II SA/Po 453/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca J. K. Ł. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. Skarżąca we wniosku na urzędowym formularzu PPF podała jedynie, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Utrzymują się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Posiadają mieszkanie o powierzchni 48 m² w G. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, zwrócono się do skarżącej, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), o uzupełnianie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła oświadczenie, z którego wynika, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i innym domownikiem – osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, renty i emerytury. Podała, że nie ma żadnych lokat terminowych, zaciągnęła kredyt na zakup piecyka w wysokości 1.650 zł, nie ma zajęć i licytacji komorniczych. Oświadczyła, że mieszkanie jest we współwłasności i miesięczne opłaty z tytułu jego utrzymania wynoszą 451 zł (czynsz – 295 zł, prąd – 45 zł, gaz – 49,67 zł, woda i ścieki 58 zł, podatek od nieruchomości 3,33 zł). Podała, że w 2011r. mąż zakupił samochód osobowy o wartości 26.000 zł. W małżeństwie skarżącej panuje ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Nadto skarżąca wyszczególniła miesięczne koszty utrzymania i podała, że łącznie wynoszą 3.684,32 zł. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżąca przedłożyła kserokopie następujących dokumentów źródłowych: - decyzja ZUS o wysokości renty skarżącej – [...] zł netto miesięcznie, - decyzja o wysokości emerytury męża skarżącej [...] zł netto miesięcznie - zeznanie podatkowe za 2011r. z którego wynika, że dochód skarżącej wyniósł [...] zł, a jej męża [...] zł, prócz emerytury mąż skarżącej uzyskuje dochód z działalności świadczonej osobiście, - zeznanie podatkowe za 2011r. E.W., z którego wynika, że nie uzyskuje ona żadnego dochodu, - wyciągi z rachunku bankowego należącego do skarżącej, na który wpływają dochody jedynie skarżącej, saldo na tym rachunku w okresie od marca do września 2012r. było dodatnie i wynosiło na początku marca 5.005,87 zł, kwietnia 4.999,01 zł, maja 5.877,45 zł, czerwca 4.359,89 zł, lipca 5.742,32 zł, sierpnia 6.624,77 zł, września 7.807,22 zł; ostatnie saldo rachunku w dniu 4 września 2012r. wynosiło 8.496,50 zł, - umowa kredytu z sierpnia 2011r. na zakup kuchenki gazowej na łączną kwotę 1.841,86 zł, na 36 rat z miesięczną ratą w wysokości 61,10 zł, - faktury za media za mieszkanie, telefon, - decyzja o wysokości podatku od nieruchomości za 2012r., - akt notarialny zakupu mieszkania w 2000r., w którym aktualnie mieszkają, - dowód zakupu w 2011r. samochodu osobowego marki KIA RIO na kwotę 11.500 zł. oraz Toyota Yaris za kwotę 14.500 zł - umowa ubezpieczenia OC samochodu KIA RIO, ubezpieczenia na życie w PZU. Wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 100 zł (§3 i §2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu oraz postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Stosownie do art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na skarżącej spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności uniemożliwiające skarżącej uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania. Aktualnie wraz z mężem uzyskują stałe świadczenia z ubezpieczenia społecznego w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Pomimo zadeklarowania, że skarżąca ponosi konieczne koszty utrzymania trzyosobowej rodziny w łącznej wysokości 3.684,32 zł., w okresie ostatnich 7 miesięcy na jej rachunku bankowym było dodatnie saldo w wysokości kilku tysięcy złotych. Oznacza to, że ma możliwości wygospodarowania wolnych środków kilkakrotnie przewyższających jej miesięczne dochody. W okresie wniesienia wniosku o prawo pomocy dysponowała kwotą w wysokości przekraczającej 8.000 zł. Z oświadczenia skarżącej i dokumentacji źródłowej wynika, więc że łączne dochody rodziny pozwalają na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków bieżącego utrzymania, a po ich uiszczeniu skarżąca potrafili zgromadzić oszczędności w kwocie przekraczającej wysokość łącznych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Skarżąca nie podała przy tym, że są jakieś trudności w terminowym uiszczaniu opłat, zaległości płatnicze, czy inne nadzwyczajne zobowiązania. Zauważyć należy, co wskazała sama skarżąca, że w 2011r. jej mąż wydał kwotę 26.000 zł na zakup samochodu. Ze swojej istoty prawo pomocy przysługuje bowiem stronie dopiero, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania nie pozostają jej już żadne wolne środki. Skoro skarżąca ma możliwości wygospodarowania wolnych środków finansowych, to winna je w pierwszej kolejności przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Zaznaczy bowiem należy, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych, które mają charakter należności publicznoprawnych, winien być spełniony w pierwszej kolejności zaraz po zaspokojeniu koniecznych kosztów utrzymania rodziny, a nie wszystkich innych wydatków skarżącej. Tym bardziej, gdy dysponuje oszczędnościami przekraczającymi wysokość należnych w sprawie kosztów sądowych i przewidywalną wysokość kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkować musiało jego oddaleniem. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska