się z otrzymanej pomocy, ponadto wskazuje potrzeby, które nie są jej niezbędne, skoro przyznawane środki wydatkuje według własnego uznania. W dalszych motywach decyzji z dnia [...] 2016 r. organ wskazał też, że przyznawanie środków z pomocy społecznej odbywa się wyłącznie na zasadach subsydiarności, bez względu na okoliczności stwierdzone w sprawie. Przez cały okres korzystania ze świadczeń pomocy społecznej G. M. nie wykazywała należytej współpracy w rozwiązywaniu problemów, jakie przyczyniły się do trudności życiowych. Powołując się na art. 11 ust. 2 u.p.s. Prezydent zarzucił, że postawa zainteresowanej świadczy o braku współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. G. M. dysponuje majątkiem w postaci nieruchomości gruntowej zabudowanej domem trzykondygnacyjnym, której sprzedaż lub wynajęcie w części mogłoby poprawić jej sytuację bytową. Odwołanie od decyzji wniosła G. M.. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Kolegium utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta. Następnie, na skutek skargi G. M., wyrokiem z dnia 15 listopada 2017 r., II SA/Po 519/17 (obecnie prawomocnym) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Kolegium. Sąd powołał się na zasadę dwuinstancyjności postępowania zapisaną w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a.") i podkreślił, że wszystkie dalsze zasady procedury administracyjnej (praworządności, prawdy obiektywnej) znajdą zastosowanie także do postępowania przed organem odwoławczym. Co prawda stosownie do art. 136 § 1 K.p.a. organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w całokształcie, jednak powinien on ocenić, czy organ pierwszej instancji zgromadził "całokształt materiału dowodowego" i właściwie ocenił zebrane dowody. Zarówno bowiem organ pierwszej jak i drugiej instancji muszą zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a nadto odnieść się do występujących zagadnień prawnych. Sąd w wyroku II SA/Po 519/17 zauważył, że Kolegium w decyzji z dnia 27 marca 2017 r. znacząco ograniczyło swoje rozważania. Wskazało bowiem tylko, że z materiału dowodowego (wydanych uprzednio decyzji) wynika, iż skarżąca nie rozliczyła się z przyznawanej jej pomocy i uniemożliwiła sprawdzenie, czy przyznana pomoc została wydatkowana zgodnie z przeznaczeniem. Wskazując natomiast na źródło ustaleń faktycznych, na których Kolegium oparło swoją decyzję, powołano się na uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu Kolegium wydało decyzję bez przeprowadzenia własnej oceny zgromadzonej w sprawie dokumentacji i oparło się bezkrytycznie ustaleniach Prezydenta. Sąd stwierdził, że powyższe jest istotne tym bardziej, że w aktach sprawy zabrakło szeregu dokumentów i dowodów. Sąd sprecyzował, że w aktach administracyjnych nie znajduje się wniosek G. M. o przyznanie pomocy. Ponadto Sąd zaznaczył, iż w aktach nie ma arkusza wywiadu środowiskowego z 3 października 2016 r., kopii 4 recept (z 8 września 2016 r., 30 sierpnia 2016 r. i 18 października 2016 r) oraz paragonów za leki zakupione w okresie od 22 sierpnia 2016 r. do 17 października 2016 r., które zdaniem Prezydenta skarżąca przedłożyła w dniu 19 października 2016 r. i które to recepty i paragony w ocenie tego organu stanowiły dowód na okoliczność niewywiązywania się przez G. M. z obowiązku rozliczenia się z udzielonej jej pomocy – co z kolei stanowiło przesłankę wydania decyzji odmawiającej przyznanie pomocy. Sąd stwierdził, że brak w aktach sprawy wskazanych wyżej podstawowych dokumentów i dowodów uzasadnia uznanie, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem zasad postępowania odwoławczego. We wskazaniach wyroku Sąd polecił organowi odwoławczemu uzupełnić akta sprawy o brakujące dokumenty, a następnie wydać rozstrzygnięcie zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Pismem z dnia 7 marca 2018 r., [...] Kolegium zwróciło się do Prezydenta ([...]) o nadesłanie akt sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] 2016 r., [...], uzupełnionych o dokumenty wskazane w wyroku II SA/Po 519/17. Uzupełnione akta sprawy zostały nadesłane przez Prezydenta przy piśmie z dnia 21 marca 2018 r., [...] Wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., ponownie rozpoznało odwołanie G. M. i utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] 2016 r., [...] W swej ponownej decyzji Kolegium szczegółowo uzasadniło rozstrzygnięcie, powołując się na materiał zebrany w aktach administracyjnych. Wskazało w szczególności, że G. M. wystąpiła o pomoc poprzez złożenie pisma z dnia 26 września 2017 r., a pomoc ta miała dotyczyć miesięcy października, listopada i grudnia (k. 81 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Kolegium powołało się następnie na wywiad środowiskowy z dnia 3 października 2016 r., w którym skarżąca doprecyzowała żądanie pomocy, wskazując na potrzebę w postaci zakupu leków w wysokości 250 zł w miesiącu październiku 2016 r. (k. 109-110 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Organ odwoławczy opisał dalej ustaloną na podstawie akt sytuację materialną i osobistą G. M.. Uwypuklił, że ta w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w sierpniu 2016 r., posiadała dochód w postaci zasiłku okresowego w wysokości 418 zł. Ponadto skarżąca otrzymuje regularne wsparcie w formie zasiłku celowego na zakup żywności 250 zł i innych zasiłków celowych, także na zakup leków. Otrzymała w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 20 września 2016 r. pomoc finansową w łącznej kwocie 9425,68 zł (co zostało udokumentowane danymi utrwalonymi w aktach na k. 40 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Kolegium zwróciło też uwagę, że według danych Prezydenta na dzień 25 listopada 2016 r. kwota wsparcia dla G. M. wyniosła [...] zł, czyli średnio miesięcznie [...] zł. Wreszcie organ odwoławczy zaznaczył, że decyzją z dnia [...] 2016 r., [...], na wniosek G. M. z 8 września 2016 r., w miesiącu wrześniu 2016 r. przyznano jej zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia w wysokości 250 zł. Do wniosku z dnia 8 września 2016 r. wnioskodawczyni dołączyła kopie 3 recept z 30 sierpnia 2016 r. i 8 września 2016 r. (zalecone leki: [...]). Dane te wynikają z dokumentów zebranych w aktach organu pierwszej instancji na k. 32-34. Ubiegając się wówczas o pomoc G. M. domagała się zasiłku celowego w kwocie 431,19 zł. Następnie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z danymi wynikającymi z dokumentacji na k. 94 akt administracyjnych organu pierwszej instancji do wniosku z dnia 26 września 2016 r. G. M. dostarczyła 4 recepty, ponownie 3 wcześniej już wymienione oraz receptę z dnia 18 października 2016 r. (Stilnox). Z kolei w ramach rozliczenia pomocy udzielonej decyzją z dnia [...] 2016 r., [...] przedstawiła paragony, które nie są zgodne z przedłożonymi do wniosku receptami. Na paragonach widnieją leki i suplementy diety dostępne bez recepty. Prezydent pismem z dnia 24 października 2016 r. wystąpił do G. M. z prośbą o dostarczenie rozliczenia zakupu zaleconych leków (k. 99 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku, natomiast w dniu 4 listopada 2016 r. oświadczyła, że nie realizuje recept, na których widnieją leki wskazane przez lekarza, z uwagi na to, że organ nie zaspokoił decyzją z dnia [...] 2016 r. zgłaszanych potrzeb w całości. Dalej Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z wyjątkiem art. 40, 41, 78 i 91 u.p.s., przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 634 zł, przy jednoczesnym spełnieniu przynajmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s. lub innych okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy. Kolegium zaznaczyło, że fakt spełnienia przesłanki dochodowej nie uzasadnia automatycznego przyznania G. M. wnioskowanego świadczenia. Organ podkreślił, że decyzje w przedmiocie przyznania zasiłku celowego opierają się na uznaniu administracyjnym. Uznanie obejmuje z kolei prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. W szczególności, wobec danej osoby pewien zakres przyznanych już świadczeń organ może uznać za zaspokajający jej bieżące, niezbędne potrzeby życiowe. Stąd też w przypadku wielokrotnego występowania o świadczenia organ może uwzględniać te, które w danej sytuacji są najistotniejsze. Co więcej, gdy kwota wsparcia regularnie uzyskiwanego przez wnioskodawcę od organów pomocy społecznej przewyższa kryterium dochodowe uprawniające do wystąpienia przez osobę samotnie gospodarującą o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.), wówczas nie jest to wprawdzie przesłanka wyłączająca przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, niemniej wysokość kryterium dochodowego stanowi pewne wskazanie, pozwalające określić w sposób przybliżony, jakie przychody, a w ich braku wsparcie, ustawodawca uznaje za wystarczające, gwarantujące minimum godnej egzystencji. W ocenie organu G. M. nie została pozostawiona sama w trudnej sytuacji życiowej, a organy pomocy społecznej od wielu lat wspierają ją w miarę swoich możliwości w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych. Pomocy na zakup leków w wysokości 250 zł nie przyznano, gdyż G. M. nie wywiązała się z podjętych zobowiązań, to jest nie rozliczyła się z otrzymanej pomocy. Środki przyznane na wykup zalecanych leków przeznaczyła bowiem na zakup suplementów diety (na łączną kwotę 249,87 zł), według własnego uznania, a zatem przyznanej pomocy nie przeznaczyła na wnioskowany cel. Kolegium nadmieniło też, że w decyzji z dnia [...] 2016 r. Prezydent wymienił decyzje wydane w okresie wcześniejszym - od marca 2016 r. do sierpnia 2016 r., którymi przyznawano G. M. pomoc w formie zasiłku celowego na zakup leków. W przypadku każdej z nich skarżąca rozliczyła tylko część przyznanej kwoty pomocy dotyczyła leków zgodnych z receptami dołączonymi do wniosku. To wszystko doprowadziło Kolegium do przekonania, że nie zachodzi podstawa do przyznania zasiłku celowego także z uwagi na treść art. 11 ust. 2 u.p.s. W skardze G. M. wskazała, że organ pierwszej instancji dopuścił się zaniechań wobec organu odwoławczego i utajnił swoje działania ("swoją pracę"). Skarżąca wniosła o przytoczenie przepisów prawa i dotychczasowych wyroków oraz w efekcie zmianę zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Dnia 19 czerwca 2018 r. skarżąca złożyła pismo procesowe, w którym szerzej opisała okoliczności, w jakich znajdowała się w 2016 r. oraz sposób gospodarowania posiadanymi środkami z pomocy. G. M. argumentowała też potrzebę zakupu leków spoza recept. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Ocenę legalności zaskarżonej decyzji należy poprzedzić uwagą, że w sprawie raz już orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., II SA/Po 519/17. W wyroku tym nie zakwestionowano co do zasady postępowania i kierunku rozumowania organów. Sąd jednak ostateczną ocenę sprawy pozostawił otwartą, zwracając uwagę brakuje w aktach administracyjnych części materiałów i dowodów. To z kolei doprowadziło Sąd wydający wyrok II SA/Po 519/17 do przekonania, że postępowanie na poziomie odwoławczym wymagało powtórzenia. Zdaniem obecnie orzekającego Sądu Kolegium wywiązało się ze swoich obowiązków, gdy chodzi o zebranie i analizę materiału dowodowego. W stosunkowo obszernym i szczegółowym uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na poszczególne dowody, z których wywodził skutki prawne. Przywołał także w niemalże wszystkich przypadkach dokładne numery kart akt, na których istotne dokumenty się znajdują. Odnosząc się do sytuacji G. M. wskazać należy, że bezsporną okolicznością jest, iż spełnia ona kryterium dochodowe uzyskania pomocy. W sierpniu 2016 r., a więc w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (miesiąc taki bierze się pod uwagę zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s.) skarżąca dysponowała jedynie zasiłkiem okresowym w wysokości 418 zł spośród tych wpływów, które podlegają wliczeniu do dochodu. Zaznaczyć jednak trzeba, że według zbiorczych danych Prezydenta w okresie od 1 stycznia do 20 września 2016 r. G. M. otrzymywała też liczną pomoc w postaci niewliczanych do dochodu zasiłków celowych (zob. art. 8 ust. 4 pkt 2 u.p.s.), przez co sumaryczna pomoc wyniosła 9425,68 zł, co daje miesięczne wpływy skarżącej z tytułu pomocy społecznej na poziomie przekraczającym 1000 zł. Warto także wskazać, że w decyzji z dnia [...] 2016 r., [...] szczegółowo wymieniono wydawane na rzecz G. M. w trakcie 2016 r. decyzje przyznające zasiłki celowe na leki z recept, które to decyzje były pozytywne dla skarżącej mimo, że skarżąca konsekwentnie nie rozliczała się z posiadanych środków poprzez potwierdzenie wykupienia leków wskazanych na receptach wcześniej dołączanych do wniosków. Wydatki swe uzasadniała natomiast poniesieniem kosztów suplementów i leków doraźnych. Gdy chodzi o ostatnie rozliczenie pomocy w kwocie 250 zł przyznanej na leki decyzją z dnia [...] 2017 r., [...], to organ zwrócił uwagę, iż rozliczenie przedstawione na kwotę 249,87 zł nie obejmuje żadnego z leków z recept, ze względu na które pomoc celowa została przyznana (zob. k. 87-92 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Co więcej, Prezydent uwypuklił, że G. M., ubiegając się o pomoc ponownie powołała się na te same recepty (z daty i numeru), które przedkładała organowi już wcześniej. Wszystkie wymienione wyżej okoliczności są udokumentowane precyzyjnie w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji – zob. zwłaszcza k. 87-88 w zestawieniu z k. 32-34. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Dotyczy to w szczególności pokrycia części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 u.p.s.). Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, jak to wynika z art. 7 K.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Decyzja powinna zatem uwzględniać zasady ogólne określone w K.p.a., a w zakresie meritum rozstrzygnięcia – zasady zawarte w ustawie o pomocy społecznej. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny ogranicza się do zbadania zgodności z prawem tej decyzji. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji i czy organ przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania oraz czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Biorąc pod uwagę powyższe w ocenie Sądu można się zgodzić z organami, że ze względu na rozmiary regularnej pomocy przyznawanej G. M. w 2016 r., odmowa sfinansowania kolejnej ze zgłoszonych potrzeb – leków na kwotę 250 zł była dopuszczalna. Bezspornym jest bowiem, że otrzymywane przez nią środki z pomocy społecznej składają się na regularne wpływy na poziomie przekraczającym ustawowe kryterium dochodowe. Dodatkowo przesądzające znaczenie – jeżeli chodzi o okoliczności konkretnej kontrolowanej sprawy – miało też to, że skarżąca wielokrotnie w 2016 r. ubiegała się o pomoc na leki przedstawiając recepty lekarskie, a za każdym razem nie rozliczała się z ich zakupu należycie. Gdy chodzi natomiast o pomoc przyznaną decyzją z dnia [...] 2016 r., [...], to skarżąca przyznanej pomocy w ogóle nie rozliczyła. Odnosząc się do zarzutów G. M., która w piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2018 r. starała się uzasadnić potrzebę zakupów leków spoza recept, Sąd wyjaśnia, że przyjmuje argumenty skarżącej ze zrozumieniem, gdyż zdaje sobie sprawę, iż w wielu kłopotach zdrowotnych popularne środki czy suplementy mogą istotnie łagodzić dolegliwości. Generalnie można więc zgodzić się, że zakup leków i suplementów w określonych okolicznościach może być uzasadniony. Sąd zwraca jednak uwagę skarżącej na fakt, że skoro zdecydowała się korzystać z pomocy społecznej (co wiąże się z zadysponowaniem na jej rzecz publicznych środków finansowych), to musi się ona z udzielonej pomocy celowej rozliczyć, to jest udowodnić spożytkowanie jej na założony cel. G. M. w ocenie Sądu nie postępuje więc prawidłowo, występując o pomoc celową na leki z recept, a następnie świadomie i regularnie przeznaczając tą pomoc na inne leki. W stosunku do pomocy wnioskowanej we wrześniu 2016 r. Prezydent mógł zatem zareagować (odmawiając kolejnego zasiłku celowego), gdy okazało się, że dotychczasowa celowa pomoc na zapisane przez lekarzy leki nie została wydatkowana za założone cele. Na marginesie Sąd wskazuje, że jeżeli leki i suplementy, które kupowała poza receptami, były zalecone przez lekarzy (jak twierdzi ona w piśmie z dnia 19 czerwca 2018 r.), to nic nie stało na przeszkodzie, aby przedstawić organowi pomocy pochodzące od tych lekarzy recepty, bądź chociażby zalecenia wraz z wnioskami o pomoc. Skarżąca nie powinna jednak wprowadzać organu w błąd, przedstawiając wraz z wnioskami recepty, a następnie świadomie realizować otrzymane środki na wybrane leki i suplementy poza receptami. Takie działanie – jak już wyjaśniono – mogło się spotkać z reakcją organu. W tym miejscu wyjaśnić należy, że wydatkowanie środków celowych niezgodnie z przeznaczeniem może być podstawą ograniczenia lub odmowy przyznania pomocy społecznej (art. 11 ust. 1 u.p.s.). Mając to wszystko na uwadze Sąd – działając na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło