II SA/Po 455/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Protokolant Sekr.sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Miejskiego w P. z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 59 zł (pięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek Dnia [...] listopada 2002 r. Zarząd Miejski w P. decyzją nr [...] w oparciu o art. 145 ust. 1, 148 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uchwałą nr XXVI/266/2001 Rady Miejskiej w P. z dnia 15 lutego 2001 r. w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia opłat adiacenckich ustalił opłatę adiacencką dla M.K. w wysokości [...]zł. Zakreślił termin 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji na wniesienie kwoty [...]zł tytułem opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu wywiedziono, że M.K. jest właścicielką działki nr [...] położonej w P. przy ulicy [...]. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod budownictwo mieszkalne jednorodzinne. W 1999 r. urządzona została dla ulicy [...] nawierzchnia drogi. Inwestycja była finansowana w całości z budżetu gminy, oddana do użytku protokołem odbioru końcowego z dnia 16 listopada 1999 r. W ocenie organu zrealizowane zadanie spowodowało wzrost wartości nieruchomości położonych przy ulicy [...], co potwierdza opinia rzeczoznawców majątkowych z dnia [...] lutego 2001 r. Wskutek odwołania złożonego przez M.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium zgodziło się z argumentacją organu I instancji. Zaznaczyło, że nie został przekroczony 3-letni termin wynikający z art. 145 ust. 2 cyt. ustawy, podczas którego może nastąpić ustalenie opłaty adiacenckiej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła M.K. Podniosła, że w chwili orzekania przez organ I instancji Zarządowi Miejskiemu w P. nie przysługiwała legitymacja do orzekania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Powtórzyło do tej pory prezentowaną argumentację. Zacytowano treść art. 100 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta do czasu objęcie obowiązków przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wybranego w trybie określonym niniejszą ustawą, funkcję organu wykonawczego gminy pełni zarząd gminy, wybrany przez radę gminy w kadencji, w czasie której ustawa weszła w życie na podstawie dotychczasowych przepisów. Objęcie zaś obowiązków przez Burmistrza Gminy P. nastąpiło [...] listopada 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna jednak z innych przyczyn aniżeli to wywiodła skarżąca. Zgodnie z art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi. Termin powołany w niniejszym przepisie jest terminem prawa materialnego i niedochowanie go przez organ administracji publicznej skutkuje tym, że opłata adiacencka po jego upływie nie może zostać wymierzona. W niniejszej sprawie termin z art. 145 ust. 2 ustawy rozpoczął swój bieg z chwilą ukończenia prac przy drodze, co nastąpiło 16 listopada 1999 r. Powyższa data w sposób niebudzący wątpliwości wynika z protokołu odbioru końcowego robót. Wprawdzie Zarząd Miasta P. swoją decyzję z dnia [...] listopada 2002 r. wydał jeszcze w trakcie omawianego terminu trzyletniego, ale z uwagi na wniesione od niej odwołanie decyzja ta była nieostateczna, a więc opłaty nią ustalone prawnie nie obowiązywały. W momencie podejmowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. opłaty te z uwagi na upływ 3-letniego terminu nie mogły być już ustalone. Z uwagi na to Kolegium nie powinno było przy rozpoznaniu sprawy utrzymać w mocy decyzji organu I instancji, lecz ją uchylić i postępowanie umorzyć. Samorządowe Kolegium Odwoławcze bowiem jako organ odwoławczy o charakterze reformatoryjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po dniu wydania decyzji przez I instancję, musi zatem brać pod uwagę stan istniejący w tym względzie w dacie rozpatrywania odwołania. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy nie może ograniczać się jedynie do kontroli decyzji I instancji, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze tego nie zrobiło ograniczając się jedynie w postępowaniu odwoławczym do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez Zarząd Miasta P., który jak wykazano w dacie wydania decyzji kończącej postępowanie odwoławcze był inny. (Identycznie NSA w Warszawie w wyroku z dnia 13.12.2001 r. I SA 1278/00, w wyroku z dnia 30.01.2002 r. I SA 1595/00, w wyroku z dnia 05.12.2000 r. I SA 1712/99). Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem cytowanego art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwagi na to, że została podjęta już po upływie terminu przewidzianego w tym przepisie (3 lata) wyłączającego możliwość wydania decyzji o wymierzeniu opłaty adiacenckiej. Stąd orzeczono jak w pkt. I sentencji mając na względzie przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.pkt. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Jak w pkt. II orzeczono na zasadzie art. 152 cyt. ustawy. O kosztach rozstrzygnięto na mocy art. 200 ustawy jak wyżej. W sprawie zastosowanie miały przepisy art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek MK