II SA/Po 47/24

Dnia 26 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2024 roku sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 października 2023 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięciuset złotych) tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi. Pismem z dnia 13 grudnia 2023 r. H. K. (zwany dalej "skarżącym") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której kwestionuje decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przedmiot zaskarżonej decyzji został opisany w rubrum niniejszego postanowienia. W toku postępowania sądowoadministracyjnego ujawniono, że skarżący nie dołączył wymaganej liczby odpisów skargi. Do skargi dołączono dwa odpisy skargi, a z uwagi na fakt, że uczestników postępowania jest 13, należało doręczyć odpowiednią ilość odpisów skargi. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu wezwała skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 12 opisów skargi, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone w dniu 26 lutego 2024 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia, skarżący nie nadesłał odpisów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu: "Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym." Zgodnie z art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Oprócz ww. wymogów formalnych, należy jeszcze dołączyć odpowiednią ilość odpisów pisma procesowego dla uczestników postępowania (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Brak wymaganej ilości odpisów skargi stanowią wymogi formalne skargi w postępowaniu sądowym, których brak podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przypadkiem, w którym ustawa stanowi inaczej jest właśnie art. 58 § 1 p.p.s.a. – podstawa odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego w postaci 12 odpisów skargi wraz z prawidłowym pouczeniem zostało doręczone skarżącemu w drodze tzw. fikcji doręczenia w dniu 26 lutego 2024 r. (k. [...] akt sądowych). Dzień 26 lutego 2024 r. otworzył więc siedmiodniowy termin do spełnienia obowiązku, wynikającego z wezwania, którego skarżący odebrał w drodze fikcji doręczeń. Ten zaś termin upłynął bezskutecznie z dniem 4 marca 2024 r. Do tego dnia nie uzupełniono braków formalnych. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w drodze tzw. fikcji doręczeń. Skarżący nie odebrał pisma podczas pierwszej próby doręczenia, co odnotowano na kopercie z korespondencją. Z kolei na zwrotnym potwierdzeniu odbioru odnotowano, że pozostawiono skarżącemu awizo, informujące go o możliwości odebrania przesyłki w urzędzie pocztowym. Drugie awizo zostało doręczone pod adres skarżącego w dniu 20 lutego 2024 r. z informacją, że skarżący może odebrać pismo w terminie 14 dni od dnia pierwszej próby doręczenia korespondencji, a więc do dnia 26 lutego 2024 r. Również do tego dnia skarżący nie odebrał pisma. Należało zatem uznać, że w drodze art. 73 § 4 p.p.s.a., skutek doręczenia korespondencji nastąpił w dniu 26 lutego 2024 r. i od tego dnia należało liczyć siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych. Jak wskazano powyżej, do dnia wydania niniejszego postanowienia, skarżący nie nadesłał 12 odpisów swojej skargi. Powyższy tok rozumowania została już utrwalony w orzecznictwie. "W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma, stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej." (postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I GSK 832/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a.: "Do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych". Brak formalny w postaci niedołączenia dostatecznej liczby odpisów jest traktowany tak samo, jak każdy inny brak formalny i podlega on uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Pomimo skutecznego doręczenia skarżącemu wezwania do usunięcia braków formalnych, które ostatecznie nie nastąpiło, należy podnieść, że ziściła się przesłanka do odrzucenia skargi z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny – "Jeśli skarżący lub jego pełnomocnik składając skargę na działanie organów administracji publicznej nie dołączy do niej w terminie odpisów dla strony przeciwnej, to sąd taką skargę odrzuci i nie będzie jej w ogóle analizował." (uchwała NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, dostępna w CBOSA). Skoro skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi, mimo stosownego wezwania, to wypełnione zostały przesłanki do odrzucenia jego skargi, gdyż nie można jej nadać dalszego biegu. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi skutkuje jej odrzuceniem (zob. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt II SA/Po 621/21, dostępne w CBOSA). Mając na względzie imperatywny charakter przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a także fakt, że ziściła się wskazana przesłanka, Sąd nie może podjąć innego rozstrzygnięcia, gdyż jest związany powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zaistnieniu okoliczności uzasadniających odrzucenie skargi – nieusunięcie braku formalnego skargi. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę (pkt I sentencji postanowienia). O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd postanowił w oparciu o przepis 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (pkt II sentencji postanowienia).