II SA/Po 453/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor Sąd. Edyta Podrazik (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi M. i D.B. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. Uchyla zaskarżoną decyzję, II. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 250,-zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga II SA/Po 453/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Burmistrz zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom M. i D.B. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] przy ul. [...] w S. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania uczestników D.B. i R.B., decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia M. i D. B. pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podał, iż w dniu [...]r. wydana została decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorom pozwolenie na budowę budynku gospodarczo-garażowego. Organ przyjął zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych i wydał inwestorom dziennik budowy, pomimo iż decyzja nie była ostateczna, brak było oświadczenia kierownika budowy o przyjęciu obowiązku kierowania robotami budowlanymi, a zawiadomienie o zamiarze rozpoczęcia robót złożono na dwa dni przed dniem określonym w zgłoszeniu. Powyższa decyzja została zaskarżona. Po uzyskaniu zgody stron postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...]r., wydaną w trybie art. 132 kpa, uchylił w całości opisaną decyzję z dnia [...]r. W dniu [...]r. podczas wizji lokalnej stwierdzono, że stan zaawansowania robót budowlanych na działce inwestorów osiągnął poziom ścian piwnic. Pomimo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor po dniu [...]r. nadal realizował inwestycję. W dniu [...]r. PINB przeprowadził kontrolę, w wyniku której stwierdzono wykonanie robót obejmujących strop piwnic, ściany parteru, dwa filary wewnątrz budynku, podciąg stalowy, wieniec żelbetowy na poziomie stropu parteru. W dniu [...]r. wydana została zaskarżona decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] przy ul. [...] w S. W [...]r. wykonano więźbę dachową. Decyzją z dnia [...]r. PINB nakazał inwestorom rozbiórkę części obiektu gospodarczo-garażowego. Obiekt, na wzniesienie którego organ I instancji udzielił pozwolenia na budowę zaskarżoną decyzją, został w znacznej części już zrealizowany w chwili orzekania tego organu i był realizowany nadal. Postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na jego budowę stało się więc bezprzedmiotowe już w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Ponadto w sprawie zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę z art. 35 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w związku z wydaniem wspomnianej decyzji PINB z dnia [...]r. Od powyższej decyzji skargę złożyli inwestorzy M. B. i D. B., domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 2 i 3, art. 157 § 2 kpa, art. 8 kpa. W uzasadnieniu podniesiono, iż decyzja z dnia [...]r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenie na budowę uprawomocniła się, a "odwołanie" uczestników D. i R. B. (pismo z dnia [...]r.) mogło zostać co najwyżej potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ zamiast uzyskać od uczestników wyjaśnienie co do znaczenie ich pisma potraktował je jako odwołanie i podstępem uzyskał zgodę D. B. i K. H. na uchylenie decyzji z dnia [...]r. Uchylenia decyzji z dnia [...]r. mogło nastąpić wyłącznie na podstawie art. 155 kpa, a nie art. 132 § 2 kpa. Organ przed uchyleniem decyzji z dnia [...]r. nie uzyskał zgody M. B., która była stroną postępowania. Skarżący D. B. udzielił zgody na uchylenie wskazanej decyzji z dnia [...]r. w wyniku świadomego wprowadzenia go w błąd przez urzędnika, który zapewnił go, ze jest ona niezbędna do prawidłowego załatwienia sprawy i nie będzie rodzić dla niego żadnych negatywnych konsekwencji, wobec czego obecnie uchyla się on od skutków złożonego przez siebie oświadczenia. Z uwagi na powyższe okoliczności decyzja Burmistrza z dnia [...]r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem dotyczyła sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wojewoda popełnił taki sam błąd jak organ I instancji uznając, iż pismo D. i R. B. z dnia [...]r. było odwołaniem od decyzji z dnia [...]r., które wpłynęło z zachowaniem ustawowego terminu. Wojewoda winien z urzędu wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...]r., uchylającej decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r., w tym czasie postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją powinno ulec zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skarżący działali w pełnym zaufaniu do organów publicznych, zaś całe postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę zostało przeprowadzone w sposób ewidentnie naruszający zasadę zaufania obywatela do państwa, jego organów i stosowanego prawa. Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zarzuty skargi przytoczone powyżej, dotyczące prawidłowego zakwalifikowania pisma uczestników postępowania D. i R.B. z dnia [...]r., nie uzyskania zgody wszystkich stron postępowania na uchylenie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę z dnia [...]r. zgodnie z żądaniem odwołania, motywów jakimi kierował się skarżący D. B. udzielając takiej zgody, prawidłowości zastosowania trybu z art. 132 § 2 kpa, a nie trybu z art. 155 kpa, naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, odnoszą się do innego etapu postępowania administracyjnego, który został zakończony ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...]r., uchylającą na podstawie art. 132 § 2 kpa decyzję własną z dnia [...]r. Zarzuty powyższe nie mogą być skutecznie podnoszone w niniejszym postępowaniu. Decyzja z dnia [...]r. nie została zaskarżona ani przez skarżącego, ani przez inne strony postępowania, jest ostateczna, nie została wzruszona w żadnym z trybów nadzwyczajnych. Przywołana decyzja z dnia [...]r. uchylając decyzję z dnia [...]r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wyeliminowała ją z obrotu prawnego, stąd twierdzenia skarżących o istnieniu nadal w obrocie ostatecznej decyzji z dnia [...]r. są całkowicie błędne. Z tych względów, wbrew twierdzeniom skargi, zaskarżona decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza z dnia [...]r. nie naruszają przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Jako niezasadny ocenić należy również zarzut skarżących, iż Wojewoda przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy powinien z urzędu wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]r. Rozpatrując przedmiotową sprawę organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, stwierdzając, iż przedmiotowa inwestycja budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] przy ul [...] w S. została rozpoczęta zanim decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. stała się ostateczna, budowa była kontynuowana pomimo uchylenia w dniu [...]r. powyższej decyzji i już w dacie wydawania decyzji z dnia [...]r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę została w znacznym stopniu zrealizowana. Prawidłowa jest w tych okolicznościach także konkluzja Wojewody o bezprzedmiotowości postępowania wszczętego wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, takie postępowanie dotyczyć może bowiem wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. W takiej sytuacji niedopuszczalne jest jednak wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty, a taki charakter ma odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i odmowa udzielenia pozwolenia na budowę, natomiast zastosowany winien być przepis art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa i całe postępowanie powinno zostać umorzone. Stanowisko takie jest utrwalone w doktrynie i orzecznictwie. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 105 § 1 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ winien zastosować prawidłowe przepisy wskazane powyżej. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga