II SA/Po 464/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi B. J. i K. M. na postanowienie Wojewody z dnia 15 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia 16 czerwca 2023 r. (znak: [...]) Starosta [...] przeniósł decyzję nr [...] z 5 maja 2021 r. (znak: [...]), zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z czterema zbiornikami bezodpływowymi na ścieki sanitarne w m. B. , gmina [...], na działce nr ewid. [...], na rzecz nowego inwestora. Dnia 24 lipca 2024 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek B. J., K. M. i A. K., reprezentowanych przez ad D., o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z 5 maja 2021 r. (znak: [...]) oraz decyzją nr [...] z 16 czerwca 2023 r. (znak: [...]). Jako podstawę wznowienia skarżący wskazali art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 poz. 775, dalej: k.p.a.), podnosząc, że są właścicielami sąsiadujących z inwestycją nieruchomości i bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...]. O wydaniu decyzji przez Starostę [...] K. M. dowiedział się z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 czerwca 2024 r., a następnie poinformował o wydaniu decyzji pozostałych skarżących. Z tego względu termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wobec wszystkich skarżących jest zachowany. Starosta [...] postanowieniem z 21 stycznia 2025 r. (znak: [...]) odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z 16 czerwca 2023 r. (znak: [...]), dotyczącą przeniesienia pozwolenia nr [...] z 5 maja 2021 r. na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z czterema zbiornikami bezodpływowymi na ścieki sanitarne w m. [...], gmina [...], na działce nr ewid. [...], na rzecz nowego inwestora. Starosta wyjaśnił, że po otrzymaniu wniosku o wznowienie zwrócił się do organów nadzoru budowlanego o udzielenie informacji dotyczącej prowadzonej korespondencji z pełnomocnikiem skarżących w przedmiocie prowadzonych czynności kontrolnych na działkach nr [...] i [...] w B. , gm. [...], w celu ustalenia terminu, kiedy skarżący dowiedzieli się o wydaniu przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Na podstawie kopi akt organów nadzoru budowlanego – w tym pisma z dnia 4 marca 2024 r. oraz zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi z dnia 21 czerwca 2024 r. – Starosta ustalił, że o rzeczonym postępowaniu i wydaniu decyzji z dnia 5 maja 2021 r. skarżący dowiedzieli się w dniu 4 marca 2024 r. z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (w skrócie PINB), w którym to organ udzielił K. M., A. K. oraz K. J. informacji, że "w trakcie kontroli ustalono, że na ww. nieruchomości trwa budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej z czterema zbiornikami bezodpływowymi na ścieki na podstawie decyzji pozwolenia na budowę [...] z dnia 5 maja 2021 r., oraz decyzji z dnia 16 czerwca 2023 r. przenoszącej w/w decyzję na rzecz nowego inwestora nr [...] wydanych przez Starostę [...]. Stan zaawansowania robót - stan otwarty. Teren budowy ogrodzony, dziennik budowy prowadzony na bieżąco, tablica budowy w widocznym miejscu." Wobec tego Starosta stwierdził, że skarżący o decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 5 maja 2021 r. dowiedzieli się znacznie wcześniej, niż miesiąc przed wystąpieniem z wnioskiem o wznowienie postępowania. W konsekwencji zdaniem organu żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione z uchybieniem terminu. B. J., K. M. i A. K., reprezentowani przez ad D., wnieśli do Wojewody zażalenie na wyżej opisane postanowienie Starosty [...], kwestionując uznanie przez organ, że skarżący nie dochowali miesięcznego termin przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewoda postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2025 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 152 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji podzielił stanowisko Starosty o uchybieniu przez wnioskodawców terminowi określonemu w art. 148 § 2 k.p.a. Zdaniem Wojewody do złożenia podania o wznowienie postępowania wystarczającym jest wiedza o fakcie wydania decyzji, organie, który ją wydał i jej przedmiocie. Nie jest do tego niezbędna wiedza wnioskodawcy o numerze, sygnaturze czy szczegółowym zakresie wydanego rozstrzygnięcia. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że PINB w piśmie z 4 marca 2024 r. zawarł dane wystarczające do sformułowania podania o wznowienie postępowania (wskazał organ, który wydał decyzję, jej numer, datę oraz zakres rozstrzygnięcia). Jak wynika z rozdzielnika wymienionego pisma PINB jego adresatami byli K. M., K. J. (pełnomocnik B. J.), A. K., P. L.. Osoby te dowiedziały się zatem o wydaniu decyzji znacznie wcześniej niż deklarowały we wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto Wojewoda zwrócił uwagę, że w przedmiotowym postępowaniu zachodzi także inna niż tylko dochowanie terminu do wniesienia podania okoliczność, istotna z punktu widzenia dopuszczalności wznowienia postępowania. Decyzja Starosty [...] nr [...] z 16 czerwca 2023 r. (znak: [...]) dotyczy przeniesienia wydanego pozwolenia na budowę, co reguluje art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej: Pr. bud.). Stronami w tym postępowaniu są wyłącznie dotychczasowy i nowy inwestor (art. 40 ust. 3 Pr. bud.). Wojewoda wskazał, że B. J., K. M. i A. K., nie są ani dotychczasowym ani nowym inwestorem, wobec czego nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] nr [...] z 16 czerwca 2023 r. (znak: [...]) w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na budowę. W związku z powyższym zasadna jest odmowa wznowienia postępowania nie tylko z powodu uchybienia terminu do wniesienie podania o wznowienie postępowania wynikającego z art. 148 § 2 k.p.a., ale z powodu oczywistego braku przymiotu strony wnioskodawców, co wynika już z mocy samej ustawy Prawo budowlane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. J. i K. M., reprezentowani przez ad D., zaskarżyli postanowienie Wojewody z dnia 15 kwietnia 2025 r. w całości i wnieśli o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Starosty [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie art. 40 § 3, art. 43 k.p.a. 148 § 1 i 2, art. 149 § 3, art. 152 § 1w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że miesięczny termin przewidziany w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął dla skarżących, a zwłaszcza dla B. J.. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację podniesioną w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia 15 kwietnia 2025 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z 21 stycznia 2025 r. (znak: [...]) o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z 16 czerwca 2023 r. (znak: [...]) o przeniesieniu pozwolenia nr [...] z 5 maja 2021 r. na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z czterema zbiornikami bezodpływowymi na ścieki sanitarne w m. B. , gm. [...], na działce nr ewid. [...], na rzecz nowego inwestora. Wznowienie postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a albo art. 145b k.p.a. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Pierwszy etap ogranicza się do badania przesłanek formalnych wniosku, do których należy stwierdzenie: czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej do złożenia wniosku, czy wniosek dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Na tym etapie organ nie bada, czy wskazana we wniosku podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Natomiast, gdy z wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot w sposób oczywisty niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W rozpoznawanej sprawie kontrolowane rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wskazując na przeszkody formalne uniemożliwiające wznowienie postępowania – niezachowanie przez skarżących terminu do złożenia wniosku o wznowienie oraz brak przymiotu strony w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę. Wobec tego należało w pierwszej kolejności rozważyć czy stronami w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę na inny podmiot, mogą być jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji, czy także inne podmioty. Kwestię przeniesienia decyzji o pozwoleniu na budowę na inny podmiot reguluje art. 40 Pr. bud., zgodnie z którym organ, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, jest obowiązany, w drodze decyzji, przenieść to pozwolenie na wniosek nowego inwestora, jeżeli do