II SA/Po 4729/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj ( spr ) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2004 r sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego ; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. W. 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj /-/ J.Stankowski W dniu [...] r. Z. W. złożył wniosek o przyznanie specjalnego dodatku mieszkaniowego. We wniosku podawał, że opłaca czynsz regulowany. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art.2, art.10 ust.1 pkt 4, art.36 ust.1 i art.43 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz.414 ze zm. ) odmówił przyznania Z. W. specjalnego dodatku mieszkaniowego ustalając, że wnioskodawca zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy cywilno – prawnej i nie płaci czynszu regulowanego. Tymczasem zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] r. w sprawie zasad i trybu przyznawania, ustalania, wysokości, finansowania i wypłacania specjalnych dodatków mieszkaniowych, dodatek taki przysługuje najemcom płacącym czynsz regulowany. Z. W. odwołał się od powyższej decyzji zarzucając, że za zajmowany lokal płaci czynsz regulowany. Wyjaśnił, że otrzymał przydział mieszkania położonego w P. przy ulicy [...], a następnie przeniósł się do wskazanego przez właściciela i znajdującego się w tym samym domu lokalu nr [...], ale na takich zasadach jakie obowiązywały dotychczas, to jest z obowiązkiem uiszczania czynszu regulowanego. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji uznając, że uchwała Rady Miasta P., będąca podstawą rozstrzygnięcia, nie jest źródłem prawa, została bowiem podjęta bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Kolegium powołało się na pogląd prawny wyrażony w uchwale składu 5 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. akt OPK 20 – 22/00. Zastrzegło przy tym, że nie dokonuje oceny legalności uchwały, a jedynie stwierdza, że uchwała ta nie może stanowić materialno – prawnej podstawy przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego. Z. W. zaskarżył decyzję organu II instancji do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Organ odwoławczy, odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie z motywów przedstawionych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Wbrew poglądowi wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ani uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. akt OPK 20 – 22/00 , ani uchwała tegoż Sądu z dnia 30 października 2000 r. sygn. akt OPK 13/00 nie upoważniły Samorządowego Kolegium Odwoławczego do oceny czy uchwała rady gminy będąca aktem prawa miejscowego stanowi powszechnie obowiązujące prawo w rozumieniu art.87 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przeciwnie w obu powyższych uchwałach stwierdza się wyraźnie, że ani przepis art.21 ust.1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, ani żaden inny przepis prawa nie daje samorządowemu kolegium odwoławczemu prawa do przejmowania kompetencji organów nadzoru nad samorządem terytorialnym. Skoro zatem przy rozpoznawaniu sprawy Kolegium powzięło wątpliwości co do legalności uchwały rady gminy, będącej podstawą decyzji organu I instancji, winno zwrócić się do organu nadzoru o podjęcie działań zmierzających do stwierdzenia nieważności uchwały przewidzianych w ustawie o samorządzie gminnym, a do czasu rozstrzygnięcia kwestii legalności uchwały zawiesić postępowanie odwoławcze. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji zastrzegł, że nie dokonuje oceny legalności uchwały, w istocie jednak to czyni, skoro odmawia zastosowania uchwały uważając, że nie stanowi ona przepisów obowiązujących na terenie gminy. Już z powyższych względów decyzja organu II instancji podlega uchyleniu Decyzje organów obu instancji naruszają nadto przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania administracyjnego z innych przyczyn. Przede wszystkim, organ I instancji, z naruszeniem art.77 § 1 oraz art.107 § 1 i § 3 kpa nie wyjaśnił sprawy w sposób pozwalający na jej stanowcze rozstrzygnięcie, a w uzasadnieniu decyzji nie ustalił faktów odnoszących się do cech i wielkości lokalu zajmowanego przez skarżącego, dochodu uzyskiwanego przez członków jego rodziny oraz sposobu nawiązania stosunku najmu. Wprawdzie w tej ostatniej kwestii organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że wnioskodawca zajmuje lokal na podstawie umowy cywilno prawnej i nie opłaca czynszu regulowanego, nie wiadomo jednak na czym to ustalenie jest oparte, bowiem we wniosku skarżący określił, że ponosi czynsz "urzędowy" powołał też w rubryce "tytuł prawny do zajmowanego lokalu" datę i numer prawdopodobnie decyzji o przydziale. Bez szczegółowych ustaleń faktycznych organ I instancji nie mógł przesądzić czy uprawnienie skarżącego opiera się na przepisach ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 105, poz.509 ze zm. ) czy też na przepisach uchwały Rady Miasta P.. Kwestia ta uchyla się także spod oceny Sądu. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podał, że przydział mieszkania przy ulicy [...] otrzymał "z kwaterunkiem", a następnie właściciel wskazał mu w tym samym domu lokal nr [...], do którego przeniósł się, zachowując dotychczasowe uprawnienia w tym czynsz regulowany. Organ odwoławczy nie odniósł się do tych twierdzeń, zajął się bowiem wyłączeni sprawą legalności uchwały Rady Miasta P. o specjalnych dodatkach mieszkaniowych. Tymczasem, zgodnie z treścią art.39 ust.4 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu ustalonym w art.39 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego ( Dz. U. Nr 71 poz. 733 ze zm. ) , dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom opłacającym czynsz wolny za lokale, za które przed wejściem w życie ustawy o ochronie prawa lokatorów... opłacali czynsz regulowany. Gdyby twierdzenia przedstawione w odwołaniu okazały się prawdziwe należałoby przyjąć, że przed wejściem w życie ustawy o ochronie prawa lokatorów... skarżący opłacał czynsz regulowany stosownie do treści art.55 ust.7 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych. W takim przypadku należałoby rozważyć czy skarżący posiada ustawowe prawi do dodatku mieszkaniowego czy też korzysta z uprawnień wynikających z uchwały Rady Miasta P.. Przedstawione naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego mają wpływ na wynika sprawy i uzasadniają uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit."a" i "c" oraz art.135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższych motywów, na podstawie cyt. przepisów oraz art.200 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Z uwagi na to, że obie uchylone decyzje nie podlegały wykonaniu zbędne było stosowanie art.152 powyższe ustawy. /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj /- / J.Stankowski JFS