II SA/Po 456/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-28
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Maria Bohdanowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo rozpoznały wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, wydając decyzje w przedmiocie zasiłku celowego, mimo że skarżący wyraźnie domagał się przedłużenia zasiłku okresowego?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, wydając decyzje w przedmiocie zasiłku celowego, podczas gdy skarżący złożył wniosek o przedłużenie zasiłku okresowego. Niewłaściwe rozpoznanie wniosku, bez uwzględnienia jego faktycznej treści i podstaw prawnych dla różnych rodzajów zasiłków, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji powinien rozpatrzyć wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, zgodnie z jego treścią.Stan faktyczny
Z.I. złożył wniosek o przedłużenie wypłaty zasiłku okresowego z powodu trudnej sytuacji finansowej. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał zasiłek celowy, co zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący zakwestionował wysokość przyznanej pomocy, domagając się jej podwyższenia i uchylenia decyzji, argumentując, że przyznana kwota jest zbyt niska i nie odpowiada jego wnioskowi o zasiłek okresowy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu w zakresie przyznającym świadczenie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie del. sędzia WSA Maria Bohdanowicz as.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005 r sprawy ze skargi Z.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] nr [...]3, 2. określa , że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu w zakresie przyznającym świadczenie. /-/ M.Bohdanowicz /-/ J.Stankowski /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak JFS
Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2002 r. Z.I. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o przedłużenie wypłacania zasiłku okresowego, który przyznano w wysokości 370 zł miesięcznie na okres od m-ca października 2002 r. do końca grudnia 2002 r. W uzasadnieniu wniosku Z.I. wskazał na trudną sytuację finansową, brak środków do życia pomimo ponad 36-letniego okresu zatrudnienia.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał Z.I. zasiłek celowy w kwocie 370 zł z przeznaczeniem na potrzeby bytowe i żywność. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 z 1998 r. poz. 414 zw zm.), w tym art. 32 oraz art. 43 ust. 1. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, poza środkami otrzymanymi z pomocy społecznej nie ma żadnych dochodów, pomimo długiego stażu pracy nie przyznano mu prawa do renty czy emerytury, stąd ma uprawnienie do udzielenia pomocy finansowej.
Składając odwołanie od powyższej decyzji Z.I. zakwestionował wysokość przyznanej pomocy, wnosząc o jej podwyższenie.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podzielając argumentację przedstawioną przez organ I instancji odnośnie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Wskazując na charakter oraz cel polityki społecznej państwa organ odwoławczy wyjaśnił, iż wnioskodawca pomoc otrzymał, jak również ma prawo nadal o nią zwracać się.
W skardze na powyższą decyzję Z.I. wniósł o jej uchylenie, przytaczając argumentację, którą zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji podkreślając, iż przyznana kwota 370 zł jest zbyt niska.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadną.
W przedmiotowej sprawie decyzje wydane w obu instancjach były wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy.
Składając wniosek o przyznanie pomocy skarżący wystąpił o przyznanie zasiłku okresowego, formułując żądanie jako "przedłużenie wypłaty otrzymywanego zasiłku okresowego". Organy rozstrzygające w sprawie w obu instancjach wydały swoje decyzje w przedmiocie zasiłku celowego, nie rozpatrzyły natomiast wniosku skarżącego z dnia 18 grudnia 2002 r., w którym jasno i precyzyjnie sformułowany został rodzaj żądanej pomocy.
Przedmiotowa ustawa o pomocy społecznej stanowi w art. 38 ust. 2, że świadczenia pomocy społecznej są udzielane na wniosek. Akta administracyjne sprawy nie zawierają dowodu, iż z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego skarżący wystąpił, w konsekwencji wydając decyzje w przedmiocie zasiłku celowego organy obu instancji naruszyły przepis art. 38 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Jakkolwiek zarówno zasiłek okresowy jak i zasiłek celowy są zasiłkami przyznawanymi na podstawie uznania administracyjnego, to inne są podstawy prawne przyznania zasiłku okresowego w oparciu o przepisy art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a inne zasiłku celowego w oparciu o art. 32 tej ustawy. Podstawą przyznania zasiłku okresowego jest nie przekroczenie kryterium dochodowego ustalonego w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy oraz stwierdzenie, że dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb ze względu na okoliczności wymienione w pkt 1-5 ust. 1 art. 31 ustawy. Natomiast zasiłek celowy w myśl art. 32 ust. 1 ustawy przyznany może być w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, jest to więc zasiłek fakultatywny i jednorazowy. W sytuacji, gdy skarżący żądał przyznania dalszego zasiłku okresowego, wskazując że pozostaje bez pracy, nie ma żadnych dochodów oraz nie może otrzymać żadnych świadczeń rentowych i emerytalnych, organ I instancji winien rozpatrzyć ten wniosek, bez względu na posiadane środki oraz stosowane rodzaje pomocy.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Z z dnia [...]. nr [...]. Przepis 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zastosowano wobec charakteru zaskarżonego rozstrzygnięcia, na mocy którego przyznano i wypłacono skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej.
Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji zobligowane są rozpatrzyć wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku okresowego.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Stankowski /-/M. Bohdanowicz
jfs
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło