II SA/Po 445/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu likwidacji urządzenia technicznego oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r, nr [...] znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., zwanej dalej: PrB) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej: Kpa) w sprawie prawidłowości ogrzewania sali sprzedaży w pawilonie handlowym zlokalizowanym w [...] przy [...] (dz. nr [...] obręb nr [...]) nakazał inwestorom - P. L. i K. L. likwidację urządzenia technicznego t.j. pieca wolnostojącego opalanego drewnem typ [...] zlokalizowanego w sali sprzedaży [...] w [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał stan faktyczny sprawy wskazując, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości ogrzewania ww. sali sprzedaży. Organ ustalił, iż w sali tej, w celu jej ogrzewania, włączono do komina dymowego urządzenie techniczne t.j. piec (żeliwny wolnostojący na paliwo stałe – drewno - typ [...]). Według aprobaty technicznej Instytutu [...] (zwanego dalej: Instytut) piec żeliwny wolnostojący typu [...] przeznaczony jest do ogrzewania pomieszczeń mieszkalnych. W związku z powyższym, organ stwierdził, że dalsze użytkowanie wymienionego urządzenia technicznego może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. W konsekwencji PINB zobowiązany był wydać decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 PrB, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości. Od powyższej decyzji odwołał się K. L. (zwany dalej również: skarżący) zarzucając, iż decyzja PINB jest niezgodnie z prawem. Odwołujący się wywodził, że zgodnie z decyzją [...] z dnia [...] września 2003 r. wydaną przez Prezydenta Miasta [...] o pozwoleniu na rozbudowę pawilonu handlowego położonego na nieruchomości w [...] przy [...], uzyskał zgodę na rozbudowę ww. pawilonu. W dniu [...] grudnia 2003 Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego, a decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Obecnie pawilon handlowy ogrzewany jest piecem żeliwnym typ [...] firmy [...] na paliwo stałe. Wymieniony piec został zainstalowany w roku 2005. Piec posiada Deklarację zgodności [...]. Eksploatacja powyższej instalacji grzewczej nie wymagała posiadania pozwolenia lub zgłoszenia na wprowadzenie gazów lub pyłów do powietrza. Pomieszczenie w którym zainstalowany jest piec znajduje się na pierwszej kondygnacji (parter) więc jest zgodne z § 132 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (zwanego dalej: Rozporządzenie). Na podstawie normy [...] piec może być instalowany w pomieszczeniach handlowych. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej: Kpa) uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 PrB oraz art. 104 § 1 Kpa, nakazał P. L. oraz K. L. (jako zarządcy obiektu budowlanego) wykonanie, w terminie do dnia [...] września 2019 r., likwidacji urządzenia technicznego tj. pieca wolnostojącego opalanego drewnem typ [...] zlokalizowanego w sali sprzedaży [...] w [...], Uzasadniając rozstrzygnięcie organ opisał stan faktyczny w sprawie wskazując, że decyzją z dnia [...] września 2003 r. Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego, zaś decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. PINB udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego pawilonu handlowego. Kolejno, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 PrB PINB nakazał P. L. i K. L. odłączyć urządzenie tj. kominek od paleniska w pawilonie handlowym. Z protokołu oględzin PINB z dnia [...] kwietnia 2005 r. wynikało, że decyzja ta została wykonana. Kolejno [...]INB wskazał, że w dniu [...] czerwca 2018 r. PINB ponownie przeprowadził czynności kontrolne na terenie opisanej nieruchomości i stwierdził, iż przedmiotowy budynek ogrzewany jest piecem żeliwnym wolnostojącym typu [...] przeznaczonym do ogrzewania pomieszczeń mieszkalnych. Natomiast jak wynika z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta z dnia [...] września 2003 r. pawilon handlowy winien być ogrzewany energią elektryczną. Następnie organ przeszedł do rozważań merytorycznych podnosząc, że przedmiotem postępowania jest stan techniczny pawilonu handlowego (hali sprzedaży) przy [...] w [...], który jest ogrzewany piecem wolnostojącym typ [...] i opalany drewnem, co jest niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę z dnia [...] września 2003r., albowiem zgodnie z częścią opisową projektu przedmiotowy pawilon winien być ogrzewany za pomocą energii elektrycznej. Kolejno organ powołał się na treść art. 61 PrB, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego zobowiązany jest użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 -7 Prawa budowlanego. Jednocześnie wskazano, że zgodnie z art. 66 PrB w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Podkreślono, że niewywiązanie się przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego ze wskazanych obowiązków, w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 66 PrB, obliguje organ nadzoru budowlanego (PINB) do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego, a następnie do wydania decyzji administracyjnej zawierającej nakazy usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Na tle powyższych rozważań wskazano, że w przepisie art. 66 ust. 1 PrB wymieniono enumeratywnie 4 przypadki obowiązkowej ingerencji organu nadzoru budowlanego polegającej na zobowiązaniu do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w utrzymaniu obiektu, przy czym wystarczające jest zaistnienie chociażby jednej z tych przesłanek albo przesłanki wskazanej w art. 66 ust. 1a PrB. Celem decyzji wydanej na powyższej podstawie prawnej jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. Decyzja ta powinna dokładnie określać czynności bądź prace i roboty budowlane, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany wykonać celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części. [...]INB skazał, że w związku z przeprowadzoną w dniu [...] czerwca 2018 r. kontrolą pawilonu handlowego oraz w oparciu o zgromadzone w toku postępowania akta sprawy, PINB stwierdził, iż zachodzi przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 1 PrB, albowiem obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. W związku z tym, zasadnie nałożył obowiązki wskazane w sentencji decyzji. Podkreślono także, że do przyjęcia, że przesłanka wystąpiła, nie jest konieczne stwierdzenie, że określone zagrożenie już występuje i ma charakter bezpośredni. Wystarczające jest ustalenie potencjalnego zagrożenia, na tyle prawdopodobnego i poważnego, iż wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu. [...]INB argumentował także, że organ I instancji wskazał, iż obiekt narusza przepisy Rozporządzenia, albowiem zgodnie z § 132 ust. 1 - 3 tego Rozporządzenia budynek, który ze względu na swoje przeznaczenie wymaga ogrzewania, powinien być wyposażony w instalację ogrzewczą lub inne urządzenia ogrzewcze, niebędące piecami, trzonami kuchennymi lub kominkami. Jednak, zgodnie z ust. 2 tego przepisu, dopuszcza się stosowanie pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji nadziemnych włącznie, jeżeli nie jest to sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy czym w budynkach zakładów opieki zdrowotnej, opieki społecznej, przeznaczonych dla dzieci i młodzieży, lokalach gastronomicznych oraz pomieszczeniach przeznaczonych do produkcji żywności i środków farmaceutycznych - pod warunkiem uzyskania zgody właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Natomiast kominki opalane drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym mogą być instalowane wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych. Zdaniem [...]INB z powyższych przepisów wynika, że w budynku usługowym nie można używać kominka opalanego drewnem, jak to ma miejsce w sprawie. Dla przedmiotowej nieruchomości nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, natomiast zgodnie z uchwałą nr [...] sejmiku województwa wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie wprowadzenia, na obszarze Miasta [...], ograniczeń lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw "Celem zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi i na środowisko, na obszarze Miasta [...], wprowadza się ograniczenia i zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (...) Ograniczenia i zakazy dotyczą instalacji, w których następuje spalanie paliw stałych, o których mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 220, poz. 791, poz. 1089i poz. 1387), takich jak kocioł, kominek lub piec, jeżeli: a) dostarczają ciepło do systemu centralnego ogrzewania lub) wydzielają ciepło poprzez:- bezpośrednie przenoszenie ciepła lub- bezpośrednie przenoszenie ciepła w połączeniu z przenoszeniem ciepła do cieczy lub bezpośrednie przenoszenie ciepła w połączeniu z systemem dystrybucji gorącego powietrza (...). Na tym tle [...]INB doszedł do przekonania, że skoro w pozwoleniu na budowę określono sposób ogrzewania obiektu, to nakaz likwidacji przedmiotowego pieca jest zasadny. Jednocześnie podkreślono, że podłączenie przedmiotowego pieca do istniejącego przewodu kominowego nie stanowiło przebudowy obiektu budowlanego (zgodnie z art. 3 pkt 7a PrB). Przedmiotowych robót budowlanych nie wymieniono wprost w katalogu robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę (art. 29 PrB) ani nie wskazano ich także, jako wymagające zgłoszenia (art. 30-31 PrB). Natomiast sposób użytkowania instalacji gazowej, instalacji i urządzeń wentylacyjnych, utrzymywania kanałów i przewodów spalinowych i dymowych określają przepisy § 17, 20, 24, 26, 44 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U. z 1999 r. nr 74 poz. 836, zwanego dalej: Rozporządzenie dot. budynków mieszkalnych). W konsekwencji w tym przypadku nie znajdują zastosowania przepisy art. 50-51 PrB. Reasumując organ wskazał, że PINB właściwie ustalił adresata obowiązków, czyli zarządcę przedmiotowego budynku, tj. P. L. i K. L.. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania [...]INB argumentował, że przywołana norma [...] została wycofana i zastąpiona przez normę [...] - wersję angielską. PINB nie mógł zatem, wbrew twierdzeniom odwołania, "podważyć normy", która została wycofana. Końcowo [...]INB wskazał, że decyzja PINB została wydana prawidłowo, jednakże bez wskazania terminu wykonania zaskarżonej decyzji, w konsekwencji - mając na uwadze art. 138 § 1 pkt 2 Kpa - [...]INB wskazał termin wykonania obowiązków tj. likwidacji pieca wolnostojącego opalanego drewnem typ [...] zlokalizowanego w hali sprzedaży do dnia [...] września 2019 r. Skargę na powyższą decyzję wniósł K. L. zaskarżając je w całości i podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 66 PrB, w sytuacji gdy brak było podstaw do wydania decyzji nakazującej wykonanie, w terminie do [...] września 2019r., likwidacji urządzenia technicznego tj. pieca, albowiem istniejący w lokalu system grzewczy jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego oraz z Rozporządzeniem; 2. naruszenie § 132 ust. 3 Rozporządzenia, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten znajduje zastosowanie do kominków opalanych drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym, a nie do pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe; 3. naruszenie § 132 ust. 2 Rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zamontowany przez skarżącego piec żeliwny spełnia kryteria do jego zastosowania w sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa)). Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja [...]INB z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz – na zasadzie art. 135 Ppsa – decyzja PINB z dnia [...] stycznia 2019 r. Dokonując oceny tych rozstrzygnięć, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nich naruszeń prawa skutkujących koniecznością ich uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Co więcej, badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji Sąd podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez te organy przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Sąd przychylił się również do stanowiska organu II instancji w sprawie oraz podzielił poczynione przez ten organ ustalenia w zakresie mających zastosowanie w sprawie przepisów. Podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm., zwanej dalej: ustawa). Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Należy stwierdzić, że z punktu widzenia art. 66 ust. 1 ustawy nie ma znaczenia, dlaczego doszło do stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem zastosowanie tego przepisu nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam sytuacji. Ma on zatem charakter obiektywny. Podstawę rozstrzygnięć wydanych w niniejszej sprawie, stanowiły również ustalenia faktyczne poczynione przez organy w oparciu o: decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2003 r.; decyzję PINB z dnia [...] grudnia 2003 r.; decyzję PINB z dnia [...] listopada 2004 r.; protokół oględzin PINB z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz z dnia [...] czerwca 2018 r. Nie jest sporne w sprawie między stronami, iż budynek, którego dotyczy postępowanie, ogrzewany jest piecem żeliwnym wolnostojącym typu [...]. Zgodnie z aprobatą techniczną Instytutu [...] piec taki przeznaczony jest do ogrzewania pomieszczeń mieszkalnych. Nie ulega również wątpliwości, i nie było kwestionowane w toku postępowania, że pomieszczenie ogrzewane rzeczonym piecem nie jest pomieszczenie mieszkalnym, ale pawilonem handlowym. Zdaniem Sądu organy zasadnie uznały, że żadne przepisy, co szczegółowo omówił [...]INB w swojej decyzji, nie zezwalają na zastany w pawilonie sposób ogrzewania - piecem wolnostojącym typ [...] i opalany drewnem. Taki sposób ogrzewania rzeczonego obiektu jest również niezgodny z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] września 2003 r. Na tym tle Sąd stwierdza, że nie mają znaczenia prawnego rozważania skarżącego przedstawione w toku postępowania, albowiem tak długo, jak długo w obrocie prawnym pozostaje decyzja nakazująca inny od zastanego sposób ogrzewania obiektu (elektryczny), a przepisy prawne nie przewidują odstępstwa od postanowień tej decyzji, tak długo ogrzewanie pawilonu handlowego, którego dotyczy niniejsze postępowanie będzie niedozwolone. Co więcej, w związku z tymi nieprawidłowościami oraz w kontekście tego, że piec wolnostojący typu [...] opalany drewnem, przeznaczony jest do pomieszczeń mieszkalnych, organy zasadnie uznały, iż zachodziła przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. dalsze użytkowanie wymienionego urządzenia technicznego może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. W opisanych okolicznościach Sąd uznał za zasadne stanowisko organów. W szczególności Sąd dostrzegł również, że [...]INB konwalidował uchybienie organu I instancji w zakresie terminu wykonania zakazanych obowiązków, co sprawiło, że nie było wymagane uchylenie tej decyzji. Sąd nie dopatrzył się także naruszeń przepisów postępowania przez organy. Wobec powyższego, z uwagi na fakt, iż decyzja [...]INB w pełni odpowiada prawu, na podstawie art. 151 Ppsa, orzeczono, jak w sentencji.