II SA/Po 462/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-11-27

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Paweł Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania z powodu uchybienia miesięcznego terminu, jeśli strona twierdzi, że nie dowiedziała się o decyzji w sposób umożliwiający złożenie wniosku o wznowienie w wymaganym terminie, a jej mąż, działający rzekomo jako pełnomocnik, nie był do tego umocowany w sposób jednoznaczny?
Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w części dotyczącej B. J., uznając, że organy nie wykazały, iż dowiedziała się ona o decyzji o pozwoleniu na budowę w sposób umożliwiający zachowanie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Pełnomocnictwo udzielone jej mężowi K. J. dotyczyło czynności związanych ze sprzedażą nieruchomości i nie obejmowało reprezentacji w postępowaniu kontrolnym przed organami nadzoru budowlanego. W przypadku K. M. sąd oddalił skargę, uznając, że termin został uchybiony.
Stan faktyczny
Skarżący B. J. i K. M. domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że bez własnej winy nie brali w nim udziału. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wnioski zostały złożone po upływie miesięcznego terminu od dowiedzenia się o decyzji. Organy powołały się na pisma organów nadzoru budowlanego, które miały ujawnić wiedzę skarżących o decyzji. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty o odmowie wznowienia, uznając, że wiedza o wydaniu decyzji i jej przedmiocie była wystarczająca do rozpoczęcia biegu terminu. Sąd administracyjny uchylił postanowienie w części dotyczącej B. J., kwestionując prawidłowość ustalenia daty dowiedzenia się o decyzji i zakresu pełnomocnictwa jej męża, a w pozostałej części skargę oddalił.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody i poprzedzające je postanowienie Starosty w części rozstrzygającej o wniosku B. J. o wznowienie postępowania. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Zasądzono od Wojewody na rzecz B. J. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. J. i K. M. na postanowienie Wojewody z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia 21 stycznia 2025 r., znak [...], w części rozstrzygającej o wniosku B. J. o wznowienie postępowania, II. w pozostałym zakresie skargę oddala, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej B. J. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Starosty [...] z dnia 5 maja 2021r., nr [...], znak [...], zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z czterema zbiornikami bezodpływowymi na ścieki sanitarne w m. B. , gmina [...], na działce nr ew. [...]. B. J., K. M. i A. K. (zwani łącznie skarżącymi lub stroną), reprezentowani przez ad D., wnioskiem z dnia 22 lipca 2024 r. zwrócili się do Starosty [...] o wznowienie postępowania w zakończonego wyżej przywołaną decyzją. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazali art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2023 poz. 775, dalej jako k.p.a.), podnosząc, że pomimo że są właścicielami sąsiadujących z inwestycją nieruchomości, bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia 5 maja 2021 r. O wydaniu decyzji przez Starostę [...] K. M. dowiedział się z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 czerwca 2024 r., a następnie poinformował o wydaniu decyzji pozostałych skarżących. Z tego względu termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wobec wszystkich skarżących jest zachowany. Starosta [...] postanowieniem z 21 stycznia 2025 r., znak [...], działając na podstawie art. 149 § 3 i 4 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 5 maja 2021 r. nr [...], znak [...] Starosta wyjaśnił, że po otrzymaniu wniosku o wznowienie zwrócił się do organów nadzoru budowlanego o udzielenie informacji dotyczącej prowadzonej korespondencji z pełnomocnikiem skarżących w przedmiocie prowadzonych czynności kontrolnych na działkach nr [...] i [...] w B. , gm. [...], w celu ustalenia terminu, w którym skarżący dowiedzieli się o wydaniu przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Na podstawie kopi akt organów nadzoru budowlanego – w tym pisma z dnia 4 marca 2024 r. oraz zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi z dnia 21 czerwca 2024 r. – Starosta ustalił, że o rzeczonym postępowaniu i wydaniu decyzji z dnia 5 maja 2021 r. skarżący dowiedzieli się w dniu 4 marca 2024 r. z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (w skrócie PINB), w którym to organ udzielił K. M., A. K. oraz K. J. informacji, że "w trakcie kontroli ustalono, że na ww. nieruchomości trwa budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej z czterema zbiornikami bezodpływowymi na ścieki na podstawie decyzji pozwolenia na budowę [...] z dnia 5 maja 2021 r., oraz decyzji z dnia 16 czerwca 2023 r. przenoszącej w/w decyzję na rzecz nowego inwestora nr [...] wydanych przez Starostę [...]. Stan zaawansowania robót - stan otwarty. Teren budowy ogrodzony, dziennik budowy prowadzony na bieżąco, tablica budowy w widocznym miejscu." Wobec tego Starosta stwierdził, że skarżący o decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 5 maja 2021 r. dowiedzieli się znacznie wcześniej, niż miesiąc przed wystąpieniem z wnioskiem o wznowienie postępowania. W konsekwencji zdaniem organu żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione z uchybieniem terminu. B. J., K. M. i A. K., reprezentowani przez ad D., wnieśli do Wojewody zażalenie na wyżej opisane postanowienie Starosty [...], zarzucając naruszenie art. 148 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych, które to uchybienia znalazły wyraz w ustaleniu przez organ, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., a tym samym, że istnieje konieczność odmowy wznowienia postępowania, mimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy temu przeczy, albowiem miesięczny termin przewidziany w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania jeszcze nie upłynął dla żadnego ze skarżących, a zwłaszcza dla B. J.. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia a następnie wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Skarżący argumentowali, że pismo PINB z 4 marca 2024 r., na które organ I instancji się powołuje, nie może stanowić o rozpoczęciu wobec nich biegu terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Z pisma tego wynika bowiem jedynie informacja o prowadzeniu budowy na przedmiotowych działkach, a także krótka lakoniczna informacja o decyzjach wydanych przez Starostę [...]. Brak jest przy tym określenia przedmiotu tych decyzji, rozstrzygnięcia decyzji, czy pozwolenie na budowę dotyczy całych działek, czy części, itp. Treść pisma PINB była zatem niewystarczające do tego by uznać, że od dnia doręczenia tego pisma rozpoczął się wobec skarżących bieg terminu o którym mowa w art. 148 k.p.a.. Ponadto skarżąca B. J. pisma PINB z 4 marca 2024 r. nie otrzymała, gdyż nie brała wówczas udziału w postępowaniu prowadzonym przez PINB. W postępowaniu kontrolnym na tamtym etapie uczestniczył jedynie jej mąż K. J., który nie jest właścicielem nieruchomości. Zatem w przypadku B. J. w ogóle nie może być mowy o rozpoczęciu biegu terminu z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. wcześniej niż 21 czerwca 2024 r. Wojewoda postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2025 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 152 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji podzielił stanowisko Starosty o uchybieniu przez wnioskodawców terminowi określonemu w art. 148 § 2 k.p.a. Zdaniem Wojewody do złożenia podania o wznowienie postępowania wystarczającym jest wiedza o fakcie wydania decyzji, organie, który ją wydał i jej przedmiocie. Nie jest do tego niezbędna wiedza wnioskodawcy o numerze, sygnaturze czy szczegółowym zakresie wydanego rozstrzygnięcia. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że PINB w piśmie z 4 marca 2024 r. zawarł dane wystarczające do sformułowania podania o wznowienie postępowania (wskazał organ, który wydał decyzję, jej numer, datę oraz zakres rozstrzygnięcia). Jak wynika z rozdzielnika wymienionego pisma PINB jego adresatami byli K. M., K. J., A. K., P. L.. W odniesieniu do K. M. należy zauważyć, że pismo to wysłane zostało do niego poprzez e-PUAP, a już w piśmie z 11 marca 2024 r. kierowanym do PINB wnioskodawca nawiązywał do jego treści, co potwierdza, że przynajmniej w dacie 11 marca 2024 r. K. M. posiadał wszelkie dane niezbędne do sformułowania żądania wznowienia postępowania i to tę datę należy uznać za początek biegu terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W odniesieniu do A. K. nie ulega wątpliwości, że również w marcu 2024 r. uzyskał dane niezbędne do sformułowania podania, bowiem jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (por. kopia w aktach organu II instancji) odebrał osobiście przesyłkę z pismem PINB z 4 marca 2024 r. w dniu 12 marca 2024 r., w związku z czym również w przypadku tego wnioskodawcy należy stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia podania. Co do B. J. Wojewoda zwrócił uwagę, że rzeczywiście nie brała ona osobiście udziału w postępowaniu kontrolnym przed PINB, które toczyło przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Udział w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego, wraz z K. M. i A. K., brał jej mąż K. J.. K. J. wraz z pozostałymi wnioskodawcami wnosił do PINB pisma dotyczące zastrzeżeń wobec toczącej się budowy i wnioski o przeprowadzenie kontroli, a także był adresatem wspominanego już pisma PINB z 4 marca 2024 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki adresowanej do K. J. wynika, że została odebrana 12 marca 2024 r. przez sąsiada - A. K.. K. J. na wezwanie organów nadzoru budowlanego (PINB - wezwanie z 23 lipca 2024 r. oraz WWINB - wezwanie z 15 listopada 2024 r.) pismami odpowiednio z 2 sierpnia 2024 r. i 27 listopada 2024 r. wskazał, że podejmował interwencje w organach nadzoru w imieniu swojej małżonki B. J. na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa, które przesłał w załączeniu do ww. pism (pełnomocnictwo udzielone notarialnie z 20 maja 2022 r., nr Rep. [...]). Wobec tego Wojewoda uznał, że skoro K. J. działał w sprawie w imieniu B. J. jako jej pełnomocnik, to również w przypadku B. J., należy uznać, że o wydaniu kwestionowanej decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę dowiedziała się w marcu 2024 r. Tym samym również w jej przypadku doszło do uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Dodatkowo Wojewoda zauważył, że na terenie budowy, w widocznym miejscu (co wynika z protokołu kontroli robót budowlanych z 29 lutego 2024 r. i zdjęć) umieszczona była tablica informacyjna, na której zgodnie z art. 45b ust. 1 Pr. bud. określono m.in. datę i numer decyzji o pozwoleniu na budowę. Z danych z tablicy informacyjnej skarżący mogli uzyskać wszystkie informacje niezbędne do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. J. i K. M., reprezentowani przez ad D., zaskarżyli postanowienie Wojewody z dnia 15 kwietnia 2025 r. w całości i wnieśli o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Starosty [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie art. 40 § 3, art. 43 k.p.a. 148 § 1 i 2, art. 149 § 3, art. 152 § 1w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że miesięczny termin przewidziany w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął dla skarżących, a zwłaszcza dla B. J.. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zażalenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia 22 kwietnia 2025 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z 21 stycznia 2025 r., znak [...], o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z 5 maja 2021 r., nr [...], znak [...], dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z czterema zbiornikami bezodpływowymi na ścieki sanitarne w m. B. , gmina [...], na działce nr ewid. [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcia organy obu instancji oceniły, że wnioskodawcy B. J., K. M. i A. K. nie wykazali zachowania miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.). Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienia dotyczyły więc kwestii procesowej - odmowy wznowienia postępowania. Wobec tego należy wskazać, że tryb wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. postępowanie to może toczyć się dopiero po wydaniu przez właściwy organ postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Jak stanowi art. 147 k.p.a. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania można wszcząć z urzędu lub na wniosek strony, z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Co istotne, złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie powoduje automatycznie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w toku którego organ sprawdza czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję bądź postanowienie, których dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim powołane przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie (art. 148 k.p.a.), liczony od dnia powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania lub od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 czerwca 2022 r., II SA/Ke 260/22, LEX nr 3368095, CBOSA). Wystąpienie powyższych przesłanek łącznie zobowiązuje właściwy organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Natomiast w przypadku gdy organ oceni, że wniosek o wznowienie postępowania nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., bądź nie zostały zachowane terminy do jego złożenia przewidziane w art. 148 k.p.a., jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Art. 148 § 2 k.p.a. stanowi zaś, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W pierwszej kolejności ocena wniosku o wznowienie postępowania dokonywana jest z punktu widzenia treści art. 148 § 1 k.p.a., a mianowicie, czy wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Na tym wstępnym etapie postępowania organ administracyjny nie bada więc kwestii merytorycznych, tj. zasadności wniosku, a zatem i ocena sądu administracyjnego ograniczona jest jedynie do czysto formalnych kwestii (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2022 r., I OSK 2534/20, LEX nr 3482404, CBOSA). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, iż przez "dowiedzenie" się o decyzji należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Chodzi tu o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie stoi zatem na równi z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Oczywiście, to nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a następnie weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2022 r., I OSK 606/19, LEX nr 3317932, CBOSA). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji powinno być traktowane jako zdarzenie rozpatrywane na płaszczyźnie oceny faktów, jakie dotarły do strony, a nie sposobu ich rozważenia pod kątem sytuacji procesowej, w jakiej strona znajduje się. Trafnie zauważa się w tym kontekście w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że termin do wystąpienia o wznowienie powinien być liczony od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych jako podstawy wznowienia, nie ma bowiem wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2021 r. sygn. II OSK 1670/20, LEX nr 3243765, CBOSA). Wobec tego w rozpoznawanej sprawie należało ocenić - odrębnie wobec skarżących B. J. i K. M. - czy wniosek o wznowienie postępowania wniesiony został po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Badając kwestię terminu dowiedzenia się przez strony o decyzji o pozwoleniu na budowę, Starosta [...] pozyskał akta sprawy prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie czynności kontrolnych jakie miały miejsce na działkach nr [...] i [...] w B. (gmina [...]). Postępowanie to zainicjowane zostało przez K. M. (podanie z 29 października 2023 r.), A. K., K. J. i P. L. (podanie z 23 listopada 2023 r.). Z aktach tych wynika, że wymienione osoby o postępowaniu i wydaniu przez Starostę [...] decyzji z dnia 5 maja 2021 r. dowiedziały się z pisma PINB z 4 marca 2024 r., nr [...], w którym wyjaśniono, że "na nieruchomości trwa budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej z czterema zbiornikami bezodpływowymi na ścieki na podstawie decyzji pozwolenia na budowę [...] z dnia 5 maja 2021 r., oraz decyzji z dnia 16 czerwca 2023 r. przenoszącej w/w decyzję na rzecz nowego inwestora nr [...] wydanych przez Starostę [...] (...)" (k. 169 akt adm.). Na powyższe wskazuje w przypadku K. M. jego pismo z dnia 11 marca 2024 r. kierowane do PINB, w którym odwołuje się do pisma z dnia 4 marca 2024 r. nr [...], nie zgadzając się ze stanowiskiem, że roboty budowlane na działkach nr [...] i [...] są prowadzone zgodne z przepisami prawa budowlanego i przepisami techniczno-budowlanymi (k. 165 akt adm.). Wobec tego Sąd nie ma wątpliwości, że w dacie 11 marca 2024 r. K. M. z pewnością miał wiedzę co do numeru i daty wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji wniosek o wznowienie postępowania złożony przez K. M. w dniu 22 lipca 2024 r. miał miejsce po upływie terminu wskazanego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Z kolei A. K. i K. J. zwrócili się 15 marca 2024 r. z odpowiedzią na pismo PINB z dnia 4 marca 2024 r., nr [...], w którym podobnie jak K. M. przedstawili swoje stanowisko w sprawie, wskazując że w ich ocenie "omawiana inwestycja nie powinna uzyskać pozwolenia na budowę, ponieważ nie spełnia uchwały nr [...] z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego" (k.161 akt adm.). Pismo to dobitnie wskazuje, że o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę K. J. – mąż skarżącej B. J. – wiedział już w dacie 15 marca 2024 r. Z tego względu argumenty dotyczące odbioru przesyłki adresowanej do K. J. przez sąsiada - A. K. w dniu 12 marca 2024 r. pozostają bez znaczenia, skoro w piśmie z 15 marca 2024 r. obydwaj odnoszą się do treści pisma PINB z 4 marca 2024 r. Dalej należało rozważyć, czy K. J. działał w postępowaniu kontrolnym przed organami nadzoru budowlanego jako pełnomocnik swojej żony B. J. oraz, czy dowiedzenie się przez K. J. o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę z pisma PINB z dnia 4 marca 2024 r. odniosło skutek względem jego żony, a w konsekwencji czy prawidłowo organy uznały, że podanie B. J. o wznowienie postępowania jest spóźnione. Wyjaśnić należy, że udzielenie pełnomocnictwa innej osobie do działania w imieniu mocodawcy, w oznaczonym w pełnomocnictwie zakresie, następuje w drodze jednostronnej czynności prawnej. Powoduje powstanie stosunku pełnomocnictwa, którego stronami są mocodawca i pełnomocnik. Pełnomocnictwo jest niezależne od będącego jego podstawą stosunku podstawowego. (por. Wyrok SN z 28 lutego 2018 r., II CSK 228/17, LEX nr 2486810). Wykładnia zakresu pełnomocnictwa polega na ścisłym określeniu, jakie konkretnie czynności prawne pełnomocnik może dokonywać w imieniu mocodawcy. W pierwszym rzędzie to treść pełnomocnictwa, przy zastosowaniu dyrektyw językowo-logicznych oraz przepisów prawa cywilnego będzie decydowała o zakresie umocowania pełnomocnika. Przy ocenie zakresu pełnomocnictwa mają zastosowanie również reguły wykładni oświadczeń woli przewidziane w art. 65 k.c (por. post. SN z 16 kwietnia 2008 r., V CZ 22/08, Legalis). Przy wykładni zakresu pełnomocnictwa należy więc dążyć do odtworzenia rzeczywistej woli stron, zwłaszcza w razie nieprecyzyjnego określenia zakresu umocowania (post. SN z 14 kwietnia 2011 r., IV CZ 1/11, Legalis; zob. też post. SN z 30 października 2008 r., IV CZ 82/08, Legalis). Wskazać również trzeba, że pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego nie wymaga przy tym od takiej osoby żadnych szczególnych umiejętności, jak też nie wymaga, aby zawodowo zajmowała się ona reprezentowaniem stron w postępowaniach administracyjnych. Co do zasady pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub do protokołu (art. 33 § 2 k.p.a.). W judykaturze podkreśla się, że dokument pełnomocnictwa powinien być sformułowany na tyle precyzyjnie, aby wynikało z niego, kto dokładnie, przez kogo i do jakich czynności (w jakim zakresie) został upoważniony (zob. np. wyr. WSA w Warszawie z 26 listopada 2011 r., VIII SA/Wa 451/10, wyr. WSA w Białymstoku z 3 czerwca 2014 r., I SA/Bk 181/14, CBOSA). W art. 33 § 4 k.p.a. przewidziano także, że w sprawach mniejszej wagi - w sytuacji gdy zamiast strony występuje w postępowaniu członek najbliższej rodziny lub domownik, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do działania w imieniu strony - organ administracyjny może nie żądać pełnomocnictwa (zob. M. Wierzbowski, Postępowanie administracyjne, 2007, s. 60; dost. Legalis). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że B. J. nie była stroną w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego. W tym postępowaniu wszelką korespondencję do PINB i WWINB kierował jej mąż K. J. (zob. pismo z 23 listopada 2023 r. - k. 191, pismo z 5 lutego 2024 r. - k. 177, pismo z 15 marca 2024 r. - k. 161, pismo z 31 maja 2024 r. - k. 146). Z powyższych pism w żaden sposób nie wynikało aby K. J. działał w imieniu swojej żony, ani jako jej mąż w zakresie spraw dotyczących obojga małżonków (art. 29- 37 KRO), ani jako jej pełnomocnik (art. 98-109 k.c., art. 33 k.p.a.). Wręcz przeciwnie, z pism tych odnieść można wrażenie, że K. J. działał w imieniu własnym. Dopiero w piśmie z dnia 2 sierpnia 2024 r. – a więc już po wniesieniu przez B. J. podania o wznowienie postępowania – K. J. po raz pierwszy wskazał, że interwencję w sprawie budowy na sąsiedniej nieruchomości podejmował w imieniu małżonki. Do tego pisma załączone zostało pełnomocnictwo sporządzone w formie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia 20 maja 2022 r. Zwrócić należy uwagę na zakres tego pełnomocnictwa. Zostało ono udzielone przez B. J. K. J. do dokonywania czynności związanych ze sprzedażą lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B. (KW [...]) oraz udziału wynoszącego [...] w części nieruchomości dz. nr ewid. [...] (KW [...]). W pełnomocnictwie w § 2 określono szczegółowo do jakich czynności zostało ono udzielone, zastrzegając że pełnomocnictwo ma być interpretowane z uwzględnieniem jego celu jakim jest umożliwienie i umocowanie pełnomocnika do dokonywania wszelkich czynności związanych ze zbyciem ww. nieruchomości i ich zarządzaniem (zob. k. 112). Zdaniem Sądu, powyższe pełnomocnictwo nie umocowywało K. J. do reprezentowania B. J. w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego. Powyższe pełnomocnictwo zostało udzielone do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości i innych wiążących się z tym czynności, co wynika w sposób jasny z § 2 pełnomocnictwa. Czynności kontrolne związane z domniemanymi nieprawidłowościami budowy budynku w zabudowie bliźniaczej na działce sąsiedniej nie mieściły się w zakresie udzielonego pełnomocnictwa. Z tego względu przyjąć należało, że K. J. prowadząc korespondencję z organami nadzoru budowlanego działał w imieniu własnym, a jego czynności nie miały prostego przełożenia na sytuację prawną B. J., co miałoby miejsce w standardowej relacji mocodawca-pełnomocnik. Nie można też zdaniem Sądu uznać aby były to czynności mniejszej wagi i przyjąć domniemane udzielenia pełnomocnictwa członkowi najbliższej rodziny, skoro ich skutkiem było wszczęcie postępowania nadzwyczajnego zmierzającego do wzruszenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie można wobec tego podzielić konkluzji organu odwoławczego, że skoro – zdaniem organu – K. J. działał w sprawie w imieniu B. J. jako jej pełnomocnik, to dokonywał czynności za jej wiedzą, a więc B. J. dowiedziała o decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę już w marcu 2024 r. Zdaniem Sądu takie stanowisko jest przedwczesne. Pomimo zauważenia przez organy, że B. J. nie brała udziału w postępowaniu kontrolnym przed PINB, w żaden sposób nie zweryfikowano kiedy dokładnie B. J. dowiedziała się o wydaniu decyzji z dnia 5 maja 2021 r. W aktach sprawy brak jest jej oświadczenia na tę okoliczność. Brak jest również jakiegokolwiek oświadczenia i dowodu na to czy B. J. wiedziała o działaniach męża, w szczególności co do prowadzonego przez PINB postępowania kontrolnego, jego korespondencji z PINB i ustaleniach z niej płynących. W sprawie nie zweryfikowano czy K. J. był umocowany na innej podstawie do reprezentowania żony przed organami nadzoru budowlanego, czy jednak pozyskiwał informacje dotyczące pozwolenia na budowę we własnym imieniu oraz bez jej wiedzy. Tak daleko idące wątpliwości nie pozwoliły Sądowi zaakceptować stanowiska organów co do tego, że wniesione przez B. J. podanie o wznowienie postępowania z dnia 22 lipca 2024 r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. Z tego względu skarga w zakresie B. J. została uwzględniona. W przypadku zaś K. M., na co zwrócono uwagę w pierwszej części uzasadnienia, termin z art. 148 k.p.a. nie został zachowany, co uprawniało organy do orzeczenia o odmowie wznowienia postępowania. A. K. skargi do tu. Sądu nie wywiódł. Ponownie prowadząc postępowanie organy będą miały na uwadze wykładnię zaprezentowaną w niniejszym wyroku, uzupełnią materiał dowodowy o oświadczenie złożone przez B. J. co do kwestii wymienionych wyżej, a następnie ponownie ocenią czy B. J. dochowała termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Reasumując w pkt I sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."). orzekł o uchyleniu postanowienia Wojewody z dnia 22 kwietnia 2025 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania i poprzedzającego je postanowienia Starosty [...] z dnia 21 stycznia 2025 r., znak [...], w części rozstrzygającej o wniosku B. J. o wznowienie postępowania. W pkt II sentencji wyroku skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalono. O kosztach postępowania orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty te w łącznej kwocie 697 zł złożyły się: uiszczony wpis od skargi – 200 zł, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł, ustalone wedle stawek przyjętych na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) oraz opłata od pełnomocnictwa – 17 zł. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 października 2025 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło