II SA/Po 460/18

Dnia 23 lipca 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J.I. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga Pismem z dnia 8 czerwca 2018 roku J.I. zwróciła się z wnioskiem o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że J. I. zamieszkuje samotnie w domu jej matki i z tego tytułu ponosi koszty opłat za prąd, wodę i śmieci. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej w wysokości [...] zł, gdyż nie posiada żadnych innych dochodów i nie stać jej na opłacenie adwokata. Miesięczne wydatki oszacowała w następujący sposób: prąd, woda – ok. [...] zł miesięcznie, opał – [...] zł miesięcznie, koszty leczenia, lekarstwa, dojazdy – [...] zł miesięcznie. W ramach uzupełnienia wniosku J. I. wyjaśniła, że nie jest i nie była w związku małżeńskim, jest osobą bezrobotną, mieszka sama i nie składała PIT za ubiegły rok. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, ani żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.), obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach m.in. z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji oznacza to, że skarżąca w niniejszej sprawie dotyczącej zasiłku celowego korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Na podstawie art. 249 a P.p.s.a. należało zatem umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. J. I. złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawczyni utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia pobieranego z pomocy społecznej i nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania. Przedstawiona sytuacja stanowi zatem podstawę do przyjęcia, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania, a zatem nie ma ona możliwości wygospodarowania dodatkowych środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Uzasadnione pozostaje zatem przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w ramach prawa pomocy ustanawia się pełnomocnika z urzędu, ale konkretną osobę wyznacza dopiero właściwy organ samorządu zawodowego pełnomocników. Ostateczna decyzja co do osoby adwokata należy zatem do Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej. Wobec powyższego, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a, art. 249 a, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia /-/ R. Talaga