II SA/Po 4639/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-04-28

Skład orzekający: Stanisław Małek, Grażyna Radzicka, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego może zostać wydana wobec osoby zmarłej przed wydaniem tej decyzji, a jeśli tak, to czy ocena zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego powinna uwzględniać plan obowiązujący w dacie budowy, czy w dacie orzekania?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana wobec strony, która zmarła przed jej wydaniem, narusza przepis art. 107 § 1 k.p.a. dotyczący oznaczenia strony. Ponadto, ocena zgodności obiektu budowlanego z planem zagospodarowania przestrzennego, w kontekście nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., powinna uwzględniać plan obowiązujący w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, a niekoniecznie w dacie budowy obiektu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku wybudowanego w 1984 r. na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod budowę drogi ekspresowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżące, będące spadkobierczyniami zmarłego inwestora, podniosły, że działka według aktualnego planu przeznaczona jest pod budownictwo jednorodzinne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących oznaczenia strony oraz na potrzebę oceny zgodności z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi U. R.M. C. i R. E. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Po. z dnia[...] czerwca 2000 r. nr [...], II. zasądza od W Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ K.Pawlicki /-/ St.Małek /-/ G.Radzicka Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38 poz. 223 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 89 poz. 313 ze zm.) nakazał I. R. rozbiórkę budynku o powierzchni około 45 m2 zlokalizowanego na działce przy ul. [...]. Ustalono, że I. R. przedmiotowy budynek (konstrukcja drewniana, ocieplony i otynkowany, częściowo podpiwniczony) wybudował w 1984 r. na terenie, który w planie zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod tego rodzaju budowę. Zgodnie bowiem z planem ogólnym zagospodarowania miasta P., zatwierdzonym przez Wojewodę P. [...] sierpnia 1975 r. (Dz.Urz. Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr 14 poz. 110) jest terenem przeznaczonym pod drogę ekspresową relacji G.- W. I. R. wniósł odwołanie, podając między innymi, iż działka według aktualnie obowiązującego planu nie jest przeznaczona pod budowę drogi ekspresowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r., na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż w świetle przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. decyzja Inspektora Nadzoru jest słuszna. Budynek został bowiem wybudowany na działce, która zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona pod budowę drogi. Ustalono także, że działka jest własnością Skarbu Państwa, a umowa dzierżawy z [...] listopada 1983 r. uprawniała inwestora tylko do wybudowania tymczasowego obiektu gospodarczego do przechowywania narzędzi, wyłącznie na własne ryzyko. I. R. zmarł [...] sierpnia 2000 r., a spadek po nim nabyli żona U.R. oraz córki R. E. i M. C.(postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z [...]marca 2001 r. k. 18), U.R., R. E. i M. C. wniosły skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżące wskazały, iż działka w aktualnym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod budownictwo jednorodzinne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: I. R. zmarł [...] sierpnia 2000 r., a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Decyzja wydana wobec adresata, który nie żyje narusza przepis art. 107 § 1 kpa. Zgodnie bowiem z tym przepisem decyzja powinna zawierać między innymi oznaczenie strony lub stron. Stroną jest zaś każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami mogą być osoby fizyczne (art. 28 i art. 29 kpa). Powyższe uchybienie uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji i to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III-im sentencji wyroku traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając ponownie sprawę należy mieć na uwadze, iż w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki winien być skierowany do inwestora, jako sprawcy samowoli, a gdy ten nie żyje, do jego następców prawnych. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, iż przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. należy rozumieć w ten sposób, że na jego podstawie orzeka się o rozbiórce obiektów, oceniając dopuszczalność ich budowy według miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w dacie ich budowy. Należy jednak mieć na względzie stanowisko prezentowane w wyroku z 26 czerwca 2003 r. (sygn. akt SA/Bk 348/03 oraz w wyroku z 4 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bk 1472/020) według którego ocena zgodności zabudowy z planem zagospodarowania przestrzennego dotyczy zgodności z planem obowiązującym w dacie oceny sprawy przez organ nadzoru budowlanego. Istotne jest bowiem, że skutki samowoli budowlanej są obecnie likwidowane. Z akt sprawy nie wynika, czy wybudowany przed 1 stycznia 1995 r. budynek usytuowany jest na terenie, który w dacie orzekania pozostaje w sprzeczności z obecnie obowiązującym planem, czy też według tego planu przedmiotowy teren przeznaczony jest, jak twierdzą skarżące, pod budownictwo jednorodzinne. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ K.Pawlicki /-/ St.Małek /-/ G.Radzicka MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło