II SA/Po 457/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-09-25

Skład orzekający: Referendarz sądowy Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego powinien zostać rozpoznany merytorycznie, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone z uwagi na zwolnienie z mocy ustawy?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego podlega umorzeniu, ponieważ skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. Wniosek o ustanowienie adwokata powinien być natomiast rozpoznany merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony.
Stan faktyczny
Skarżący W. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku celowego. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący argumentował swoją trudną sytuację materialną, wskazując na inwalidztwo, brak dochodów, liczne zobowiązania i posiadanie jedynie mieszkania.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla W. G. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 września 2018 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga Skarżący W. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca argumentował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest "inwalidą i nie potrafi poprawnie reprezentować swojego powództwa". Ponadto zaznaczył, że ma bardzo dużo zobowiązań narastających, których nie potrafi uregulować z powodu inwalidztwa i braku zdolności do świadczenia pracy zarobkowej. Wnioskodawca posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² o wartości [...] zł. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Ponadto deklaruje, że nie uzyskuje żadnych dochodów. W ramach uzupełnienia wniosku o prawo pomocy W. G. oświadczył, że jest zatrudniony do 2014 roku, ale z uwagi na inwalidztwo został odsunięty od pracy przez decyzje lekarzy o braku zdolności do świadczenia pracy przez co nie uzyskuje z tego tytułu dochodów. Ponadto oświadczył, że nie ponosi miesięcznych kosztów utrzymania, gdyż nie posiada źródeł majątkowych i dochodowych na ich uregulowanie, a jedynie liczne narastające zobowiązania. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim, nie posiada pojazdów mechanicznych, nie posiada udziałów w spółkach, nie pełni funkcji członka zarządu lub prokurenta, nie posiada rachunku bankowego, nie składał rocznego zeznania podatkowego za 2017 rok, ani nie posiadał składników majątku, o których wcześniej nie informował Sądu. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie skarżący nie ma stałych dochodów, mieszka sam, utrzymuje się jedynie z doraźnej pomocy opieki społecznej. Skarżący choruje, ograniczone są zatem jego możliwości zarobkowe. Prócz mieszkania nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma on możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło