II SA/Po 451/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-03
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wykazując, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i kosztów pełnomocnika?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że jej sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca prowadzący dochodową działalność gospodarczą, który nie przedstawił wystarczających dowodów na brak możliwości poniesienia kosztów, w tym nie dostarczył wyciągów bankowych, nie spełnia warunków do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
K. M., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A w P., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację finansową i brak możliwości poniesienia kosztów sądowych oraz pełnomocnika. Przedstawił oświadczenia i dokumenty finansowe, w tym zeznanie podatkowe, jednak nie dostarczył wyciągów bankowych. Sąd ocenił, że działalność jest dochodowa, a wnioskodawca nie wykazał braku zdolności do poniesienia kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy wnioskodawcy K. M.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący K. M. w skardze kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lipca 2011r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu skargi argumentował, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Stan majątkowy wobec dużych problemów finansowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, uniemożliwia mu poniesienia kosztów sądowych i kosztu wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
We wniosku o prawo pomocy złożonym na formularzu PPF skarżący powołał się na uzasadnienie wskazane w skardze kasacyjnej. Nadto podał, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z żoną i niepełnoletnim synem. Posiada dom o powierzchni [...] m². Oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie. Nadto podał, że nie posiada oszczędności, ani innych wartościowych ruchomości.
Wnioskodawca w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) został wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie finansowym, majątkowym i rodzinnym.
Przedłożył oświadczenie, w którym wskazał, że jedynym źródłem przychodu jest działalność gospodarcza, z której uzyskuje [...] zł – [...] zł miesięcznie. Wskazał, że nie ma możliwości przedłożenia wyciągów z rachunku bankowego w terminie 7 dni. Oświadczył, że nie posiada lokat terminowych, a jedynie kredyty, pożyczki i leasingi.
Nadto podał, że posiada pięć samochodów ciężarowych, w tym dwa w leasingu i jeden osobowy. Zatrudnia pięciu pracowników na czas nieoznaczony. Wnioskodawca oświadczył, że na miesięczne utrzymanie rodziny wydaje około 1.700 zł. Przedłożył kopię zeznania podatkowego za 2010r. z którego wynika, że przychód firmy wyniósł [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł, dochód wyniósł więc [...] zł brutto, co miesięcznie daje kwotę [...] zł brutto.
Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Przepisem takim jest art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego nawet w niewielkiej części.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie finansów, a także z jego uzupełnienia dokumentami finansowymi wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która generuje przychody w znacznej wysokości. Przychody te pozwalają na pokrycie wszelkich kosztów prowadzonej działalności, w tym koszty pracownicze, koszty leasingu i innych kredytów, na co powoływał się skarżący. Wskazuje to, że w ostatecznym rozrachunku prowadzona aktywność zarobkowa jest dochodowa. Działalność ta przynosi znaczny dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, a nie około [...] zł – [...] zł, jak wskazał wnioskodawca we wniosku o prawo pomocy. Koszty utrzymania rodziny wnioskodawca oszacował na kwotę 1.700 zł. miesięcznie.
Nie podał przy tym wysokości innych kosztów koniecznego utrzymania, które mają wpływ na ocenę jego zdolności płatniczych. Nie wskazał przy tym, by miał problemy z terminowym regulowaniem swoich zobowiązań.
Wobec powyższego gołosłowne są oświadczenia skarżącego o dużych problemach finansowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wnioskodawca nie wskazał na czym te trudności polegają, podając jedynie że przychód w tym roku jest niższy. Nie sprecyzował przy tym jakiego rzędu są to niższe przychody, a także jak kształtują się koszty jego uzyskania. Zaznaczyć należy, że skarżący samodzielnie podejmuje decyzje dotyczące sposobu prowadzenia swojej działalności i zakresu wydatkowania osiąganego przychodu. Nie może być tak, że negatywne skutki tych decyzji będą obciążać Skarb Państwa, więc innych podatników i prowadzić do skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy.
Nadto, wskazać należy, że mimo wezwania wnioskodawca zaniechał przedłożenia wyciągów z posiadanego rachunku bankowego, które najpełniej obrazują rzeczywisty stan środków, jakimi wnioskodawca dysponuje. Obroty na rachunkach bankowych pozwalają bowiem na ocenę realnej sytuacji finansowej strony domagającej się przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych do jakich jest zobowiązany na obecnym etapie niniejszej sprawy oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru celem chociażby sporządzenia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, skutkiem czego został oddalony .
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło