II SA/Po 4581/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-05-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Hrycaj, Sędzia NSA Jerzy Stankowski, Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeśli jego rodzic wspólnie zamieszkujący posiada własny lokal mieszkalny, ale nie pozostaje na utrzymaniu funkcjonariusza?
Ratio decidendi
Decyzje organów obu instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ nie wyjaśniono kluczowych kwestii dotyczących utrzymania matki funkcjonariusza. Zgodnie z art. 86 pkt 3 ustawy o służbie więziennej, rodzic jest członkiem rodziny tylko wtedy, gdy wspólnie zamieszkuje z funkcjonariuszem ORAZ pozostaje na jego utrzymaniu. Brak ustaleń w tym zakresie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Stan faktyczny
Skarżąca A. H., funkcjonariuszka Służby Więziennej, ubiegała się o równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że jej matka, z którą mieszka, posiada spółdzielczy lokal mieszkalny. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, twierdząc, że spełnia warunki do otrzymania równoważnika. Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego. Zasądzono od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

1 W Y R O K 2 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: 2 Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Hrycaj ( spr. ) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stankowski 3 Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus 4 Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak kwatery stałej; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego z dnia [...], II. zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej na rzecz skarżącej A.H. 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj /-/ J.Stankowski Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 89 ustawy o służbie więziennej z dnia 26 kwietnia 1996 r. (Dz.U. Nr 61 poz. 283 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz.U. Nr 67 poz. 712), po rozpatrzeniu odwołania A. H. od decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w K. z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania – utrzymał tę decyzję w mocy, opierając się na następujących ustaleniach: A. H. zamieszkuje wraz z mężem, córką i matką – inwalidką I grupy w należącym do matki spółdzielczym lokalu mieszkalnym o powierzchni 47,8m2, położonym w Z. G.. Skoro matka będąca członkiem rodziny A. H. posiada lokal mieszkalny, to w ocenie organów obu instancji funkcjonariuszowi ze względu na treść art. 89 ustawy o Służbie Więziennej nie przysługuje równoważnik za brak kwatery stałej. A. H. zaskarżyła decyzję organu II instancji do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła, że zgodnie z art. 91 ustawy o służbie więziennej spełnia warunki do otrzymania lokalu mieszkalnego, a tym samym ma prawo do równoważnika za brak mieszkania. Organ odwoławczy, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie z motywów przedstawionych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z naruszeniem art. 77 § 1 kpa decyzje organów obu instancji zostały podjęte bez wyjaśnienia sprawy w sposób pozwalający na jej stanowcze rozstrzygnięcie. Powołany w tychże decyzjach art. 86 pkt 3 ustawy o służbie więziennej stanowi, że członkami rodziny funkcjonariusza są jego rodzice wspólnie zamieszkujący z funkcjonariuszem i pozostający na jego utrzymaniu, nie posiadający własnych źródeł utrzymania albo ze względu na inwalidztwo I lub II grupy wymagający opieki. Z takiej konstrukcji przepisu wynika, że rodziców funkcjonariusza tylko wtedy można traktować jako członków rodziny jeżeli wspólnie zamieszkują i pozostają na utrzymaniu funkcjonariusza, przy czym ze względu na spójnik "i" obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, oraz dodatkowo nie mają własnych źródeł utrzymania lub ze względu na inwalidztwo wymagają opieki. W zaskarżonych decyzjach brak ustaleń co do tego czy matka skarżącej pozostaje na jej utrzymaniu, informacji w tym względzie nie ma także w aktach sprawy. Przeciwnie z oświadczeń składanych przez skarżącą zdaje się wynikać, że matka, będąca emerytką, utrzymuje się z własnych dochodów. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na pominięciu ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracyjne uzupełnią postępowanie dowodowe i ustalą, czy matka skarżącej pozostaje na jej utrzymaniu. Gdyby tak nie było nie zachodziłyby podstawy do odmowy przyznania skarżącej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Skoro, z przedstawionych motywów skarga okazała się uzasadniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Ze względu na to, że uchylone decyzje nie podlegały wykonaniu Sąd nie dokonywał rozstrzygnięcia, w którym mowa w art. 152 cyt. ustawy. /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj /-/ J.Stankowski TG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło