II SA/Po 470/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Wojewody W z dnia 30 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odrzucić skargę /-/ J. Szuma Postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r., nr [...] Wojewoda W (zwany dalej "Wojewodą) – działając na podstawie art. 20 § 1 pkt 1, art. 27 § 1, art. 199 § 1 i 2, art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na datę postanowienia tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 599, obecnie Dz. U z 2017 r., poz. 1201) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (na datę postanowienia tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 947, obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 1866) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1086) – orzekł o nałożeniu na D. G. grzywny w wysokości [...] zł, wezwał zobowiązaną do poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym małoletniej córki M. G. oraz ustalił opłatę za wydanie postanowienia w wysokości [...] zł. W pouczeniu załączonym do powyższego postanowienia wskazano zobowiązanej, że służy na nie zażalenie do Ministra Zdrowia za pośrednictwem Wojewody w terminie 7 dni od daty doręczenia (k. 40 verte administracyjnych). Z przesłanych Sądowi akt administracyjnych wynika także, że D. G. pismem z dnia 12 grudnia 2016 r. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 30 listopada [...] (k. 48 akt administracyjnych). (Wedle informacji nadesłanych przez Wojewodę na datę 3 lipca 2017 r. postępowanie odwoławcze zainicjowane powyższym zażaleniem nie zostało zakończone – zob. k. 28 i 29 akt sądowych). Niezależnie od powyższego, pismem z dnia 18 kwietnia 2017 r. D. G. wniosła także do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę (zatytułowaną "pozewem") na postanowienie z dnia 30 listopada [...]. Wystąpiła w niej o "stwierdzenie braku podstaw prawnych" do wydania tego aktu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wyjaśnił, że podnoszone zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do wyjaśnienia motywów niniejszego orzeczenia wyjaśnić należy, że zasadniczo postanowienia, których przedmiotem jest – jak w tej sprawie – wymierzenie grzywny w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podlegają kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (poza pewnymi wyjątkami, które nie zachodzą w niniejszej sprawie). Ocena dopuszczalności skargi nie ogranicza się jednak tylko i wyłącznie do kwalifikacji przedmiotu danego aktu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi wymaga spełnienia także innych kryteriów zawartych w P.p.s.a., które wiążą się ze statusem skarżącego, a także z dopełnieniem przesłanek formalnych złożenia omawianego środka prawnego. Do tych ostatnich należy, stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (nie odnosi się to do prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka). Z kolei przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a. – według brzmienia na datę złożenia skargi przez D. G.). Powyższe oznacza, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest dopuszczalne po wyczerpaniu środków zaskarżenia na etapie postępowania przed organami administracji publicznej, jeżeli ustawa przewiduje takie środki w sprawie będącej przedmiotem skargi, a jeżeli środki zaskarżenia nie są przewidziane, wniesienie skargi jest dopuszczalne po uprzednim (przed wniesieniem skargi) wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody, na które skarżącej przysługiwało zażalenie. Co więcej z akt sprawy wynika, że zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu skarżąca złożyła takie zażalenie do Ministra Zdrowia, a postępowanie zażaleniowe nie zostało jeszcze zakończone. W tej sytuacji uznać należy, że skarżąca przed wniesieniem skargi do Sądu nie wyczerpała środka zaskarżenia służącego jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Samo wniesienie środka zaskarżenia (zażalenia) przed jego rozpoznaniem nie może natomiast zostać uznane za spełnienie warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. Dopiero rozstrzygnięcie Ministra Zdrowia, wydane po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Wojewody, będzie mogło być objęte skargą do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy wniesioną w niniejszej sprawie skargę D. G. uznać należy za niedopuszczalną z uwagi na niewyczerpanie właściwego środka zaskarżenia służącego w postępowaniu przed organem administracji. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (poza wymienionymi w tym przepisie w punktach 1-5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając więc na uwadze przedstawione wyjaśnienia Sąd na podstawie tego przepisu orzekł jak w sentencji postanowienia. W myśl art. 58 § 3 P.p.s.a. odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. /-/ J. Szuma