wniosku inwestor dołączy: (1) oświadczenie: a) o przejęciu warunków zawartych w decyzji o pozwoleniu na budowę, b) o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; (2) zgodę dotychczasowego inwestora, na rzecz którego decyzja została wydana, lub kopię tej zgody. Stronami w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę są wyłącznie dotychczasowy i nowy inwestor (art. 40 ust. 3 Pr. bud.). Zatem w powołanym przepisie ustawodawca wyraźnie przesądził, że stronami w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę są wyłącznie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie. Wskazać należy, że zmiana inwestora w trybie art. 40 Prawa budowlanego nie ma na celu przeprowadzenia ponownej oceny bądź wzruszenia pozwolenia na budowę. Jest to wyłącznie zmiana adresata decyzji o pozwoleniu na budowę, której organ administracji nie może odmówić, jeśli spełnione są warunki określone tym przepisem, a mianowicie, osoba na rzecz której ma być przeniesione pozwolenie na budowę, musi się wykazać prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodą strony na rzecz której pozwolenie zostało wydane oraz osoba ta musi złożyć oświadczenie, że przyjmuje warunki zawarte w decyzji o pozwoleniu na budowę. W takiej sytuacji nie ma zastosowania art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Pr. bud., ponieważ nikt poza inwestorem i podmiotem mającym realizować określone pozwolenie we własnym imieniu nie ma interesu prawnego w sprawie wydania przedmiotowej decyzji. Interesy pozostałych podmiotów mogą być bowiem naruszone tylko przez samo tworzenie obiektu budowlanego, a nie fakt, że roboty budowlane prowadzi inny niż pierwotnie inwestor (...). Zmiana inwestora w trybie art. 40 Prawa budowlanego nie jest więc środkiem, który mógłby prowadzić do ponownej oceny bądź wzruszenia pozwolenia na budowę. Jest to wyłącznie zmiana adresata decyzji o pozwoleniu na budowę, której organ administracji nie może odmówić, jeżeli spełnione zostaną warunki określone w tym przepisie." (A. Kosicki, Komentarz aktualizowany do art. 40 Prawa budowlanego, dost. LEX.; por. wyrok NSA z dnia 5 marca 1999 r., IV SA 1053/97, dost. CBOSA). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że podmiotami pomiędzy którym zostało dokonane przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę był dotychczasowy inwestor: P. K. i M. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "P. s.c. P. K., M. K." w P. oraz nowy inwestor: P. sp. z o.o. w P.. Zatem skarżącym, którzy domagają się wznowienia postępowania, w sposób oczywisty nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o przeniesienie pozwolenia na budowę, a w związku z tym również w postępowaniu wznowieniowym. Krąg stron wznowionego postępowania powinien być tożsamy z kręgiem stron zakończonego postępowania. Skoro więc skarżący zgodnie z art. 40 ust. 3 Pr. bud. nie byli i nie mogli być stroną postępowania, którego wznowienia żądają, to nie mogli uzyskać przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym. Z powyższego względu bez znaczenia dla sprawy pozostawała ocena zachowania przez skarżących terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Na marginesie Sąd wskazuje, że kwestie dochowania terminu do złożenia wniosku była przedmiotem rozważań tut. Sądu w sprawach o sygn. II SA/Po 462/25 oraz II SA/Po 463/25, które dotyczyły wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z 5 maja 2021 r. (znak: [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z czterema zbiornikami bezodpływowymi na ścieki sanitarne w m. B. , gmina [...], na działce nr ewid. [...] (wyroki wraz z uzasadnieniem dost. w bazie orzeczeń CBOSA). Sąd zawarte w powołanych wyrokach rozważania w całej rozciągłości podtrzymuje, lecz jak już wyżej wskazano z uwagi na brzmienie art. 40 ust. 3 Pr. bud. nawet złożenie przez strony wniosku w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a. nie doprowadziłoby do skutecznego wznowienia postępowania w rozpoznawanej sprawie. Reasumując wywiedziona w niniejszej sprawie skarga okazała się niezasadna i z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935 ze zm. dalej P.p.s.a.) orzekł o jej oddaleniu. Sąd na rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 P.p.s.a.