II SA/Po 4626/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-04-21

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Grażyna Radzicka, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo naliczył jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uwzględniając wszystkie działki i poprawnie oceniając operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracyjne naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez bezkrytyczne przyjęcie opinii biegłego, powielenie błędów z operatu szacunkowego (nieprawidłowe oznaczenie działek, błędne miesiące i rok zbycia nieruchomości) oraz brak należytej kontroli nad prawidłowością wyceny. Sąd podkreślił, że organ administracyjny, a nie biegły, decyduje o załatwieniu sprawy.
Stan faktyczny
Burmistrz Gminy i Miasta W. nałożył na J. C. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Opłata została naliczona od 42 działek, które J. C. zbył w latach 1997-1999. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. J. C. zaskarżył decyzję, zarzucając wadliwe naliczenie opłaty i wnosząc o jej obniżenie o poniesione koszty. Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, ale z innych powodów niż podniesione przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie NSA Grażyna Radzicka (spr.) Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...] ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. C. kwotę [...] zł ([...] złote [...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/K. Pawlicki /-/J. Szaniecka /-/ G. Radzicka Burmistrz Gminy i Miasta W. decyzją z dnia [...]sierpnia 2001r. nr [...]po ponownym rozpoznaniu sprawy orzekł o pobraniu od J. C. zamieszkałego w G. gmina W. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w G. działek [...],[...],[...],[...] , [...],[...],[...] o powierzchni [...]m2 (42 działki) w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wsi W. i G. gmina W. – do wysokości [...]złotych i ustalił obowiązek wpłaty należności w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja stała się ostateczna, w Kasie Urzędu Gminy i Miasta W.. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono że: J. C. był właścicielem nieruchomości – działki użytkowanej rolniczo Nr [...] we wsi G., która na wniosek rolnika została objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów wsi W. i G. gm. W., uchwalonym Uchwałą Nr XVIII/122/96 Rady Miejskiej w W. z dnia [...] listopada 1996r. Zgodnie z zatwierdzonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z działki Nr [...] zostały wydzielone 42 działki z przeznaczeniem na cele budownictwa letniskowego i rekreacyjne i nastąpił wzrost wartości gruntu tych działek. Uchwała ustaliła jednorazową opłatę od wzrostu wartości nieruchomości w wysokości 15%. Z tytułu uchwalenia w/w planu wartość nieruchomości wzrosła do wysokości [...]zł (słownie: [...] złotych) na datę jej sprzedaży Wartość wzrostu nieruchomości ustalona została przez rzeczoznawcę majątkowego, wobec powyższego opłata jednorazowa z tego tytułu wynosi 15% tj. [...]zł (słownie: [...]) od ustalonej wartości wzrostu [...]zł (słownie: [...] ). Działki od nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], o powierzchni [...]m2 (42 działki) zostały zbyte przez właściciela aktami notarialnymi w okresie od kwietnia 1997r. – lipca 1999r. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji rozpoczęto w dniu [...].12.2000r. – (zawiadomienie Nr [...] z dnia [...].12.2000r., a strona zapoznała się z zebranymi dowodami i materiałami tj. operatem szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego w dniu [...].01.2001r. Ponieważ przepis art. 36 ust 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994r. (Dz. U. nr 89 poz. 415) zobowiązuje burmistrza do pobrania opłaty jednorazowej, jeżeli właściciel zbył nieruchomość, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stąd decyzja opisana we wstępie. W odwołaniu od decyzji J. C. zarzucił, że od naliczonej wartości winny być odliczone koszty geodezyjnego podziału działek, rekultywacji działek i ogłoszeń w prasie o zamiarze ich sprzedaży. W konkluzji odwołujący wnosił o uchylenie decyzji organu I instancji. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i podzieliło jej argumentację. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł podobne argumenty jak w odwołaniu, a nadto zarzucił, że w wyniku podziału zostały poniesione koszty wytyczenia dróg. Twierdząc, że wadliwie została naliczona opłata adiacencka, wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, jednakże nie z powodów podniesionych w skardze. Jest oczywistym, że skarżący myli dwie instytucje uregulowane prawem, a mianowicie: - jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, którą ustala się w oparciu o przepisy art. 36 ust 3 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. nr 15 poz. 139 ze zm.) oraz - opłatę adiacencką z art. 145 ust 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. nr 46 poz. 543 ze zm.). Winno być jednak niespornym, że zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o przepisy art. 36 ust 3 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999r. nr 15 poz. 139 ze zm.), a ustalając tę opłatę organ administracyjny winien przestrzegać zasad ogólnych ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm.) wyrażonych w przepisach art. 7, 8, 9 jak i przestrzegać przepisów art. 107 i 80 KPA. Cytowane przepisy zastały jednak przez organy administracyjne naruszone i to zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy, który utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Otóż w rozstrzygnięciu organ wskazuje, że opłatę pobrano z tytułu wzrostu nieruchomości łącznie za 42 działki i to w kwocie [...]złotych, natomiast zarówno rozstrzygnięciu jak i w uzasadnieniu wymieniono z numerów wyłącznie 37działki pomijając numery działek od [...] do [...]. Wynika zresztą w sposób oczywisty, że powyższe uchybienie powstało na skutek tego, że organ przepisał, do decyzji oznaczenia geodezyjne z operatu szacunkowego na stronie pierwszej mimo, że wycenie na stronie 3 operatu podlegały również działki [...],[...],[...],[...],[...]. Biegły w swoim operacie podaje, że wycena nastąpiła według przeciętnych cen z daty sprzedaży nieruchomości. Poza faktem, że strona ma prawo zapoznać się z operatem, to jego prawidłowość winien również ocenić organ administracyjny. Sąd uznał jednak, że tej kontroli nie wykonano, gdyż w 12 przypadkach biegły wpisał błędny miesiąc sprzedaży nieruchomości i dotyczy to działek [...],[...],[...],[...],[...],[...] , [...][...],[...],[...],[...],[...],[...], natomiast w jednym przypadku podano błędny rok zbycia nieruchomości (działka [...]). Winno być niespornym, że w postępowaniu administracyjnym biegły wydaje opinię dotyczącą stanu faktycznego, a jego opinia podlega ocenie organu, bo to organ, a nie biegły decyduje o załatwieniu sprawy. W niniejszej sprawie przyjęto opinię biegłego bezkrytycznie, powielając błędy samej opinii, co w wyniku kontroli sprawowanej przez Sąd Administracyjny musiało powodować uchylenie decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rozstrzygnięcie winno w sposób jednoznaczny wskazywać jakie opłaty z tytułu wzrostu nieruchomości i za jakie działki wymierzono przy uwzględnieniu, że wymierzenie opłaty może nastąpić wyłącznie w określonym terminie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, który wnosił o obniżenie opłaty o koszty podziału nieruchomości, koszty ogłoszeń prasowych o zamiarze sprzedaży nieruchomości, czy też odliczenie kosztów związanych z wytyczeniem dróg, należało stwierdzić, że nie są one uzasadnione i nie znajdują uzasadnienia w przepisach ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 nr 15 poz. 139 ze zm.). W powyższych okolicznościach na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c", oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/Karol Pawlicki /-/Jolanta Szaniecka /-/Grażyna Radzicka kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło