II SA/Po 4703/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-05-10

Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Grażyna Radzicka, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo orzekły o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych, nie rozważając możliwości zastosowania art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. w sytuacji, gdy budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r. i spełnione są przesłanki społeczne lub gospodarcze do odroczenia wykonania rozbiórki?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły prawo, nie rozważając możliwości zastosowania art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. w sprawie obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r. Przepis ten, ściśle powiązany z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., pozwala na odroczenie wykonania nakazu rozbiórki i zezwolenie na czasowe użytkowanie obiektu, jeśli przemawiają za tym względy społeczne lub gospodarcze. W niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione, co uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. i A.S. zostali decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazani do rozbiórki trzech obiektów budowlanych (myjni samochodowej, magazynu, kiosku), wybudowanych w 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy uznały, że lokalizacja naruszała miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i nie znalazły podstaw do legalizacji obiektów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał te decyzje w mocy. Skarżący zarzucili organom niedokładne zbadanie stanu faktycznego, błędne oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym planie zagospodarowania przestrzennego oraz brak rozważenia możliwości tymczasowego użytkowania obiektów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych i orzekł, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędzia NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2004r. sprawy ze skargi 1) R.S. 2) A.S. na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...] z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...] z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektów budowlanych ; 1) uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...], z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...], z dnia [...] czerwca 2001r. Nr [...], 2) zasądza od organu orzekającego na rzecz każdego ze skarżących kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3) orzeka, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. /-/ K.Pawlicki /-/ A.Zieliński /-/ G.Radzicka Decyzją z dnia [...] czerwca 2001r., nr [...], na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2000r., nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. 1974. nr 38, poz. 229 z późn. zm.), a także na podstawie art. 104 kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nakazał inwestorom R.S. i A.S. rozbiórkę myjni samochodowej na działce nr [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że obiekt wybudowano w 1994r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ zaznaczył też, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane i zalegalizowania obiektu, gdyż jego lokalizacja naruszała obowiązujący w czasie budowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "A". W związku z powyższym organ uznał za zasadne orzeczenie o nakazie rozbiórki, zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] czerwca 2001r., nr [...], na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2000r., nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. 1974. nr 38, poz. 229 z późn. zm.), a także na podstawie art. 104 kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nakazał inwestorom R.S. i A.S. rozbiórkę budynku pełniącego funkcję magazynu na działce nr [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu podano identyczną argumentację jak w decyzji z dnia z dnia [...] czerwca 2001r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2001r., nr [...], na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2000r., nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. 1974. nr 38, poz. 229 z późn. zm.), a także na podstawie art. 104 kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nakazał inwestorom R.S. i A.S. rozbiórkę kiosku położonego na działce nr [...] przy ul. [...], podnosząc te same argumenty jak w decyzji z dnia z dnia [...] czerwca 2001r., nr [...]. Odwołanie od tych decyzji złożyli R.S. i A.S. podnosząc, że organ rozstrzygając o faktycznym przeznaczeniu terenu zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, arbitralnie uwzględnił jedną tylko opinię Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z 2000r., w ogóle nie odnosząc się do przedłożonej przez Odwołujących się opinii Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w P. z roku 1993. R. i A. S. wyjaśnili także, że rezygnacja z uzyskania pozwolenia na budowę w 1994r. spowodowana była brakiem koniecznej zgody współwłaściciela gruntu. Decyzją z dnia [...] listopada 2001r., nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i 2 oraz art. 138 § pkt 1 kpa., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] czerwca 2001r., nr [...], podtrzymując w całości argumentację organu I instancji. Działając na tej samej podstawie prawnej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2001r., nr [...] oraz decyzją z dnia [...] listopada 2001r. utrzymał w mocy odpowiednio decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] czerwca 2001r., nr [...] oraz decyzję tegoż organu z dnia [...] czerwca 2001r., nr [...], powołując się za każdym w całości na argumentację organu I instancji. Zaskarżając wyżej wymienione decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego R. i A. S. zarzucili organowi II instancji niedokładne zbadanie stanu faktycznego, poprzez błędne oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym - bo pozbawionym wypisu - miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Skarżących organ nie mógł orzekać na podstawie samego wyrysu planu i powinien zupełnie go wyłączyć jako dowód w sprawie. Skarżący wskazali ponadto na inne decyzje wydawane wcześniej w odniesieniu do tej samej działki, które umożliwiały usankcjonowanie samowoli budowlanej. W skardze podkreślono także, że organy nie poinformowały zainteresowanych o możliwości złożenia wniosku o tymczasowe użytkowanie obiektów, zgodnie art. 39 cyt. ustawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację, podkreślając w szczególności zasadność zastosowania w przedmiotowej sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1977r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że budowa wszystkich trzech obiektów, których dotyczyły zaskarżone decyzje, została zakończona w 1994r. Ta okoliczność ma najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż decyduje o tym, że w myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2000r., nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. 1974. nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. przesądza bowiem, że skutki samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu przed dniem 1 stycznia 1995r. należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach prawa budowlanego obowiązującego przed tą datą. Odesłanie to nie dotyczy jednak tylko zastosowanego przez orzekające w niniejszej sprawie organy art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wskazało bowiem na ścisłe powiązanie art. 37 z art. 39 cyt. ustawy. Art. 39 nie stanowi samodzielnej regulacji, lecz pozostaje w istotnym związku treściowym z art. 37 – pozwala on na złagodzenie skutków nakazanej rozbiórki przez odroczenie jej wykonania i zezwolenie na czasowe wykorzystanie obiektu w razie zaistnienia określonych w ustawie warunków (por. uchwała NSA z 26 listopada 2001r., ONSA 2002/2/58; wyrok SN z 3 września 1997r., OSNP 1998/6/168). Najistotniejszy zarzut, jaki można postawić zaskarżonym decyzjom polega więc na tym, że organy I i II instancji w ogóle nie rozważyły możliwości zastosowania w tej sprawie art. 39 prawa budowlanego z 1974r. Art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane uzależnia możliwość odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i zezwolenia na czasowe wykorzystanie obiektu od tego, czy przemawiają za tym względy społeczne lub gospodarcze. W niniejszej sprawie należy przyjąć, że warunki te są spełnione. Prowadzenie działalności w przeznaczonych do rozbiórki obiektach jest źródłem dochodu obydwu Skarżących. Istniejące budowle nie kolidują też z potrzebami społecznymi – Zarząd Dróg Miejskich wyjaśnił bowiem, że na zajętym przez Skarżących terenie nie są planowane żadne inwestycje aż do roku 2006. Należy zatem przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym nie tylko należało wziąć pod uwagę art. 39 prawa budowlanego z 1974r., ale też, że zostały spełnione warunki, od których ustawodawca uzależnił odroczenie wykonania rozbiórki i wydanie zezwolenia na tymczasowe korzystanie z obiektu. Wobec powyższego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 "a" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. /-/ K.Pawlicki /-/ A.Zieliński /-/ G.Radzicka MarK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło