II SA/Po 448/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. /-/ M. Ławniczak /-/ T. Geremek /-/ W. Długaszewska Na zlecenie A. K. Biuro Projektów i Nadzorów Budowlanych sporządziło projekt techniczny płyt obornikowej oraz podziemnego zbiornika bezodpływowego na działce o nr [...] w miejscowości S. [...], który to następnie projekt w dniu [...]maja 2006 roku A.K. zgłosił w Starostwie Powiatowym w G., Wydział Architektury, Budownictwa i Gospodarki Nieruchomościami. W dniu [...] czerwca 2006 roku w/w organ poinformował zgłaszającego, iż nie wnosi zastrzeżeń do zgłoszonego pismem z dnia [...] maja 2006 roku zamiaru wykonania płyty gnojowej oraz zbiornika na gnojówkę. Według sporządzonego przez Biuro Projektów i Nadzorów Budowlanych projektu lokalizacja obiektów miała odpowiadać wymogom Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7 października 1997 roku (Dz. U. nr 132) oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Infrastruktury z 2002 roku. Jeszcze przed zgłoszeniem budowy obiektów budowlanych A.K. w dniu [...] kwietnia 2006 roku wystąpił do Burmistrza o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zamkniętego zbiornika na płynne odchody zwierzęce o poj. 20 m³ i płyty do składowania obornika o pow. ok. 22 m² na działce [...] w S. Organ wydał taką decyzję w dniu [...] roku. Wynikały z niej następujące warunki lokalizacyjne: planowana płyta do składowania obornika miała być zlokalizowana w odległości nie mniejszej niż 30,0 m od granicy działki o nr [...]należącej do Państwa L. i 50,0 metrów od istniejącego na tej działce budynku mieszkalnego. W dniu [...] grudnia 2006 roku nieruchomość tę nabyła D. S . Nowa właścicielka stwierdziła, iż zrealizowana przez A. K. inwestycja zlokalizowana jest w sposób odmienny od lokalizacji określonej w decyzji z dnia [...]roku. Wobec stanowiska D. S. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie legalności wykonania zbiornika na płynne odchody zwierzęce i płyty do składowania obornika na działce nr [...]. W toku postępowania w dniu [...] stycznia 2007 roku przeprowadzono oględziny robót budowlanych. Z protokołu oględzin wynikało jednoznacznie, iż faktyczne usytuowanie obiektu na działce [...] jest niezgodne z decyzją o warunkach zabudowy. Nadto decyzją z dnia [...] roku zobowiązano A. K. do przedłożenia projektu budowlano – inwentaryzacyjnego wraz z mapą geodezyjną inwentaryzacyjną powykonawczą oraz oceną stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu. Następnie decyzją z dnia [...] roku o nr [...] organ - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego w decyzji z dnia [...]. Od decyzji z dnia [...] roku odwołanie wniosła D. S. kwestionując usytuowanie obiektu budowlanego wbrew warunkom wynikającym z decyzji lokalizacyjnej, a nadto podniosła szereg niedogodności związanych ze znajdującym się w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornikiem i płytą, wskazując także, iż obiekt był użytkowany bez odbioru technicznego już od września 2006 roku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z urzędu decyzją z dnia [...] roku stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] o nakazaniu A. K. przedstawienia dokumentów określonych w rozstrzygnięciu. Organ stwierdzający nieważność orzekł, iż decyzja te została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem przedstawienie żądanych dokumentów nie mogłoby doprowadzić do zalegalizowania wykonanych już robót budowlanych. Celem takiego obowiązku jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Rozpatrując zaś odwołanie D. S. organ II instancji decyzją z dnia [...] roku o Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Powiatowemu Organowi Nadzoru Budowlanego. W ramach wytycznych wskazano, iż organ nadzoru budowlanego I instancji winien wziąć pod uwagę, iż budowa obiektów budowlanych stanowiących przedmiot rozpoznania była objęta treścią skutecznego zgłoszenia dokonanego przez inwestora. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000 Nr 30 poz. 1071 ze zm. ) umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu podniesiono, iż realizacja zbiornika i płyty nastąpiła zgodnie z warunkami technicznymi oraz w sposób gwarantujący pełną przydatność do użytkowania. Nadto podkreślono, iż Starosta nie wniósł sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia robót budowlanych, a nawet zajął pozytywne stanowisko przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu. Od tejże decyzji odwołanie wniosła D. S., która podniosła, iż organ prowadzący postępowanie w żaden sposób nie wyjaśnił sprzeczności pomiędzy akceptacją zgłoszenia robót budowlanych a treścią decyzji lokalizacyjnej i w ostateczności realizacji robót wbrew jej warunkom. Odwołująca podkreśliła, iż dokumentacja techniczna została sporządzona na żądanie organu dopiero w 2007 roku i dostosowana do już wybudowanego obiektu. Zarzuciła organowi pominięcie innych przepisów wykonawczych, a nadto po raz kolejny wskazała na niedogodności życia codziennego związane z sąsiedztwem płyty gnojowej i zbiornika. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku o nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozpatrując zarzuty odwołania wskazał, iż budowa płyty i budowa zbiornika wymagała jedynie zgłoszenia, a inwestor A. K. zgłoszenia dokonał i uczynił to przed rozpoczęciem robót budowlanych, a właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji. Skoro faktyczne odległości płyty i zbiornika wykonane zostały zgodnie z planem realizacyjnym załączonym do dokumentacji zgłoszenia to - zdaniem organu - należy stwierdzić, iż przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane legalnie. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła D.S. podnosząc zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu, dodatkowo wskazała, iż organ nie dość uważnie rozpatrywał jej uwagi składane w toku postępowania administracyjnego, a nadto, iż to głównie jej interes jako słuszny interes obywatela został całkowicie pominięty przez organy prowadzące postępowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż ustalenia faktyczne dokonane przez organ nie budzą zastrzeżeń. Obiekt o rozmiarach i parametrach określonych w dokumentacji budowlanej usytuowany został w odległości 34 metrów od skrajnego narożnika płyty do okien budynku mieszkalnego skarżącej D. S . Niespornym jest także i nie budzi zastrzeżeń stron okoliczność, iż takie usytuowanie nie odpowiada usytuowaniu określonemu w decyzji z dnia [...] roku Nr [...] o warunkach zabudowy. Wydając tę decyzję Burmistrz przywołał przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 Nr 164, poz. 158). W oparciu o przepisy tego rozporządzenia oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zmianami) określono nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 50 metrów od istniejącego na działce budynku mieszkalnego. Już po złożeniu przez inwestora wniosku o ustalenie warunków zabudowy, pismem z dnia [...] roku A. K. zgłosił w Starostwie Powiatowym zamiar wykonania płyty obornikowej oraz zbiornika na gnojówkę załączając jednocześnie dokumentację techniczno - budowlaną. Inwestor dokonał takiego zgłoszenia, bowiem zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ust 1 pkt 1b i pkt 1c Ustawy z dnia 7 lipca 1994 -Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 Nr. 207 poz. 2016 ze zmianami) zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust 1 pkt 1 - 3, czyli obiekt objęty niniejszym postępowaniem. Ustęp 5 tegoż artykułu stanowi, iż zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1 należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Na skutek dokonanego zgłoszenia A. K organ nie tylko nie wniósł sprzeciwu, ale już 7 dni po złożeniu zgłoszenia powiadomił go o możliwości realizowania inwestycji, co jednocześnie oznaczało, iż zgłoszenie uzyskało przymiot legalności, a inwestor mógł przystąpić do realizacji inwestycji. Organ nie ma obowiązku oczekiwania na upływ 30 - dniowego terminu w celu umożliwienia inwestorowi przystąpienia do wykonywania robót budowlanych. Może on bowiem, jak w rozpoznawanej sprawie, powiadomić inwestora o ewentualnym braku zastrzeżeń co do zgłoszonego zamierzenia budowlanego. Wówczas inwestor może od razu przystąpić do wykonywania robot budowlanych (Komentarz do art. 30 Ustawy - Prawo budowlane -T. Asman, J. Dessoulavy - Ślwiński, E.Janiszewska -Kuropatwa, Z. Niewiadomski, A. Plucińska - Filipowicz). Inwestor wykonał je zgodnie z załączoną do zgłoszenia dokumentacją techniczną, która w pkt. dotyczącym lokalizacji określała zgodność inwestycji z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 7 października 1997 roku (Dz. U 1997, Nr 132, poz. 877). Paragraf 6 pkt. 4 rozporządzenia określa, iż odległość zbiornika i płyty gnojowej od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich powinna wynosić co najmniej 30 metrów. Sporządzony już po wszczęciu postępowania administracyjnego protokół oględzin robót budowlanych wykazał, iż odległość skrajnego narożnika płyty od okien budynku mieszkalnego wynosi 34 metry. Nastąpiły więc sprzeczności pomiędzy usytuowaniem obiektu wynikającym z decyzji o warunkach zabudowy, a usytuowaniem wynikającym ze zgłoszenia robot budowlanych. Dodatkowo sprzeczności te pogłębia fakt , iż § 4 rozporządzenia przywołanego w dokumentacji technicznej stanowi, iż usytuowanie budowli rolniczych i projekt zagospodarowania działki lub terenu powinny być zgodne z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednakże w niniejszym postępowaniu organ sprzeciwu nie zgłosił, a decyzja o warunkach zabudowy wydana została dopiero po zawiadomieniu o możliwości realizacji inwestycji. Wobec zaistniałej sprzeczności i na skutek wniosku skarżącej organy zobligowane były do przeprowadzenia postępowania w sprawie legalności wybudowania zbiornika i płyty gnojowej. Zgodnie z treścią art. 49 b ust 1 Prawa budowlanego – właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Tak jak w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, tak również w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu właściwego organu, zasadą jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu chyba, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Tak samo zatem jak w przypadku budowy bez stosownego pozwolenia, również budowa bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu właściwego organu, winna być przede wszystkim oceniana pod kątem możliwości jej legalizacji (Komentarz do art. 30 Ustawy – Prawo budowlane – T. Asman, J. Dessoulavy – Śliwiński, E. Janiszewska – Kuropatwa, Z. Niewiadomski, A. Plucińska – Filipowicz – Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006 ). Już tylko literalne brzmienie przepisu dowodzi, że aktualizacja kompetencji w postaci legalizacji dotyczyć może tylko inwestycji wykonanej bez zezwolenia lub wymaganego zgłoszenia. W kontrolowanej sprawie bezspornym jest, że na dzień [...] stycznia 2007 roku, czyli na dzień wszczęcia postępowania inwestycja była zakończona, obiekt wybudowany. Inwestycja została zrealizowana niezgodnie z treścią decyzji lokalizacyjnej ale zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Tym samym legalizacja w omawianym przypadku nie może mieć miejsca skoro naruszenie prawa można usunąć tylko w drodze rozbiórki. Nie ulega bowiem wątpliwości, że kompetencja do orzeczenia rozbiórki aktualizuje się gdy obiekt budowlany jest realizowany lub został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu. Skoro jednak zgłoszenie było skuteczne a budowa wykonana została zgodnie ze zgłoszeniem, to uznać należy, iż inwestycję zrealizowano legalnie. W ocenie sądu nie sposób, w odniesieniu do tak zrealizowanego obiektu, stosować przepisów o legalizacji inwestycji. Tym samym trafnie organy uznały, że przepisy te nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia merytorycznego w niniejszej sprawie i postępowanie należało umorzyć. W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego uciążliwości zrealizowanego obiektu wobec otoczenia, Sąd orzekający pragnie zwrócić uwagę na zasadnicze prawa wynikające z własności, a zwłaszcza te wymienione w art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego do ochrony negatoryjnej w sytuacji, gdy postawienie budowli jak w omawianym przypadku, wobec zgodności z dokonanym zgłoszeniem, nie może skutkować decyzją administracyjną o rozbiórce. Skarżąca może więc dochodzić swych praw w postępowaniu przed sądem powszechnym. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. /-/M. Ławniczak /-/T. Geremek /-/W. Długaszewska MP