II SA/Po 469/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 05 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2016r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia odrzucić skargę. /-/ E. Brychcy Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr Wojewoda nałożył na J. G. grzywnę w kwocie [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce małoletniej córki M. G. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2015r., nr [...]. Pismem z 12 grudnia 2016r. zobowiązany J. G. złożył zażalenie na powyższe postanowienie do Ministra Zdrowia. Postępowanie odwoławcze toczące się przed organem II instancji nie zostało zakończone. W dniu 18 kwietnia 2017r. J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Wojewody skargę na postanowienie z [...] listopada 2016r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda argumentował, że podnoszone zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Poinformował, że w niniejszej sprawie trwa postępowanie odwoławcze przed organem II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Stosownie do art. 58 § 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). W myśl art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Zaskarżone postanowienie to wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych. Na postanowienie o nałożeniu grzywny zobowiązanemu służy prawo do wniesienia zażalenia (art. 122 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.). Zaskarżone postanowienie dotyczy zatem sprawy co do zasady objętej właściwością sądu administracyjnego. Zauważyć jednakże trzeba, że zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący był stroną postępowania, w którym zostało wydane zaskarżone postanowienie. W postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia, stroną i jednocześnie podmiotem uprawnionym do wniesienia zażalenia na postanowienie o jej nałożeniu jest zobowiązany (art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W postępowaniu egzekucyjnym zobowiązanym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym – również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają (art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Z akt sprawy wynika, że zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2015r., nr [...] był skarżący, on jest zatem adresatem zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego skarżący jest osobą posiadającą przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym z dnia 31 marca 2015 r. Kolejną przesłanką prawidłowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest, stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest dopuszczalne po wyczerpaniu środków zaskarżenia na etapie postępowania przed organami administracji publicznej, jeżeli ustawa przewiduje takie środki w sprawie będącej przedmiotem skargi, a jeżeli środki zaskarżenia nie są przewidziane, wniesienie skargi jest dopuszczalne po uprzednim (przed wniesieniem skargi) wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie organu I instancji, na które skarżącemu przysługiwało zażalenie. Z odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy wprawdzie wynika, że zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu skarżący złożył takie zażalenie do Ministra Zdrowia, lecz postępowanie zażaleniowe nie zostało jeszcze zakończone. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu nie wyczerpał służącego mu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie środka zaskarżenia. Samo wniesienie środka zaskarżenia (zażalenia) przed jego rozpoznaniem nie może bowiem zostać uznane za spełnienie warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. Dopiero na rozstrzygnięcie Ministra Zdrowia, wydane po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Wojewody, skarżącemu przysługiwać będzie skarga do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy wniesioną w niniejszej sprawie skargę J. G. uznać należy za niedopuszczalną z uwagi na niewyczerpanie właściwego środka zaskarżenia służącego w postępowaniu przed organem administracji w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę, jak orzeczono w postanowieniu. /-/ E. Brychcy