II SA/Po 4667/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-04-23

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Kamieńska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji miały podstawy do nakazania rozbiórki obiektów budowlanych wybudowanych na działce rolnej bez wymaganego pozwolenia na budowę, mimo twierdzeń inwestorów o nieznajomości prawa i chęci legalizacji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Nakaz rozbiórki jest obligatoryjny w przypadku budowy bez pozwolenia. Twierdzenia inwestorów o nieznajomości prawa, późniejszym terminie budowy czy charakterze działki jako letniskowej nie mogły wpłynąć na decyzję, zwłaszcza że działka miała charakter rolny, a do wydania decyzji nie upłynął 5-letni termin legalizacyjny z art. 49 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę barakowozu, zadaszenia, ubikacji i studni wybudowanych na działce rolnej bez pozwolenia na budowę. Inwestorzy odwołali się, twierdząc, że budowa nastąpiła w 1996 r. i nie wynikała ze złej woli. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak pozwolenia jako jedyną przesłankę. Skarżący zarzucili organom manipulowanie datą budowy, aby uniemożliwić legalizację na podstawie art. 49 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skarg 1) M. i M.K., 2) T. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g i /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2001r. - wydaną na podstawie art. 48 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) - nakazał M. i M.K. oraz T. i J. L. rozbiórkę wybudowanych na działce nr [...] w U. , stanowiącej ich współwłasność, bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektów: barakowozu o wymiarach 2,37 x 5,75 m obitego panelami - ustawionego na słupkach betonowych wraz z dostawionym do niego podestem zadaszonym o wymiarach 2,58 x 5,90 m, ubikacji drewnianej o wymiarach 0,78 x 0,98 m i studni wierconej oraz zobowiązał inwestorów do uporządkowania i przywrócenia terenu do stanu pierwotnego po wykonaniu rozbiórki, z zawiadomieniem Inspektoratu o wykonaniu obowiązku. W odwołaniu od tej decyzji inwestorzy podali, iż postawili pierwszy barakowóz, ubikację i studnię wiosną 1996r., a drugi barakowóz w maju 2001r. bez uprzedniego dopełnienia formalności, ale nie wynikało to z ich złej woli, lecz z nieznajomości prawa. Ich zdaniem, powinni uzyskać zgodę na legalizację, gdyż obecnie działka nr [...] ma charakter letniskowy. Rozbiórka spowoduje nieodwracalne zniszczenie obiektów i pociągnie za sobą znaczne koszty. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2001r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że jedyną i istotną przesłanka orzekania o rozbiórce w trybie art. 48 prawa budowlanego z 1994r. jest fakt postawienia objętych decyzja obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zasygnalizowany w odwołaniu zamiar budowy nie zwalnia inwestorów od przestrzegania przepisów prawa budowlanego. Powyższa decyzja jest przedmiotem skarg wniesionych przez M. i M.K. oraz T. i J. L. do Naczelnego Sądu administracyjnego. Skarżący zarzucili, iż w protokole oględzin podali 1997r. jako datę budowy pierwszego barakowozu, ubikacji i studni zamiast rzeczywistego roku budowy - 1996r., pod naciskiem członków komisji przeprowadzającej oględziny. W ten sposób pozbawiono ich możliwości skorzystania z przepisu art. 49 ust. 1 prawa budowlanego. Obiekty budowlane zlokalizowane na działce służą jako miejsce wypoczynku licznej rodziny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skarg. Ponad argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, iż nawet przy przyjęciu 1996r. jako roku zagospodarowania działki brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 49 prawa budowlanego z 1994r. Przepis ten dopuszcza legalizację samowoli budowlanej, jeżeli upłynęło 5 lat od zakończenia budowy i gdy zabudowa nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W okresie zabudowy działka miała charakter rolny. Zabudowa działki przez ustawienie barakowozów nie może stanowić zaplecza budowy, gdyż inwestorzy nie dysponują decyzją pozwolenia na budowę domku letniskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jest poza sporem, że skarżący nie uzyskali pozwolenia na budowę obiektów budowlanych postawionych na działce kupionej dnia [...] września 1996r. W akcie notarialnym nr [...] z tej daty odnotowano, że działka [...], stanowiąca przedmiot umowy, nie jest zabudowana i zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. przeznaczona jest na cele produkcji rolnej (§ 2 i § 3 umowy - k. 15 i 16 akt sadowych). Skoro do kupna niezabudowanej działki doszło [...] września 1996r., a nie jak twierdzili inwestorzy wiosna 1996r., to organy administracyjne nie miały podstaw do kwestionowania informacji podanej przez J. L. do protokołu kontroli robót z dnia [...] września 2001r. (k. 5 akt administracyjnych), że do zabudowy działki przystąpiono w 1997r. Taki stan faktyczny w ogóle nie dawał podstaw do zastosowania art. 49 prawa budowlanego z 1994r., bowiem do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie upłynęło 5 lat, a w czasie realizacji obiektów budowlanych działka miała charakter rolny, a nie letniskowy. Zmiana stanowiska skarżących w postępowaniu odwoławczym i nie poparte żadnymi dowodami twierdzenia, że pierwszy barakowóz, ubikacja i studnia zostały wybudowane jeszcze przed zawarciem umowy kupna sprzedaży działki, a drugi - w maju 2001r., nie upoważniały do odstąpienia od orzeczonego nakazu rozbiórki, bowiem przesłanką wyłączenia rozbiórki na podstawie art. 49 - oprócz upływu 5 lat od zakończenia budowy - jest zgodność zabudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec zaznaczenia w akcie notarialnym, że nabywana działka ma charakter rolny i nie jest zabudowana, skarżący musieli zdawać sobie sprawę z tego, że wykorzystują działkę niezgodnie z jej przeznaczeniem stawiając na niej barakowozy wykorzystywane do celów rekreacyjnych. Stosownie do przepisu art. 48 prawa budowlanego z 1994r. (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji) - sankcją za niedopełnienie ustawowego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia zamiaru jej prowadzenia jest obligatoryjność wydania decyzji o nakazaniu rozbiórki. Kategoryczne brzmienie omawianego przepisu oznacza, że dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie mogą mieć znaczenia okoliczności przytoczone w skardze (pozbawienie licznej rodziny możliwości wypoczynku na łonie natury). Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji). /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska MarK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło