II SA/Po 447/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant st. sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi J.M. , K. B. S. R. , J. R. , J. R. , M. E. , A. B. , T. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz na rzecz skarżących S. R. i J. M. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ A. Łaskarzewska /-/ A. Zieliński /-/ B. Kamieńska Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...], na podstawie art. 36 ust. 4 i art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717) oraz § 7 uchwały nr [...] Rady Miejskiej Gminy P. z [...] sierpnia 1998 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i letniskowej na obszarze ośrodka szkoleniowo-wypoczynkowego w T. ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości obejmującej działkę nr [...] położoną w obrębie T. gm. P. o powierzchni [...] m2 w związku z uchwaleniem planu miejscowego i zbyciem nieruchomości przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie uchwalonego planu. Opłata ustalona została w kwocie [...] zł, przy czym kwotę tą pomniejszono o kwotę [...] zł z tytułu partycypacji w kosztach opracowania planu oraz o kwotę [...] zł z tytułu przeliczenia udziału nieżyjącej P. M.. Opłatą obciążono S. R. , J. R., J. R. , M. E. , A. B. i T. E. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. , utrzymało w mocy decyzję zaskarżoną przez S. R. i J. M. . W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że działka, której dotyczy decyzja, do dnia [...] sierpnia 1999 r. była przeznaczona w planie miejscowym na tereny ośrodka szkolno-wypoczynkowego. W dniu [...] sierpnia 1999 r. Rada Miejska w P. zatwierdziła zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez wprowadzenie zabudowy mieszkaniowej. Właściciele działki nr [...] w dniu [...] listopada 1999 r. aktem notarialnym zbyli nieruchomość na rzecz osób trzecich. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) przewiduje obowiązek wniesienia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem nieruchomości przed upływem 5 lat od uchwalenia tego planu (art. 36 ust. 3 ustawy). W uchwale o zmianie planu określono wysokość opłaty na 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, ustawodawca nie ograniczył możliwości naliczenia tej opłaty nawet w ostatnim dniu okresu pięcioletniego i dlatego nie było podstaw do zakwestionowania decyzji organu pierwszej instancji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli J. M. , K. B. , S. R. , J. R. , J. R. , M. E. , A. B. i T. E. . Domagając się jej uchylenia, zarzucili naruszenie art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ich zdaniem decyzja o naliczeniu opłaty powinna być wydana niezwłocznie po otrzymaniu aktu notarialnego, zatem niedopuszczalne było wszczęcie postępowania po 4 latach od daty sprzedaży nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wywiedziono. W toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut ten uzasadniają następujące okoliczności sprawy. Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomościi - działki nr [...] położonej w T. w związku z uchwaleniem w dniu [...] sierpnia 1999 r. zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego T. i sprzedażą tej nieruchomości przez jej właścicieli w dniu [...] listopada 1999 r., wszczęte zostało w styczniu 2003 r. W dniu [...] października 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. wydał decyzję o numerze [...] , w której ustalił powyższą opłatę na kwotę [...] zł (po dokonanym umniejszeniu o kwotę [...] zł) i obciążył nią S. R. , J. R. , J. R. , M. E. , A. B. , T. E. , K. B. i J. M. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. M. i S. R. . Decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska "po rozpatrzeniu odwołań" i na podstawie art. 154 k.p.a. uchylił opisaną wyżej decyzję własną z dnia [...] października 2003 r. Równocześnie decyzją z tej samej daty, oznaczoną numerem [...] Burmistrz ustalił nową opłatę planistyczną, a decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pierwsza z wymienionych wyżej decyzji Burmistrza nr [...] w sposób oczywisty naruszyła powołany w niej art. 154 k.p.a., a także wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Art. 154 k.p.a. reguluje jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznej. Pozwala na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, jeśli na jej podstawie żadna ze stron nie nabyła prawa i gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wystarczy zatem wskazać, że decyzja z dnia [...] października 2003 r. nie była decyzją ostateczną (wniesiono od niej odwołanie i postępowanie odwoławcze nie zostało zakończone) ani też decyzją, która nie zawierała rozstrzygnięcia o prawach stron. Niezależnie od opisanych wyżej wad decyzji z [...] października 2003 r. wydanej na podstawie art. 154 k.p.a. należy wskazać, że decyzja ta przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie podlegała wykonaniu (art. 130 § 1 k.p.a.). Zatem niedopuszczalne było wydanie w tym samym dniu decyzji ponownie ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (nr [...]). Na marginesie dodać należy, że decyzja organu pierwszej instancji uchylająca decyzję z dnia [...] października 2003 r. nie znajduje również oparcia w art. 132 k.p.a., gdyż nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie (brak zgody wszystkich stron na uchylenie zaskarżonej odwołaniem decyzji, brak orzeczenia co do istoty sprawy i uwzględnienia odwołania w całości). Powyższe oznacza, że wydanie przez Burmistrza Miasta i Gminy P. obu opisanych decyzji z dnia [...] października 2003 r. naruszyło podstawowe zasady postępowania w tym zasadę praworządności i zasadę dwuinstancyjności (art. 6, 15, 127, 130, 154 k.p.a.). Tych nieprawidłowości nie dostrzegł organ odwoławczy, co czyni również wadliwą decyzję drugoinstancyjną. Ponadto zauważyć trzeba, że organ odwoławczy potraktował odwołanie J. M. i S. R. jako wniesione jedynie od decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2003 r. ustalającej opłatę planistyczną (nr [...]). Tymczasem w odwołaniu jako przedmiot zaskarżenia wskazano datę decyzji i jej numer, bez powołania liter "[...]" względnie "[...]" różnicujących numerację dwóch decyzji z tej samej daty. To oznacza, że w postępowaniu odwoławczym nie ustalono jednoznacznie przedmiotu zaskarżenia. Ponadto, w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego błędnie oznaczono numer i powierzchnię działki, której dotyczy decyzja. Rozpoznając ponownie sprawę należy nadać prawidłowy bieg odwołaniom stron wniesionym od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 2003 r. i rozpoznać je zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przyczyn wyżej podanych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy. Rozstrzygnięcie o wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ A.Łaskarzewska /-/ A.Zieliński /-/ B.Kamieńska MK