II SA/Po 452/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-14
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, może zostać zwolniona z ich uiszczenia i otrzymać adwokata z urzędu w sytuacji, gdy sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, może zostać zwolniona z obowiązku ich uiszczenia oraz otrzymać adwokata z urzędu. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawionym majątku lub stałego dochodu, lub uzyskującym go w minimalnej wysokości. W przypadku, gdy sprawa znajduje się na etapie, w którym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione.Stan faktyczny
Skarżący M. D. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczącą kary pieniężnej. Skarga została odrzucona postanowieniem WSA w Poznaniu. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, wskazując na trudną sytuację finansową, brak dochodów i majątku, a także pozostawanie pod opieką MOPS i zarejestrowanie w PUP bez prawa do zasiłku. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Zwolniono M. D. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji postanawia 1. zwolnić M. D. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 października 2011r. odrzucono skargę M. D. W dniu 24 listopada 2011r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości na urzędowym formularzu PPF. Wskazał, że swoje gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 65 m². W rubryce dotyczącej dochodów nie wskazał żadnych źródeł ani wysokości uzyskiwanych środków.
Wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) oświadczył, że jest po rozwodzie, samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Znajduje się pod opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Oświadczył, że nie ma żadnego majątku, aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów. Prowadzi spór z byłą żoną o wspólny majątek małżeński.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Aktualnie nie osiąga żadnych dochodów, znajduje się pod opieką ośrodka pomocy społecznej. Oświadczył, że nie dysponuje żadnym majątkiem nieruchomym, wartościowymi ruchomościami, nie posiada oszczędności. Przyjąć należy, że nie ma zatem możliwości pokrycia kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części oraz wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Podkreślić przy tym należy, że sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej, w którym obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło