II SA/Po 468/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-01-05
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, gdzie skarżący z mocy ustawy jest zwolniony z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i czy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy skarżący z mocy ustawy jest zwolniony z ponoszenia tych kosztów (art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, gdy sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa strony nie pozwala na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania, a sprawa znajduje się na etapie wymagającym reprezentacji adwokackiej (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).Stan faktyczny
Skarżąca G. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca utrzymuje się z niskiej emerytury i pomocy społecznej, nie posiada znaczącego majątku. Sąd rozpoznał wniosek o prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla G.M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 05 stycznia 2018r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla G.M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżąca G. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Korzysta z pomocy społecznej w postaci zasiłków oraz dodatku mieszkaniowego. Oświadczyła, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² w P. Wskazała, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości czy oszczędności. Z akt sprawy wynika, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą: czynsz [...] zł, prąd około [...] zł, gaz [...] zł, kablówka [...] zł, leki [...] zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w sprawie dotyczącej pomocy finansowej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Utrzymuje się z niskiej emerytury oraz pomocy społecznej, a wysokość aktualnych dochodów znajduje się na poziomie, który nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni nie dysponuje także wartościowym majątkiem ruchomym, czy nieruchomościami, by móc uzyskać dodatkowe dochody celem wsparcia domowego budżetu. Posiadane mieszkanie wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Nadto sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje, tzw. "przymus adwokacko-radcowski".
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło