II SA/Po 460/09

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku oraz stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku postanawia 1. zwolnić A. D. od kosztów sądowych. 2. ustanowić dla A. D. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący A. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że ma 80 lat, jest osobą schorowaną po zabiegu operacyjnym, przyjmuje leki i wymaga stałej opieki medycznej. Oświadczył, że swoje gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Wnioskodawca oświadczył, że żona również ma kłopoty ze zdrowiem. Utrzymują się z emerytury rolniczej w wysokości [...] zł wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym oraz emerytury żony w wysokości [...] zł. miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że zamieszkują w budynku, który nie jest wykończony. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca wskazał, że posiada zabudowane gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha. Podał, że nie ma żadnych akcji, obligacji, czy oszczędności oraz wartościowych przedmiotów. Zgodnie z dyspozycją art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym osoby fizycznej. Wobec faktu, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte we wniosku na formularzu było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych został wezwany w trybie art. 255 cytowanej ustawy do uzupełnienia swoich oświadczeń w tym zakresie oraz poparcia podanych informacji dokumentami źródłowymi. W odpowiedzi wnioskodawca wskazał, że wraz z żoną utrzymują się jedynie ze świadczeń emerytalnych. Na potwierdzenie powyższej okoliczności załączono wyciągi z rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy. Z przedłożonych PIT-ów 40A wynika, że w 2008r. uzyskali dochód w wysokości po [...] zł. Następnie wnioskodawca oświadczył, że na mocy orzeczenia Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 30 września 2008r. przywrócono wnioskodawcy oraz jego żonie prawo własności do gospodarstwa rolnego w wykonaniu odwołania umowy darowizny. Ziemia została obsiana zbożem i żytem dzięki dotacji uzyskanej w 2008r. z Agencji Rolnej. Wnioskodawca dokonał pierwszej uprawy, więc ostatecznych przeliczeń będzie można dokonać dopiero jesienią. Mając na uwadze wiek i stan zdrowia wnioskodawcy konieczne jest najęcie siły roboczej i sprzętu w celu wykonania niezbędnych prac polowych, co może spowodować, że koszty pochłoną spodziewany zysk. Nadto wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo ma obszar [...] ha, klasy V. Na nieruchomości stoi niewykończony czworak z lat 50-tych oraz nieużywane od lat stodoła i chlew. Z nieruchomości wnioskodawca nie uzyskał jeszcze dochodów. Nadto wnioskodawca załączył zaświadczenie z Urzędu Gminy, z którego wynika statystyczna przychodowość gospodarstwa w wysokości [...] zł rocznie. Wnioskodawca wskazał, że zaciągnął kredyt w AIG Banku w wysokości [...] zł, który będzie spłacać do października 2009r. po 100 zł miesięcznie. Oświadczył, że kredyt ten zaciągnął na zaspokojenie koniecznych bieżących potrzeb, jak zakup węgla, czy zapłata świadczeń, których nie był w stanie uiścić ze świadczeń emerytalnych. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, iż na rachunki wpływają jedynie świadczenia emerytalne oraz dotacje z Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa. Wnioskodawca wskazał koszty bieżącego utrzymania wyszczególniając, że na opał wydaje do 1.800 zł rocznie, na gaz – 80 zł miesięcznie, na energię elektryczną – 50 zł miesięcznie, na zakup leków dla żony 300 zł miesięcznie, na zakup leków dla niego – 200 zł miesięcznie, na prywatne wizyty lekarskie w zależności od potrzeby od 60 do 150 zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja skarżącego jest rzeczywiście trudna. Jest osobą w starszym wieku, cierpiącą na dolegliwości zdrowotne. Utrzymuje się wraz z żoną jedynie ze świadczeń emerytalnych, których wysokość nie pozwala na poczynienie oszczędności celem pokrycia kosztów niniejszego postępowania chociażby w części. Ponoszą także zwiększone wydatki na leki i opiekę medyczną. Wnioskodawca posiada wprawdzie majątek nieruchomy w postaci gospodarstwa rolnego, ale po zwrocie gospodarstwa dokonał dopiero pierwszych zasiewów i nie uzyskał z niego jeszcze żadnych dochodów. Biorąc pod uwagę rzeczywiste koszty rynkowego honorarium radcy prawnego, stwierdzić należy, że przestawiona przez wnioskodawcę kondycja finansowa pozwala również przewidzieć, iż nie ma możliwości zgromadzenia dostatecznych środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze ocena sytuacji majątkowej, finansowanej i dochodów skarżącego doprowadziła do wniosku, że jest uprawniony do skorzystania z prawa pomocy w całości (art. 246 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nadto należy wskazać, że zgodnie z dyspozycja art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć, Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/K. Witkowicz-Dwornicka