II SA/Po 461/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Karol Pawlicki (spr.) Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2004r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robot budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu P. z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. L. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że uchylony akt nie może być wykonany. /-/ K.Pawlicki /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...] listopada 2001r. na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126) nakazał Z.S. : 1) przedłożenie dokumentacji inwentaryzacyjno-sprawdzającej budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w P. z naniesionymi zmianami, doprowadzającymi obiekt do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, 2) w oparciu o sporządzoną dokumentację w terminie do [...]grudnia 2001r. wykonanie stosownych robót budowlanych, jeżeli konieczność ich wykonania będzie wynikała z opracowanej dokumentacji, 3) zawiadomienie Inspektoratu o wykonaniu robót i wystąpienie z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie obiektu. Ustalono, iż budynek gospodarczy został zrealizowany w latach 1980-1985 bez pozwolenia na budowę, a od 2001r. użytkowany jest jako budynek mieszkalny. Działka znajduje się na terenie, który w planie zagospodarowania przestrzennego z 5 października 1990r. (Dz.Urz.Woj. P. Nr 14 poz. 329) przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z zakazem lokalizacji uciążliwych warsztatów rzemieślniczych lub innych obiektów uciążliwych. Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż w tej sytuacji nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., a obiekt będzie mógł być zalegalizowany, jeżeli będzie spełniał wymagania prawa budowlanego i warunków technicznych. Odwołanie wniosła J. L. , podkreślając, że toczy się sprawa spadkowa i nie zostało rozstrzygnięte do kogo będzie należał przedmiotowy budynek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, określając jedynie termin wykonania wskazanych czynności – do dnia [...] marca 2002r. J. L. wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, iż w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. Zdaniem skarżącej w odniesieniu do części budynku dobudowanej (1998-1999) bez zezwolenia na budowę przez Z.S. po śmierci właścicielki nieruchomości, należało wydać decyzję o rozbiórce na podstawie w/w przepisu prawa. Natomiast w odniesieniu do budynku gospodarczego wybudowanego w latach 80-tych należało zastosować art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Stwierdzono, iż w stanie faktycznym sprawy występuje samowolne wybudowanie obiektu, jak i późniejsza samowolna zmiana sposobu jego użytkowania. Obydwie z tych samowoli stanowiły odrębną podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania. Kierując się jednak względami ekonomii procesowej (art. 12 kpa) organ nadzoru uznał, iż prowadzenie w tej sprawie dwóch odrębnych postępowań, których wynikiem byłoby wydanie decyzji nakładających te same obowiązki, naruszałoby zasadę dobrego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że budynek użytkowany obecnie jako mieszkalny został wybudowany w latach 1980-1985 bez wymaganego pozwolenia. Organ nadzoru budowlanego był zatem obowiązany na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. do wszczęcia postępowania w przedmiocie przymusowej rozbiórki. W toku tego postępowania należało sprawdzić przesłanki, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2. W szczególności wyjaśnienia wymagało, czy budynek znajduje się na terenie, który zgodnie z obowiązującym w 1975r. planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczony został pod tego rodzaju zabudowę. Jeżeli okaże się, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, to wówczas należy na podstawie przepisu art. 40 wydać decyzję nakazującą inwestorowi wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian i przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (art. 42 ust. 1). Skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze zarzuca, iż budynek podlega na podstawie przepisu art. 37 rozbiórce. Tymczasem organ nadzoru budowlanego w toku niniejszego postępowania rozstrzygał jednocześnie problem zasadności rozbiórki (art. 37), jak i legalizacji budynku warsztatowego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1994r. Z treści decyzji obu instancji wynika, iż materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994r. W świetle wskazanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia brak było podstaw do przyjęcia, co sugeruje organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, iż decyzja dotyczyła również zmiany sposobu użytkowania budynku, o którym mowa w art. 71 Prawa budowlanego z 1994r. Sąd, nie będąc związanym zarzutami skargi, wskazuje także na obowiązek stosowania przez organy rozstrzygające w sprawie art. 10 § 1 kpa. Odstąpienie od zasady określonej w tym przepisie dopuszczalne jest tylko w przypadkach określonych w § 2 tego artykułu. Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż skarga jest zasadna. Z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III-im sentencji wyroku traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152 w/w ustawy). /-/ K.Pawlicki /-/ St.Małek /-/ A.Łaskarzewska MarK