II SA/Po 470/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. sprawy ze skargi Z. J. i B. M. - M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę. Decyzją z dnia 27 lutego 2024 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "organ" lub "Kolegium"), działając jako organ pierwszej instancji, odmówiło uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 30 listopada 2022 r. (znak: [...]) z powodu braku zaistnienia przyczyn do jej uchylenia wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa oraz art. 145b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 592, dalej jako: "K.p.a."). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskiem z dnia 26 stycznia 2023 r. Z. J., wystąpił o wznowienie postępowania z uwagi na brak swojego udziału, jako strony postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2022 r. (znak: [...]), utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 20 listopada 2020 r. (znak [...]), ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie sieci cieplnej (inwestycja już zrealizowana) na działce nr [...], arkusz [...], obręb W., położonej przy ul. [...] w P.. Kolegium wskazało, że Z. J. był uznany za stronę w postępowaniu zakończonym wydaniem przez decyzji z dnia 30 listopada 2022 r. (znak: [...]), a w aktach administracyjnych znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, wyżej wymienionego rozstrzygnięcia, które zostało prawidłowo doręczone na adres ul. [...], [...] i podjęte przez dorosłego domownika, E. J.. Zgodnie zaś z art. 43 zdanie pierwsze K.p.a. w przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Określony w we wskazanym przepisie sposób doręczenia zastępczego pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru jako domownik adresata, która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania adresatowi oraz, że pismo to zostało mu doręczone. Z. J., pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 27 lutego 2024 r. utrzymując, że nie brał udziału w charakterze strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2022 r. (znak: [...]). W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 kwietnia 2025 r. (znak: [...]) utrzymało w mocy decyzję z dnia 27 lutego 2024 r. (znak: [...]), podtrzymując wcześniej przedstawioną argumentację. Kolegium dodało jednocześnie, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawierał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany wcześniejszej decyzji. Pismem z dnia 27 maja 2025 r. Z. J. oraz B. M. (dalej jako: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2025 r., wskazując, że wniosek o wznowienie został błędnie rozpoznany, ponieważ chociaż decyzja z 30 listopada 2022 r. (znak: [...]) została im doręczona, to jednak nie brali udziału w prowadzonym wówczas postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 04 września 2025 r. skarżący Z. J. podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Przedmiotem tak rozumianej kontroli jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2025 r. (znak: [...]) utrzymująca w mocy decyzję własną organu o odmowie uchylenia decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Na wstępie zaznaczenia wymaga, że podlegające kontroli sądowej decyzje zostały wydane w ramach uregulowanej w przepisach art. 145-152 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego instytucji procesowej wznowienia postępowania administracyjnego. Te z kolei jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, stanowiących wyjątek od uregulowanej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 K.p.a. wprost wynika, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w takiej sprawie, w której została wydana ostateczna decyzja kończąca postępowanie w sprawie. Z kolei wśród przesłanek uprawniających do wznowienia postępowania określonych powołanym przepisie ustawodawca wymienił m.in. okoliczność niebrania przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a) na którą w niniejszej sprawie powołują się skarżący. Przepisy regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145-152 K.p.a.) wyodrębniają dwa etapy tego postępowania. Etap wstępny obejmuje badanie dopuszczalności wznowienia (powołanie przesłanki wznowieniowej, zachowanie terminu z art. 148 K.p.a., oczywisty brak przymiotu strony), w kolejnym zaś etapie – mającym miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania – organ bada istnienie przyczyny wznowienia, a następnie rozstrzygania o istocie sprawy w sytuacji wystąpienia jednej z podstaw wznowieniowych. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie zaistniała przyczyna uzasadniająca wznowienie postępowania wskazana przez skarżących, tj. prowadzenie postępowania bez ich udziału bez ich winy. Sąd w niniejszym składzie podziela tę ocenę organu. W odniesieniu do podniesionego przez skarżących zarzutu wskazać należy, że decyzja Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 20 listopada 2020 r. (znak: [...]) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie sieci cieplnej (doręczona skarżącym) została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lutego 2022 r. nr [...] (również doręczoną skarżącym). Na decyzję z dnia 28 lutego 2022 r. nr [...] V. S.A. z siedzibą w P. wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 278/22, uchylił zaskarżoną decyzję w całości. W jego wyniku została wydana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2022 r. (znak: [...]) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 20 listopada 2020 r., a więc decyzja, której wznowienia domaga się obecnie skarżący. Sąd podkreśla, że o ile skarżący byli informowani o czynnościach procesowych, aż do wydania decyzji z dnia 28 lutego 2022 r., to jednak z uwagi na strukturę postępowania dotyczącego sprzeciwu nie mieli oni wiedzy o postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, ani o wydanym wyroku, a o faktach powyższych dowiedzieli się w dacie odebrania decyzji z dnia 30 listopada 2022 r., co sami przyznają. Wyjaśnienia wymaga, że w ramach rozpoznawania sprzeciwu przed sądem administracyjnym stroną pozostaje jedynie wnoszący sprzeciw (w przedmiotowej sprawie V. S.A. z siedzibą w P.), a pozostałe strony postępowania administracyjnego – w tym również skarżący – nie byli informowani o prowadzonym postępowaniu. Rozważenia tym samym wymagało, czy w tej sytuacji faktycznej brak poinformowania stron o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2022 r. oraz o ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 20 listopada 2020 r. mógł być zakwalifikowany jako naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W tym miejscu należy zauważyć, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. dopuszczalne jest w sytuacji, w której strona nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie sytuacja powyższa nie miała miejsca. I tak, skarżący brali czynny udział w postępowaniu, mieli możliwość zgłaszania swoich wniosków i uwag do momentu wydania decyzji z dnia z dnia 28 lutego 2022 r. nr [...] Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, aby pominięto ich w prowadzonym postępowaniu, a w szczególności, aby pominięto ich udział jako strony. Idąc dalej, w przypadku decyzji Kolegium doręczenie decyzji miało miejsce pod adresem strony, pod nieobecność adresata przesyłki, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, zgodnie z art. 43 K.p.a., co również potwierdzono w aktach sprawy (rozdzielnik – k. [...] akt administracyjnych Kolegium znak: [...] oraz zwrotne potwierdzenie odbioru – k. [...] tych akt). Co ważne, wraz z doręczeniem powyższej decyzji pouczono stronę o trybie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, gdzie mieliby oni możliwość podnoszenia zarzutów dotyczących naruszeń proceduralnych. W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy przyjąć należało, że skarżący mieli możliwość zakwestionowania prawidłowości decyzji z dnia 30 listopada 2022 r. przed sądem administracyjnym, z czego jednak nie skorzystali. Pomimo pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia skarżący zdecydowali się na wszczęcie postępowania nadzwyczajnego – wznowienia postępowania, które to postępowanie, jak wyżej wskazano, ma charakter nadzwyczajny. Dodatkowo, zaznaczyć należy, że we wniosku o wznowienie, jak też we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze skarżący nie sprecyzowali w czym przejawiał się brak ich udziału w zakończonym postępowaniu, co więcej nie wykazali oni również, że odbyło się to bez ich winy. Nie wskazali również żadnych argumentów, które wskazywałby, że gdyby zapewniono im czynny udział w prowadzonym postępowaniach to Na uwagę zasługuje w tym zakresie również okoliczność, że o decyzjach podejmowanych przez organy administracji publicznej w przedmiocie realizacji inwestycji celu publicznego, strony zawiadamia się w drodze udostępnienia zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego organ prowadzący postępowanie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130), co miało miejsce w niniejszej sprawie. To strony postępowania powinny zachować więc należytą staranność i w toku toczącego się postępowania występować z wnioskami oraz zastrzeżeniami co do realizacji tego rodzaju inwestycji. Podsumowując zgodzić należy się wobec powyższego z organem, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka uzasadniająca zmianę decyzji ostatecznej, wskazana w art. 145 § 1 K.p.a. To z kolei skutkowało orzeczeniem o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935).