II SA/Po 4529/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-09-07
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Paweł Miładowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która twierdziła, że brała udział w walkach z UPA, a organ nie zbadał tej okoliczności wystarczająco wnikliwie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może pozbawić uprawnień kombatanckich, jeśli nie zbadał wnikliwie twierdzeń strony o udziale w walkach z UPA, które mogą stanowić podstawę do przyznania tych uprawnień na mocy innych przepisów ustawy. Kwalifikacje działalności kombatanckiej dokonane przez ZBOWiD nie są wiążące dla organu orzekającego, a brak wystarczających ustaleń faktycznych stanowi naruszenie przepisów KPA.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił T. D. uprawnień kombatanckich, uznając, że otrzymał je wyłącznie z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej. T. D. odwołał się, podnosząc, że brał udział w walkach z UPA, co nie zostało uwzględnione przez organ. Organ utrzymał swoją decyzję w mocy, argumentując brak dowodów na udział w walkach z UPA i niewystarczające potwierdzenie w aktach ZBOWiD. Skarżący zarzucił organowi zwężające rozumienie terminu 'reakcyjne podziemie'.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski As. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2004r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2001r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Stankowski /-/ P. Miładowski TG
Decyzją z dnia [...] lutego 2001r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił T. D. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 97.142.950). W uzasadnieniu stwierdzono, że pozbawienie uprawnień kombatanckich jest uzasadnione faktem, że T. D. otrzymał te uprawnienia wyłącznie z tytułu walki o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej w okresie służby w Wojsku Polskim od 1949 do 1950 r. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż zainteresowany nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. D. podniósł, że jego uprawnienia kombatanckie uzasadnione są udziałem w walkach [...] Brygady KBW, w której służył, z oddziałami UPA, w województwie r., w okresie od [...] maja 1949r. do [...] października 1951r. Odwołujący się przypomniał także, że okoliczność ta została przez niego wskazana już we wcześniejszych pismach.
Decyzją z dnia [...] listopada 2001r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał swą decyzję w mocy na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 kpa. Organ podtrzymał swą dotychczasową argumentację wskazując dodatkowo, że Odwołujący się nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie swego udziału w walkach z UPA a okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w aktach ZBOWiD.
W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych T. D. wskazał, że w okresie wydawania mu zaświadczenia o działalności w wojsku, walki z UPA traktowano umownie jako "walki z reakcyjnym podziemiem" i dlatego nie wspominano o nich osobno w żadnych dokumentach. Skarżący wyraził pogląd, zgodnie z którym niedopuszczalne jest zwężające rozumienie terminu "reakcyjne podziemie" jedynie w kontekście wewnętrznej opozycji sprzeciwiającej się powojennemu ustrojowi w Polsce.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna. Art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 97.142.950 z późn. zm.) stanowi, że uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które brały udział w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Organ nie dokonał w tym zakresie wystarczająco wnikliwych ustaleń, uznając w obydwu decyzjach, że uprawnienia kombatanckie Skarżącego wynikają wyłącznie z uwagi na "utrwalanie władzy ludowej", na co wskazują akta przekazane przez ZBOWiD. Tymczasem kwalifikacje działalności kombatanckiej dokonane przez ZBOWiD nie są wiążące dla organu orzekającego. Powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy organ powinien pozbawić uprawnień kombatanckich tylko te osoby, które otrzymały je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, że działalność, za którą dana osoba otrzymała uprawnienia, może być zakwalifikowana jako podstawa przyznania uprawnień na mocy innych przepisów ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Skarżący podnosił w pismach fakt, że brał udział w walkach z oddziałami UPA. Okoliczność ta wymagała zatem zbadania, choćby np. poprzez zasięgnięcie informacji w Centralnym Archiwum Wojskowym. Brak wnikliwej analizy stanu faktycznego przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stanowi naruszenie art. 7,8, 77 i 107 § 3 kpa.
Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
/-/ P. Miładowski /-/ J. Stankowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak
TG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło