II SA/Po 463/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R.B. na uchwałę Rady Powiatu z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...] w przedmiocie regulaminu organizacyjnego Starostwa Powiatowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący R. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 28 akt sąd.). Wnioskodawca argumentował, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która nie pozwala mu na uiszczenie opłaty w wysokości 300 zł i spowoduje uszczuplenie budżetu rodzinnego. Wskazał, że od grudnia 2010r. przebywał na zwolnieniu chorobowym. Obecnie rozpoczął nową pracę, za którą wynagrodzenie otrzyma 10 lipca. Wnioskodawca podał, że ma na utrzymaniu 5 osobową rodzinę – syn studiuje, drugi syn skończył szkołę średnią, a córka uczy się w szkole średniej. Oświadczył, że dysponuje środkami finansowymi w kwocie [...] zł. Nadto wskazał, że posiada kredyt w wysokości [...] zł. Miesięcznie spłaca 1.000 zł raty. Podał, że w lipcu będzie musiał zakupić opał na zimę, w sierpniu poniesie wydatki na wyposażenie synów na studia i córki do szkoły średniej. W części wniosku o prawo pomocy dotyczącej posiadanego majątku wskazał, że posiada dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz budynki gospodarze. W rubryce dotyczącej zasobów pieniężnych wskazał, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dwa samochody osobowe - Opla Vectrę z 2005r. oraz Toyotę Yaris z 2004r. Wnioskodawca oświadczył, że otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości [...] zł miesięcznie (od grudnia do czerwca otrzymywał zasiłek chorobowy z tytułu zwolnienia lekarskiego), dietę radnego w wysokości [...] zł miesięcznie, a jego żona otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości [...] zł. miesięcznie. Nadto wskazał, że skarga dotyczy działalności samorządu powiatowego i nie ma wpływu na jego osobisty interes. Argumentował, że reprezentuje interes społeczny. Wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 300 zł zgodnie z treścią §2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 221, poz. 2193). Podstawową zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Nie ma więc znaczenia, że wnioskodawca wystąpił ze skargą w interesie społecznym. Przepisem o jaki mowa powyżej jest art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie, z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia chociażby części kosztów sądowych związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Nadto podkreślić należy, że prawo pomocy, zwane prawem dla ubogich, przysługuje wnioskodawcy tylko wówczas, gdy po zaspokojeniu koniecznych i niezbędnych kosztów utrzymania jego i rodziny nie pozostają mu już żadne wolne środki, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych, chociażby w części. Prawo pomocy ma bowiem charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej bez narażenia koniecznego bieżącego utrzymania rodziny (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach wynika, że skarżący wraz z żoną i trójką uczących się dzieci prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina utrzymuje się z dochodu jaki uzyskuje skarżący i jego żona w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie, co daje kwotę [...] zł miesięcznie na członka rodziny. Nadto jest to stały miesięczny dochód, uwzględniając nawet fakt, że od grudnia przebywał na zwolnieniu lekarskim (otrzymywał wówczas co miesiąc zasiłek chorobowy). Z oświadczenia o stanie finansów wynika, że dochód ten wystarcza na poniesienie kosztów bieżącego utrzymania całej rodziny, w tym spłatę kredytu z ratą w wysokości 1.000 zł miesięcznie, utrzymanie dwóch samochodów oraz wygospodarowanie oszczędności w kwocie przekraczającej [...] zł. Wnioskodawca nie wskazał, że ma jakieś trudności z terminowym regulowaniu swoich zobowiązań, czy zaległości płatnicze. W tym miejscu podkreślić należy, że oceniając sytuację finansową strony ubiegającej się o prawo pomocy bierze się pod uwagę aktualną kondycję finansową, na dzień rozpoznania wniosku. Nie można zatem powoływać się na przyszłe wydatki związane z zakupem opału na zimę, czy wyposażenie dzieci do szkół, które wnioskodawca poniesie dopiero w przyszłości, zwłaszcza że ich wysokość jest nieznana i mogą być rozłożone w czasie. Podkreślić bowiem należy, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, więc winny być ponoszone w pierwszej kolejności zaraz po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania, a nie po uiszczeniu wszystkich wydatków strony, gdy ewentualnie pozostaną jakieś wolne środki. Wobec tego skoro wnioskodawca aktualnie dysponuje oszczędnościami winien przeznaczyć je na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że wielokrotnie przekraczają one wysokość wymaganego wpisu od skargi. Nadto wnioskodawca oświadczył, że dysponuje majątkiem nieruchomym w postaci domu, mieszkania, gospodarstwa rolnego oraz budynków gospodarczych. Przyjmuje się, że prawo pomocy nie przysługuje osobom posiadającym majątek nieruchomy, gdyż może on stanowić źródło dodatkowego dochodu, chociażby poprzez jego wydzierżawienie. Mając powyższe na uwadze wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach, nawet w części. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska