II SA/Po 4533/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont ( spr.) WSA Barbara Koś Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Koś /-/ M. Skwierzyńska /-/ Wł. Zygmont Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r. Nr [...] stwierdził u H.K. chorobę zawodową - zawodowe uszkodzenie słuchu. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka "A", domagając się uchylenia powyższej decyzji, zarzuciły brak uprawnień organów Inspekcji Sanitarnej do samodzielnej oceny orzeczeń lekarskich, wydanych w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił decyzję organu i instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia zalecając m.in. uzupełnienie formularza postępowania wyjaśniającego, uzyskanie z IMP wyczerpującego uzasadnienia wykluczającego u H. K. zawodowe uszkodzenia słuchu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Inspekcji Sanitarnej oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych i art. 104 § 2 k.p.a. stwierdził u H.K. chorobę zawodową-zawodowe uszkodzenie słuchu, wymienioną w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, że okolicznością bezsporną w sprawie jest, że H. K. wykonywał przez 26 lat i 2 miesiące pracę w warunkach ponadnormatywnego hałasu (79,4 dBA do 101 dBA) doznając ubytku słuchu w rozmiarze: ucho prawe 23 db, ucho lewe 31 db. Nie ma żadnego dowodu wykluczającego etiologię zawodowego uszkodzenia słuchu. Wyjaśnienie IMP, zawarte w piśmie z dnia [...]r. znak [...], iż przypuszczalną przyczyną niedosłuchu może być w tym przypadku indywidualnie przebiegający proces starzenia się narządu słuchu, budzi poważne wątpliwości, i zgodnie z orzecznictwem powinno być tłumaczone na korzyść pracownika. W odwołaniu Spółka "A" wnosiły o uchylenie powyższej decyzji w całości i wydanie decyzji odmawiającej uznania choroby zawodowej podkreślając, że Powiatowy Inspektor Sanitarny, orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej u H. K. oparł na dwóch opiniach biegłych lekarzy, z których żadna nie stwierdza, że ujawniony niedosłuch jest spowodowany hałasem ponadnormatywnym. IMP w piśmie z dnia [...]r. potwierdził dotychczasowe rozpoznanie podając, że pozaślimakowy typ ubytku słuchu wyklucza jego zawodową etiologię, że przypuszczalną przyczyną niedosłuchu może być w tym wypadku indywidualnie przebiegający proces starzenia się narządu słuchu. W postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie § 7 i 8 rozporządzenia RM z dn.18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia RM z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził brak podstaw do uznania schorzenia występującego u H.K. za chorobę zawodową narządu słuchu. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że dwie specjalistyczne jednostki służby zdrowia, powołane do orzekania w sprawach chorób zawodowych wykluczyły zawodową etiologię rozpoznanego schorzenia, pomimo wykonywania pracy w warunkach mogących spowodować uszkodzenie słuchu. Uszkodzenia słuchu spowodowane hałasem charakteryzuje ślimakowy charakter ubytku, czego nie stwierdzono u H. K. w wyniku badań audiologicznych w PChZ ani w IMP. W skardze H.K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenie o kosztach postępowania, zarzucając decyzji niezgodność z prawem. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że skoro stwierdzono u skarżącego ubytek słuchu, a więc uszczerbek na zdrowiu, to zostały naruszone przepisy w sprawie chorób zawodowych. Organ odwoławczy wskazał, że stwierdzone zmiany nie spełniły wymogów diagnostyczno-orzeczniczych, których nie sprecyzował. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi i o zasądzenie od skarżącego na swoją rzecz kosztów zastępstwa sądowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla decyzję, jako niezgodną z prawem. Powody. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że H.K. wykonywał przez 26 lat i 2 miesiące pracę w warunkach ponadnormatywnego hałasu ( 79,4 dBA do 101 dBA ), podczas gdy zagrożeniem dla narządu słuchu jest już hałas o równoważnym poziomie przekraczającym 82 dB(A), doznając ubytku słuchu w rozmiarze: ucho prawe 23 dB, ucho lewe 31 dB i nie ma żadnego dowodu wykluczającego etiologię zawodowego uszkodzenia słuchu. Rozpoznane schorzenie przez żadną ze stron nie jest kwestionowane. Dwie specjalistyczne jednostki medyczne właściwe w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, a mianowicie Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy, stwierdziły schorzenie narządu słuchu tj. obustronny niedosłuch typu odbiorczego. Jednostki te nie dostarczyły dowodów na pozazawodowe pochodzenie schorzenia. Niedosłuch typu odbiorczego jest charakterystyczny dla uszkodzeń słuchu spowodowanych przewlekłą ekspozycją na hałas. Wiarygodnie przeto i mieszcząc się ramach przysługujących proceduralnie uprawnień przyjmuje PIS, że na stwierdzony u H.K. niedosłuch, oprócz czynników pozazawodowych, niewątpliwy wpływ miał hałas występujący w jego środowisku pracy. Sąd uznaje za prawidłowe stanowisko zajęte przez organ I instancji. Jednostki orzekające swoją kwalifikację rozpoznanej u H.K. choroby oparły na tzw. wymaganych kryteriach diagnostyczno-orzeczniczych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, które zawodowe uszkodzenie słuchu definiują jako obustronny odbiorczy ubytek słuchu o wielkości co najmniej 30 dB, jak i np. nie uznają za chorobę zawodową odbiorczego ubytku słuchu typu pozaślimakowego. Nie można się jednak odwoływać do aktów nie mieszczących się w katalogu obowiązujących źródeł prawa. Przesłanki uznania choroby za zawodową zostały wyczerpująco określone w § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (istotnym czynnikiem jest rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy). W aktualnym wyroku z dnia 3.02.1999r., III RN 110/98, Sąd Najwyższy uznał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej nie ma znaczenia stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu wywołanego działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Sąd Najwyższy odwołał się do wyroku z dnia 19.07.1984r., II PRN 9/84 (OSNCP 1985r. z. 4, poz. 53), według którego w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Podobnie Sąd Najwyższy orzekł w wyroku z dnia 4.06.1998r., III RN 36/98 (OSNAPiUS 1999r. Nr 6, poz. 192), stwierdzając brak podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia. Zatem wprowadzenie ograniczeń lub wymagań dodatkowych bądź oczekiwania wykazania dlaczego ubytek słuchu kształtuje się na określonym poziomie lub ulega zmianom, nie ma żadnego uzasadnienia w treści rozporządzenia. Zaskarżona decyzja wydana została więc z naruszeniem § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych Decyzja narusza także 77§ 1 k.p.a. z braku wyczerpującego rozważenia zebranego materiału dowodowego, art. 80 k.p.a. wskutek wadliwej oceny dowodów w postaci opinii wymienionych powyżej jednostek orzeczniczych. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł Sąd jak w sentencji wyroku. /-/ B. Koś /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont