II SA/Po 445/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005r. przy udziale sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej pozwolenia na wytwarzanie odpadów; uchyla zaskarżoną decyzję; I. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/A. Łaskarzewska /-/J. Szaniecka /-/St. Małek Starosta Powiatu decyzją z dnia [...]r. na podstawie przepisów art. 181 ust. 1 pkt. 4, art. 183 ust. 1, art. 184, art. 188 art. 378 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001r. Nr 62 poz. 627) oraz art. 17 ust. 1 pkt. 1 art. 18 ust. 2 i art. 31 ust. 2 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2001r. Nr 62 poz. 628) udzielił fabryce "A" Spółka z o.o. w miejscowości O. – pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Odwołanie wniósł A. P., argumentując, iż składowanie i emisja odpadów negatywnie oddziałują na jego nieruchomość, która znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie z fabryką "A". Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt. 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze. Wskazano, iż zainteresowany w odwołaniu nie zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenia konkretnego przepisu zastosowanego w sprawie prawa, co oznacza, iż nie wykazał interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa. Podkreślono, że przedmiotem postępowania nie było ograniczenie uciążliwości dla środowiska lecz określenie prawem przewidzianych warunków wytwarzania odpadów. Decyzja ta jednak nie narusza prawa a zarzuty zainteresowanego jej nie dotyczą. Negatywne oddziaływanie instalacji na zdrowie i prowadzenie działalności gospodarczej może być jedynie rozpatrywane w ramach "sprzecznego z tym pozwoleniem faktycznego oddziaływania na środowisko". A. P. wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, iż decyzja organu pierwszej instancji narusza przepis art. 18 ust. 3 pkt. 1 ustawy o odpadach, gdyż ich wytwarzanie i składowanie stwarza zagrożenia dla zdrowia mieszkańców i wpływa negatywnie na środowisko. W tym zakresie skarżący przedłożył opinię Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., raport z badań Instytutu Włókien Naturalnych w P. oraz pismo Powiatowego Lekarza Weterynarii. Zdaniem skarżącego jako właściciel sąsiedniej nieruchomości jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na wytwarzanie odpadów, które negatywnie oddziałują na jego nieruchomość. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Organ pierwszej instancji udzielił spółce "A" na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001r. Nr 62 poz. 627 oraz ustawy o odpadach (Dz. U. z 2001r. Nr 62 poz. 628) pozwolenia na wytwarzanie odpadów inne niż niebezpieczne. Bezsporne jest, że nieruchomość skarżącego, zabudowana budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością, na której zlokalizowana jest fabryka spółki "A", wytwarzająca odpady. Skarżący załączył do skargi między innymi opinie lekarską z [...]r. wydaną w sprawie: sygn. akt Ds. 807/02 Prokuratury Rejonowej we Wrześni, stwierdzającą, iż czynniki emitowane przez fabrykę "A" (pył zawieszony przenoszący substytucje o działaniu alergizującym) oddziałują w sposób istotny na stan jego zdrowia, a także pismo Powiatowego Inspektora Weterynarii we W. z [...]r. stwierdzające, że na terenie nieruchomości skarżącego nie jest możliwe prowadzenie ubojni zwierząt, z uwagi na nadmierne zadymienie, dokuczliwe zapachy oraz zalegające sadze. Właściciel nieruchomości w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego może, z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy, zgodnie z społeczno – gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożyczki i inne dochody z rzeczy (art. 140 kc). Ustawa ochrony środowiska formułuje zasady ochrony środowiska oraz tworzy system środków zapewniający ich przestrzeganie. Zastosowanie środków administracyjnych wiąże się ściśle z pojęciem strony (art. 28 kpa) jako podmiotu biorącego udział w tym postępowaniu. Niewątpliwe jest, iż naruszenie zasad ochrony środowiska może negatywnie oddziaływać przede wszystkim na nieruchomości położone w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu emitującego szkodliwe dla środowiska czynniki lub w zasięgu szkodliwego jego oddziaływania. W szczególności wytwarzane przez fabrykę "A" odpady w tym różnego rodzaju zanieczyszczenia związane z ich składowaniem (np. – baterie akumulatorowe, filtry olejowe, żużle, popioły) mogą przenikać na teren sąsiedniej nieruchomości i utrudniać w mniejszym lub większym zakresie korzystanie z niej. Stwierdzić zatem należy, iż negatywne skutki związane z wytwarzaniem odpadów mogą oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej. Skarżący jest więc uprawniony do występowania w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony. Jako właściciel sąsiedniej nieruchomości posiada bowiem interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, którego dotyczy postępowanie o pozwolenie na wytwarzanie odpadów. (por. uchwała NSA z 11 października 1999r. ONSA 2000/1/6). W szczególności jest uprawniony do żądania wydania przez organ administracji decyzji zmierzającej do ochrony tego interesu (por. uchwała NSA z 11 października 2000r. ONSA 2000/1/6, postanowienie Sądu Najwyższego z 2 marca 1998r. III ARN 39/97). Nie jest słuszny wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, iż "odwołujący wykazałby swój interes prawny gdyby wskazał, że organ I instancji naruszył konkretnie wskazany przepis". Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa oznacza bowiem istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja tych uprawnień lub obowiązków. Prawna kategoria interesu prawnego należy do prawa materialnego i nie zależy, jak to sugeruje organ odwoławczy, od legalności kwestionowanej decyzji. Uznając, iż skarga zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c, art. 152 i art. 200 ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271) – orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/A. Łaskarzewska /-/J. Szaniecka /-/St. Małek jw