II SA/Po 448/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie NSA Paweł Miładowski(spr.) WSA Maciej Dybowski Protokolant: referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2005 r. sprawy ze skargę R. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. Nr [...] i [...] w przedmiocie 1)równoważnika za brak kwatery stałej 2)pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je rozstrzygnięcia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] oraz [...]r. 2. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] na rzecz skarżącego R. P. kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/M.Dybowski /-/B.Popowska /-/P.Miładowski 4/II SA/Po 448/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w K. odmówił R. P. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od [...] r. Przywołując art. 78 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej zwanej dalej oupsp (Dz. U. Nr 88 poz. 400 ze zm.) wskazywał, iż równoważnik pieniężny przysługuje jeżeli strażak lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej. Według ustaleń organu R. P. zamieszkuje wraz z rodziną w K. przy ul. [...]. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] r. w sprawie [...] żona wnioskodawcy nabyła prawo do spadku po swoim zmarłym ojcu. Stała się więc współwłaścicielką objętej spadkiem nieruchomości zabudowanej w K. przy ul. [...]. Skoro zgodnie z art. 195 kc własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom, to każdy ze współwłaścicieli ma jednakowe prawo do całej rzeczy. Każdy z współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej (art. 206 kc). Współposiadanie domu czy też lokalu mieszkalnego polega na korzystaniu z niego jak zazwyczaj korzysta z niego mieszkająca wspólnie najbliższa rodzina. W tych okolicznościach zważywszy na hipotezę przywołanego na wstępie art. 78 ust. 1 uopsp równoważnik pieniężny nie przysługuje. Z kolei decyzją nr [...] z [...] r. tenże sam Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej odmówił R. P. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Organ argumentował, iż zgodnie z art. 80 ust. 2 uopsp oraz w myśl § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 10 stycznia 1998 r. (Dz. U. nr 15 poz.68) zwanego dalej rozporządzeniem pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu nie przysługuje, jeżeli strażak lub członkowie jego rodziny posiadają w miejscowości w której strażak pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu normie powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Skoro od [...] r. R. P. zamieszkuje wraz z rodziną w K. przy ul. [...], a jego żona nabyła prawo do spadku po swoim zmarłym ojcu i stała się współwłaścicielką tej nieruchomości, to pomoc finansowa wskazana w przedmiotowym rozporządzeniu (na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub w domu) nie przysługuje. Obydwa rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne zaskarżył R. P.wspólnym pismem z [...] r. Skarżący argumentował, że żona nigdy nie była właścicielem nieruchomości lecz posiadała prawo do spadku. Bycie spadkobiercą nie jest równoznaczne z posiadaniem lokalu mieszkalnego. Na współposiadanie rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a takiej zgody nie było. Zamieszkiwanie w części spadkowej nie jest także fizycznie możliwe ze względu na małą powierzchnię mieszkania. Skoro rzeczy wspólnej nie da się podzielić, to może ona być przyznana jednemu ze współwłaścicieli. Nadto przywołane przepisy wykonawcze stanowią, iż strażakowi przysługuje lokal mieszkalny o powierzchni od 7 - 10 m2 na członka rodziny. W tych okolicznościach skarżący nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu rozporządzenia wykonawczego (§ 5) i przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak lokalu oraz prawo do uzyskania pomocy finansowej. Rozpoznając odwołania [...] Wojewódzki Komendant Straży Pożarnej kolejnymi decyzjami z dnia [...] r. o numerach [...] i [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje podzielając wywody zawarte w uzasadnieniach obu kwestionowanych rozstrzygnięć pierwszoinstancyjnych. Nadto wskazując, że jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] r. żona strażaka zrzekła się prawa do spadku na rzecz swojej matki. Zatem nie zmieniła się sytuacja lokalowa strażaka i jego rodziny, a zmienili się jedynie właściciele domu. Skoro nastąpiło zrzeczenie się prawa do zajmowanego lokalu, to tym samym została wyczerpana hipoteza zawarta w § 6 ust. 1 rozporządzenia, którą wyklucza możliwość uzyskania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w takich wypadkach. Skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. P.. Skarżący argumentował, że żona była spadkobierczynią jedynie ułamkowej części masy spadku, że prócz niej do spadku powołana była jej matka i bracia. Fakt bycia spadkobiercą nie jest równoznaczny z posiadaniem lokalu mieszkalnego. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji. W odpowiedzi na skargi Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o ich oddalenie. Skargi wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego, a w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.)sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi mają uzasadnione podstawy. Wbrew bowiem regułom zawartym w art. 7, 8, 10 i 77 oraz 107 § 3 kpa organy orzekające w tej sprawie nie dokonały istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń. W szczególności nie ustaliły czy i jakie pomieszczenie, o jakiej powierzchni zajmuje skarżący z jego rodziną. Te ustalenia bowiem mają decydujące znaczenie w tej sprawie. Organy orzekające powołując się na przepisy ustawy oraz akty wykonawcze błędnie zdekodowały zawartą w obu przepisach normę prawną. Z przytoczonych przez organy orzekające regulacji po pierwsze wynika, iż jakkolwiek równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się strażakowi jeżeli zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, to norma w owych przepisach zawarta dotyczy zrzeczenia się prawa do lokalu lub domu który odpowiada ustawowym normom zaludnienia. Nie jest to pogląd odosobniony. Podobny wniosek wynika także z uzasadnienia wyroku NSA z 17 października 2001 r. w sprawie I SA 161/00. Powiązanie pojęcia lokalu z ustawowymi normatywami minimalnej powierzchni na osobę w rodzinie strażaka dotyczy zarówno równoważnika za brak kwatery stałej jak i regulacji związanej z pomocą finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Już wcześniej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjął się pogląd, wg. którego jeśli lokal, który strażak posiada nie odpowiada normom zaludnienia, to nie można uznać, iż ma zaspokojone potrzeby (mieszkalne) i sprzedaż takiego lokalu w celu zapewnienia sobie i rodzinie potrzeb mieszkaniowych nie może stanowić przeszkody do otrzymania pomocy finansowej o której mowa w art. 80 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Wniosek taki naprowadza wyraźnie treść art. 81 wyżej wymienionej ustawy a nie przeczą mu także sformułowania przywołanych przez organy administracyjne obu instancji przepisów wykonawczych. Tymczasem skarżący utrzymywał, że zajmowane pomieszczenia nie odpowiadają normatywom rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania, norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej. (Dz. U. z 1998 r. nr 4, poz. 13 ze zm.). W tych warunkach wskazane wyżej niedostatki procedury administracyjnej oraz uchybienia normom materialno - prawnym są na tyle istotne, iż nie pozwalają na dokonanie skutecznej oceny legalności zaskarżonego aktu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a to z kolei prowadzi nadto zgodnie z art. 200 procedury sądowo administracyjnej do orzeczenia jak w sentencji. Sąd nie orzekł przy tym w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż wykonanie bądź nie wykonanie zaskarżonego aktu rodzi dla strony takie same skutki prawne. /-/M.Dybowski /-/B.Popowska /-/P.Miładowski KB/