II SA/Po 472/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-09-25

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, w której skarżący jest zwolniony z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy rozpoznawać wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i czy należy ustanowić pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy strona jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (np. w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych), rozpoznanie jej wniosku o zwolnienie od tych kosztów staje się zbędne i postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone. Jednocześnie, mimo zwolnienia z kosztów sądowych, sąd powinien rozpoznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, oceniając sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą dodatku mieszkaniowego. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z renty, częściowe zajęcie przez komornika oraz problemy zdrowotne uniemożliwiające podjęcie pracy.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla S. K. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 września 2018 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla S. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. /-/ Robert Talaga Skarżący S. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. We wniosku wnioskodawca wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł netto ([...] zł brutto). Wnioskodawca posiada mieszkanie o powierzchni [...] m². Wnioskodawca wśród stałych zobowiązań i wydatków wskazał: spłaty pożyczki – [...] zł miesięcznie, alimenty zajmowane przez komornika – [...] zł, prąd – [...] zł, gaz – [...] zł. Jednocześnie wnioskodawca zastrzegł, że nie spłaca jednej z pożyczek oraz nie płaci za telefon, gdyż nie na to środków finansowych. W ramach uzupełnienia wniosku wnioskodawca oświadczył, że nie może podejmować pracy zarobkowej ze względu na problemy zdrowotne. Rozlicza się przez ZUS i nie składał zeznania podatkowego za ubiegły rok. Jednocześnie wyjaśnił, że nie jest żonaty, nie posiada żadnych nieruchomości, ani żadnych oszczędności. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie do wyjaśnienia czy podtrzymuje swój wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego, który jest ustanawiany w sprawach dotyczących podatków, a w konsekwencji (zgodnie z rygorem zawartym w wezwaniu przesłanym skarżącemu) należy przyjąć, że wniósł o ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 lit h P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie uzyskania dodatku mieszkaniowego, nie ma z mocy prawa obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący jest zwolniony na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który należało rozpoznać w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja S.K. nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Aktualnie skarżący utrzymuje się jedynie ze świadczenia rentowego, które dodatkowo jest częściowo zajmowane przez komornika sądowego. Z uwagi na stan zdrowia wnioskodawca posiada ograniczone możliwości zarobkowe. Prócz mieszkania nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma on możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ Robert Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło