II SA/Po 4630/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-05-20

Skład orzekający: Maria Hrycaj, Jerzy Stankowski, Ewa Makosz-Frymus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej są związane oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego, nawet jeśli posiadają odmienny pogląd prawny lub uzyskały inne opinie prawne?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej są związane prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego, które wiąże strony, sąd, który je wydał, inne sądy i organy państwowe. Niezastosowanie się do wskazań sądu, nawet w oparciu o inne opinie prawne, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku S. P. o przyznanie pomocy finansowej na remont lokalu mieszkalnego. Komendant Powiatowy Policji odmówił przyznania pomocy, uznając, że wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w przepisach. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. S. P. zaskarżył decyzję, podnosząc m.in. naruszenie art. 209 kpa poprzez niezastosowanie się do wcześniejszego orzeczenia NSA oraz naruszenie terminów postępowania. Skarżący zarzucił również organowi II instancji niedopuszczenie do czynnego udziału w postępowaniu i pominięcie istotnych okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji, zasądzając od Komendanta Policji na rzecz S. P. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Ewa Makosz-Frymus Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na remont mieszkania ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Komendanta Policji na rzecz S. P. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj /-/ J.Stankowski JFS Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w O., na podstawie art. 104 § 1 kpa oraz art. 94 ust. 1 i art. 95 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 1990r., nr 30, poz. 179 z późn. zm.) oraz § 1 ust. 2 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 30 września 1997r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (M.P z 1997r, nr 76, poz. 709), odmówił S.P. przydzielenia pomocy mieszkaniowej na remont lokalu mieszkalnego. Organ stwierdził, że Wnioskodawca nie spełniał warunków przyznania pomocy finansowej określonych w mającym zastosowanie w sprawie zarządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz w art. 95 pkt 2 ustawy o Policji, gdyż S. P. posiadał w miejscowości, w której pełnił służbę lokal mieszkalny, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Organ I instancji uznał też, że zgodnie z at. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie ma możliwości przyznania policjantowi pomocy finansowej na remont lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość, a jedynie na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość. W odwołaniu od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w O. S. P. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 209 kpa poprzez niezastosowanie się do wiążącego i wydanego w niniejszej sprawie wcześniejszego orzeczenia NSA z 13 lutego 2001r., sygn. akt II SA/Łd 1962/97, które nakazywało organom administracyjnym rozważenie wniosku S. P. w oparciu o art. 91 ust. 1 ustawy o Policji i wydane na jego podstawie Zarządzenia nr [...] z dnia 19 marca 1993r. w sprawie wysokości szczegółowych zasad wypłat policjantom, funkcjonariuszom UOP i funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważników pieniężnych z prawem do lokalu mieszkalnego. Odwołujący się zarzucił także organowi I instancji rażące naruszenie terminu załatwienia sprawy, która - z uwagi na rzekomą potrzebę zasięgania opinii prawnej jednostki nadrzędnej - został trzykrotnie przedłużony: [...], [...] i [...]r., mimo że sprawa nie była skomplikowana. To nieuzasadnione przedłużanie postępowania narusza też - zdaniem Odwołującego się - art. 6, 7 i 8 kpa. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 90, 94 ust. 1 i 2, art. 95 pkt 2 ustawy o Policji. Organ II instancji podkreślił zasadność powoływania się w decyzjach na art. 94 ustawy o Policji a nie jak uczynił to w swym wyroku NSA - na art. 91, który zdaniem Komendanta Wojewódzkiego nie ma związku ze sprawą. Ta kwalifikacja dokonana przez NSA wydłużyła procedurę w sprawie i spowodowała konieczność powoływania dodatkowych opinii prawnych. Bezzasadność kwalifikacji prawnej została też w ocenie organu potwierdzona przez Prezesa NSA w piśmie z dnia [...]r. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z w/w pismem przepis art. 91 ustawy o Policji był cytowany nie jako podstawa prawna decyzji, lecz jako zalecenie, aby organy administracji zbadały także uprawnienia wynikające z tego przepisu. Komendant Wojewódzki podtrzymał argumentację Komendanta Powiatowego Policji w O. wskazując, że S. P. nie spełnia warunków przyznania pomocy finansowej określonych w art. 94 ustawy o Policji. Wydane na tej podstawie zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji uzależnia przyznanie pomocy finansowej od spełniania warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej zgodnie z art. 95 ustawy o Policji, który z kolei nie przewiduje przyznania takiego lokalu policjantowi, który w miejscowości, w której pełni służbę lub miejscowości pobliskiej posiada lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno - pensjonatowy. Organ II instancji stwierdził, że Odwołujący się posiada własny lokal mieszkalny na terenie administracyjnym podległym Komendantowi Powiatowemu Policji w O. a więc nie spełnia w związku z tym kryteriów przyznania pomocy finansowej. Organ II instancji uznał ponadto, że przekroczenie terminu załatwienia sprawy było uzasadnione złożonością sprawy i komplikacjami wynikającymi z błędnej kwalifikacji dokonanej przez NSA. Organ II instancji zwrócił także uwagę Komendantowi Policji w O. na brak dokładnej analizy dokumentów złożonych przez Wnioskodawcę w sprawie, w szczególności brak wyjaśnienia okoliczności sprzedaży wynajmowanego przez Odwołującego się lokalu, która - zdaniem organu - była sprzeczna z prawem. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Komendanta Policji, S. P. podtrzymał swą dotychczasową argumentację podkreślając niedopuszczalność badania przez Wojewódzkiego Komendanta Policji zasadności orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił też organowi I instancji niedopuszczenie go do czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie zapoznania się z opiniami prawnymi, których zasięgano w sprawie. Skarżący podniósł też, że organ II instancji wydał decyzję z naruszeniem art. 145 1 pkt 5 kpa, gdyż pominął w decyzji istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji i nie znane organowi, który wydał decyzję. Skarżący za takie okoliczności uważa polecenie sprawdzenia statusu kupionego przez Skarżącego mieszkania, które Komendant Wojewódzki Policji skierował do organu I instancji dopiero po wydaniu przez ten organ decyzji. Skarżący wyjaśnił także, że zakup zajmowanego mieszkania na własność nastąpił na podstawie uchwały Rady Miejskiej w M. z dnia [...]r., w myśl której do sprzedaży przeznaczone zostały lokale stanowiące własność Miasta i Gminy M.. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w P., reprezentowany przez radcę prawnego B. B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości swą dotychczasową argumentację. W odpowiedzi na skardze stwierdzono również, że zarzut niedopuszczenia do udziału w postępowaniu jest całkowicie bezzasadny i nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Organy administracji naruszyły w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego i procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) prawomocne orzeczenie wiąże strony i sąd, który je wydał, inne sądy i inne organy państwowe a w wypadkach przewidzianych ustawą także inne osoby. Również art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnych przewidywał, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku NSA z 13 lutego, sygn. akt II SA/Łd 1962/97 stwierdzono, że wniosek S. P. o przyznanie pomocy finansowej na remont powinien być rozpatrzony na podstawie art. 91 ustawy o Policji. Te ustalenia są wiążące dla organów administracji i to niezależnie od tego, czy mają w sprawie inny pogląd czy nie. Od obowiązku rozpatrzenia sprawy zgodnie ze wskazaniami sądu nie zwalniają ich również jakiekolwiek opinie i ekspertyzy, które w takiej sytuacji są zbędne. Zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Nic zatem nie usprawiedliwiało organów I i II instancji od zastosowania się do wytycznych zawartych w wyroku. Niezależnie od tego nie są trafne zarzuty zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Skarżący wnosił o przyznanie pomocy finansowej na remont lokalu mieszkalnego. Słusznie stwierdził więc NSA w cyt. wyroku, że do takich wniosków zastosowanie ma art. 91 ustawy o Policji wraz z wydanymi do niego aktami wykonawczymi. Aktem takim w chwili orzekania w II instancji było zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania. (M.P z 1997r., nr 76, poz. 708). Powoływany w decyzjach art. 94 ustawy o Policji i wydane na jego podstawie akty wykonawcze regulują przyznawanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność. W przedmiotowej sprawie przepisy te nie mogą mieć zastosowania, gdyż Skarżący posiada już własny lokal mieszkalny a jego wniosek dotyczył jedynie przyznania pomocy finansowej na jego remont. Zatem rozwiązania w niniejszej sprawie wymaga kwestia czy skarżący spełnia warunki na uzyskanie pomocy finansowej na remont zakupionego lokalu. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. /-/ E.Makosz-Frymus /-/M.Hrycaj /-/ J.Stankowski JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło