II SA/Po 4667/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-04-23
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Kamieńska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji miały podstawy do nakazania rozbiórki obiektów budowlanych wybudowanych na działce rolnej bez wymaganego pozwolenia na budowę, mimo twierdzeń inwestorów o nieznajomości prawa i chęci legalizacji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Nakaz rozbiórki jest obligatoryjny w przypadku budowy bez pozwolenia. Twierdzenia inwestorów o nieznajomości prawa, późniejszym terminie budowy czy charakterze działki jako letniskowej nie mogły wpłynąć na decyzję, zwłaszcza że działka miała charakter rolny, a do wydania decyzji nie upłynął 5-letni termin legalizacyjny z art. 49 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę barakowozu, zadaszenia, ubikacji i studni wybudowanych na działce rolnej bez pozwolenia na budowę. Inwestorzy odwołali się, twierdząc, że budowa nastąpiła w 1996 r. i nie wynikała ze złej woli. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak pozwolenia jako jedyną przesłankę. Skarżący zarzucili organom manipulowanie datą budowy, aby uniemożliwić legalizację na podstawie art. 49 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skarg 1) M. i M.K., 2) T. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g i /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2001r. - wydaną na podstawie art. 48 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) - nakazał M. i M.K. oraz T. i J. L. rozbiórkę wybudowanych na działce nr [...] w U. , stanowiącej ich współwłasność, bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektów: barakowozu o wymiarach 2,37 x 5,75 m obitego panelami - ustawionego na słupkach betonowych wraz z dostawionym do niego podestem zadaszonym o wymiarach 2,58 x 5,90 m, ubikacji drewnianej o wymiarach 0,78 x 0,98 m i studni wierconej oraz zobowiązał inwestorów do uporządkowania i przywrócenia terenu do stanu pierwotnego po wykonaniu rozbiórki, z zawiadomieniem Inspektoratu o wykonaniu obowiązku.
W odwołaniu od tej decyzji inwestorzy podali, iż postawili pierwszy barakowóz, ubikację i studnię wiosną 1996r., a drugi barakowóz w maju 2001r. bez uprzedniego dopełnienia formalności, ale nie wynikało to z ich złej woli, lecz z nieznajomości prawa. Ich zdaniem, powinni uzyskać zgodę na legalizację, gdyż obecnie działka nr [...] ma charakter letniskowy. Rozbiórka spowoduje nieodwracalne zniszczenie obiektów i pociągnie za sobą znaczne koszty.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2001r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że jedyną i istotną przesłanka orzekania o rozbiórce w trybie art. 48 prawa budowlanego z 1994r. jest fakt postawienia objętych decyzja obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zasygnalizowany w odwołaniu zamiar budowy nie zwalnia inwestorów od przestrzegania przepisów prawa budowlanego.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skarg wniesionych przez M. i M.K. oraz T. i J. L. do Naczelnego Sądu administracyjnego.
Skarżący zarzucili, iż w protokole oględzin podali 1997r. jako datę budowy pierwszego barakowozu, ubikacji i studni zamiast rzeczywistego roku budowy - 1996r., pod naciskiem członków komisji przeprowadzającej oględziny. W ten sposób pozbawiono ich możliwości skorzystania z przepisu art. 49 ust. 1 prawa budowlanego. Obiekty budowlane zlokalizowane na działce służą jako miejsce wypoczynku licznej rodziny.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skarg. Ponad argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, iż nawet przy przyjęciu 1996r. jako roku zagospodarowania działki brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 49 prawa budowlanego z 1994r. Przepis ten dopuszcza legalizację samowoli budowlanej, jeżeli upłynęło 5 lat od zakończenia budowy i gdy zabudowa nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W okresie zabudowy działka miała charakter rolny. Zabudowa działki przez ustawienie barakowozów nie może stanowić zaplecza budowy, gdyż inwestorzy nie dysponują decyzją pozwolenia na budowę domku letniskowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jest poza sporem, że skarżący nie uzyskali pozwolenia na budowę obiektów budowlanych postawionych na działce kupionej dnia [...] września 1996r. W akcie notarialnym nr [...] z tej daty odnotowano, że działka [...], stanowiąca przedmiot umowy, nie jest zabudowana i zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. przeznaczona jest na cele produkcji rolnej (§ 2 i § 3 umowy - k. 15 i 16 akt sadowych). Skoro do kupna niezabudowanej działki doszło [...] września 1996r., a nie jak twierdzili inwestorzy wiosna 1996r., to organy administracyjne nie miały podstaw do kwestionowania informacji podanej przez J. L. do protokołu kontroli robót z dnia [...] września 2001r. (k. 5 akt administracyjnych), że do zabudowy działki przystąpiono w 1997r.
Taki stan faktyczny w ogóle nie dawał podstaw do zastosowania art. 49 prawa budowlanego z 1994r., bowiem do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie upłynęło 5 lat, a w czasie realizacji obiektów budowlanych działka miała charakter rolny, a nie letniskowy.
Zmiana stanowiska skarżących w postępowaniu odwoławczym i nie poparte żadnymi dowodami twierdzenia, że pierwszy barakowóz, ubikacja i studnia zostały wybudowane jeszcze przed zawarciem umowy kupna sprzedaży działki, a drugi - w maju 2001r., nie upoważniały do odstąpienia od orzeczonego nakazu rozbiórki, bowiem przesłanką wyłączenia rozbiórki na podstawie art. 49 - oprócz upływu 5 lat od zakończenia budowy - jest zgodność zabudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec zaznaczenia w akcie notarialnym, że nabywana działka ma charakter rolny i nie jest zabudowana, skarżący musieli zdawać sobie sprawę z tego, że wykorzystują działkę niezgodnie z jej przeznaczeniem stawiając na niej barakowozy wykorzystywane do celów rekreacyjnych.
Stosownie do przepisu art. 48 prawa budowlanego z 1994r. (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji) - sankcją za niedopełnienie ustawowego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia zamiaru jej prowadzenia jest obligatoryjność wydania decyzji o nakazaniu rozbiórki.
Kategoryczne brzmienie omawianego przepisu oznacza, że dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie mogą mieć znaczenia okoliczności przytoczone w skardze (pozbawienie licznej rodziny możliwości wypoczynku na łonie natury).
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji).
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło