II SA/Po 449/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-01

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która na stałe przebywa za granicą i osiąga dochód w euro, ale ponosi znaczne koszty utrzymania rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która na stałe przebywa za granicą, ma na utrzymaniu niepracującą żonę i syna, a jej miesięczne wynagrodzenie w euro jest przeznaczane na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli uprawdopodobni, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznych wydatków bieżącego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd odrzucił skargę, a skarżący wniósł o przyznanie mu adwokata z urzędu, argumentując trudną sytuacją finansową, stałym pobytem w Niemczech i koniecznością utrzymania rodziny z jednego dochodu w euro.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla K. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia ustanowić dla K. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 17 listopada 2011r. odrzucił skargę K. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011r. Skarżący K. M. pismem dnia 15 grudnia 2011r. wniósł o przyznanie mu adwokata z urzędu. Ponownie, na formularzu PPF wyraźnie zaznaczył, że domaga się ustanowienia adwokata (k. 29 akt sąd.). Argumentował, że na stałe przebywa w Niemczech, nie ma możliwości by przyjechać do Polski, gdyż nie stać go na podróż. Ma na utrzymaniu niepracującą żonę oraz syna, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Dodał, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wnioskodawca oświadczył, że z wynagrodzenia za pracę uzyskuje około 2.000 euro miesięcznie. Wyszczególnił koszty miesięcznego utrzymania rodziny: 655 euro – czynsz, 80 euro – prąd, 60 euro – telefon stacjonarny, 34,47 euro – ubezpieczenie od wypadku, 162,12 euro – ubezpieczenie zdrowotne, 149,63 euro – ubezpieczenie zdrowotne żony i syna, 53,94 euro – opłata RTV. Nadto oświadczył, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Wnioskodawca oświadczył, że również żona i syn nie posiadają żadnego majątku. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności wymaganych w toku postępowania sądowoadministracyjnego (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Prawo pomocy w zakresie częściowym może natomiast obejmować tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata (art. 245 §3 p.p.s.a.). Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Trzyosobowa rodzina wnioskodawcy utrzymuje się jedynie z jednego dochodu uzyskiwanego przez skarżącego. Wnioskodawca wykorzystuje posiadane możliwości zarobkowania i utrzymuje się wraz z rodziną ze swojego wynagrodzenia za pracę. Z wynagrodzenia ponosi koszty koniecznego utrzymania, które wynoszą łącznie 1.195,16 euro miesięcznie z tytułu stałych opłat za media i ubezpieczenie. Do tego należy doliczyć koszty wyżywienia, odzieży i inne koszty koniecznego utrzymania, jak np. środki chemiczne, koszty wyposażenia syna do szkoły, czy koszty dojazdu do pracy. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wnioskodawca w zasadzie całe swoje wynagrodzenie przeznacza na zaspokojenie koniecznych potrzeb bieżącego utrzymania siebie i rodziny. Nadto nie dysponuje oszczędnościami, ani majątkiem, z którego dochody mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. W oparciu o swoje oświadczenie o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach uprawdopodobnił, że nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wyboru. Nadto zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 245 §3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło