II SA/Po 455/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 sierpnia 2011r. wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. M. i B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca B. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (k. 25 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie, a jej mąż rentę w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżąca dołączyła kopie PIT-40 za 2010r., z których wynika, że uzyskała przychód w wysokości [...] zł, a jej mąż – [...] zł. Oświadczyła, że ponosi wydatki na mieszkanie w wysokości 380 zł, prąd - 120 zł, telefon - 102 zł, gaz - 65 zł oraz na leki dla męża w wysokości 200 zł miesięcznie W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku skarżąca wskazała, że ma dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m² w Poznaniu, [...] ha lasu we współwłasności z siostrą oraz ogród o powierzchni [...] m². Skarżąca podała, że nieruchomości odziedziczyła po rodzicach, a w domu zamieszkuje jej siostra. Wskazała, że posiada samochód osobowy z 2007r. Nadto podała, że mąż cierpi na ciężką postać zatorowości płucnej. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny i budził wątpliwości co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżąca została wezwana, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosków poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wobec powyższego zobowiązano skarżącą przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje ona wraz z mężem oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami. Następnie wezwano skarżącą do podania czy prowadzone jest gospodarstwo rolne, przy tym czy otrzymuje dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa oraz czy prowadzona jest działalność gospodarczą, a jeżeli tak to zobowiązano skarżącą do podania wyników finansowych tej działalności w oparciu o posiadaną dokumentacje księgową i podatkową. Wskazanie powyższych danych pozwoliłoby bowiem określić rozmiar prowadzonej aktywności i ostatecznie wysokość środków jakimi z tego tytułu dysponują, w świetle możliwości uiszczenia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wyjaśnienia wymagało także to, jakie są obroty na posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunkach bankowych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi rzeczywiście dysponują. Zwrócono się do skarżącej o opisanie posiadanego przez nią majątku nieruchomego, w tym do podania jakie przynosi on dochody i jakich kosztów utrzymania wymaga. Dodatkowego wyjaśnienia wymagało to jaki skarżąca posiada majątek skoro we wniosku o prawo pomocy podała, że jest to dom, mieszkanie, [...] ha lasu oraz ogród o powierzchni [...] m², a z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca posiada dwie działki przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową o powierzchni [...] m² oraz o powierzchni [...] m². Podkreślić należy, że posiadanie majątku nieruchomego, stanowiącego źródło dodatkowego dochodu, co do zasady, wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy. Nadto skarżąca podała, że mieszka w P. przy ul. G., a z zeznania rocznego PIT-40 wynika inny adres zamieszkania w P. – ul. J. Dla oceny sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej, w świetle jej możliwości uiszczenie kosztów postępowania sądowego, istotne było zatem przedstawienie rzeczywistego stanu sprawy w tym zakresie. Wezwanie zostało skutecznie doręczone do rąk skarżącej w dniu 12 lipca 2011r. (k. 33 akt sąd.). W dniu 15 lipca skarżąca złożyła pismo, w którym wskazała, że rezygnuje w przyznania częściowego zwolnienia od koszów sądowych i uiszcza wpis sądowy w należnej wysokości. Załączyła dowód uiszczenia tej opłaty w kwocie 400 zł. Wnosiła nadal o ustanowienie radcy prawnego. Nie odniosła się natomiast do żadnego z punktów wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. Tym samym nie podała istotnych danych oraz nie wyjaśniła wątpliwości, co do jej stanu majątkowego. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarżąca uiszczając wpis sądowy wykonała aktualnie ciążący na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). W tej sytuacji skarżąca nie ma interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowych, skoro obecnie nie ma obowiązku ich uiszczenia. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych pozostaje, bowiem aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem nadal ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. W takiej sytuacji nie można zwolnić skarżącej od kosztów sądowych. W konsekwencji należy oddalić wniosek o prawo pomocy w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.), gdyż żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych stało się bezzasadne. Wnioskodawczyni podtrzymała natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawczyni nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania, chociażby w części. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżącej zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawców. Wniosek skarżącej o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Niewystarczające jest, bowiem samo twierdzenie, że skarżąca wraz z mężem utrzymuje się jedynie z emerytury i renty, zwłaszcza, że dysponuje ona majątkiem nieruchomym, który może stanowić źródło dodatkowego dochodu. Na wnioskodawczyni ciąży obowiązek wykazania, że mimo dysponowania tym majątkiem nie ma możliwości uiszczenia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru oraz poparcie tych okoliczności dokumentami źródłowymi. Ostatecznie skarżąca na wezwanie nie udzieliła żadnej merytorycznej odpowiedzi. Nie wyjaśniła nawet nieścisłości, co do tego jaki majątek nieruchomy posiada, a nadto jakie są koszty jego utrzymania i czy uzyskuje z tego majątku jakieś dochody. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż skarżąca nie zrealizowała warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedłożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni oraz rodziny w niniejszej sprawie. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego jej utrzymania i rodziny, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska