II SA/Po 466/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-03-08

Skład orzekający: Referendarz sądowy Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku stałego, który z mocy ustawy jest wolny od kosztów sądowych, powinien zostać umorzony, a wniosek o ustanowienie adwokata rozpoznany merytorycznie?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów. Wniosek o ustanowienie adwokata w takiej sytuacji powinien zostać rozpoznany merytorycznie na podstawie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej strony, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Skarżący W.G. złożył do WSA w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku stałego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący argumentował swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną. Sąd rozpoznał wniosek o prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla W. G. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 marca 2019 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ze skargi W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga Skarżący W. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku przesłanym na urzędowym formularzu PPF W. G. argumentował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest "inwalidą i jest nieporadny", a dodatkowo nie ma zdolności do świadczenia pracy, gdyż został odsunięty od jej świadczenia decyzją lekarzy. Ponadto zaznaczył, że ma bardzo dużo zobowiązań narastających, których nie potrafi uregulować z powodu inwalidztwa i braku zdolności do świadczenia pracy zarobkowej. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Zadeklarował również, że pobiera zasiłek w wysokości [...] zł. W ramach uzupełnienia wniosku o prawo pomocy W. G. oświadczył, że nie jest już właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m², które zostało zlicytowane, a postępowania egzekucyjne zostały zakończone. Koszty miesięcznego utrzymania oszacował w następujący sposób: opłaty czynszowe – [...] zł, koszty wyżywienia – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, raty kredytów sprzed [...] lat – ok. [...] zł. Jednocześnie zaznaczył, że nie ponosi żadnych kosztów, gdyż nie otrzymuje zasiłków aby mógł uregulować wspomniane zobowiązania. Wnioskodawca zaznaczył, że nie posiada pojazdów mechanicznych jakie widnieją pod jego nazwiskiem, które zostały zbyte przed [...] laty, o czym wielokrotnie pisemnie zawiadamiał Wydział Komunikacji w J. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim, nie posiada rachunków bankowych, ani nie posiada udziałów w spółkach. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku stałego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego W. G. zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie nie ma on stałych dochodów i utrzymuje się jedynie z doraźnych świadczeń z pomocy społecznej. Wnioskodawca choruje, co ogranicza jego możliwości zarobkowe. Jednocześnie wnioskodawca nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma on możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło