II SA/Po 474/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2017r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełniania braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Pismem z dnia 10 kwietnia 2017 r. W. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Pismem z dnia 2 czerwca 2017r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2017r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na załączonym do wezwania urzędowym formularzu PPF. Wezwanie zostało osobiście odebrane przez skarżącego w dniu 29 czerwca 2017r. (k. 11 akt sąd.). W dniu 7 lipca 2017r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym podał, że z przyczyn losowych nie mógł dochować terminu zakreślonego w wezwaniu, zatem wnosi o przywrócenie terminu do złożenia wypełnionego formularza PPF. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisu art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."), wprowadzonego nowelą z 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Oznacza to, że wprowadzono zasadę właściwości orzekania referendarzy sądowych w sprawach z zakresu prawa pomocy i ograniczenie właściwości sądu w tych sprawach do szczególnie uzasadnionych przypadków (art. 258 §4 P.p.s.a.). w tym stanie rzeczy ogół spraw wpisujących się w problematykę prawa pomocy został przekazany do właściwości referendarza sądowego. Przyjęcie tej konstrukcji ustawowej powoduje, że rozstrzygnięcie wszelkich kwestii proceduralnych wiążących się z postępowaniem w sprawach prawa pomocy, co do zasady, należy do referendarza sądowego. Reasumując, rozpoznanie wniosku strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o prawo pomocy należy do kategorii czynności o jakich mowa w art. 258 §1 P.p.s.a., stanowi bowiem czynność w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, które wykonują referendarze sądowi. Przechodząc do oceny zasadności wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 2 P.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Z kolei w myśl art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Mając na względzie powyższe regulacje, wniosek skarżącego z dnia 06 lipca 2017r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny, albowiem uchybienie terminowi, o którego przywrócenie skarżący wnosi, nie powoduje dla niego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Wyjaśnienia wymaga, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zakreślają żadnych terminów, które zawężałyby okres, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zatem strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w każdym momencie postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto, przepisy powoływanej ustawy nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie. W rozpoznawanej sprawie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie organu administracji o przedłużeniu okresu rozpatrzenia sprawy z wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, skarżący zwolniony jest z obowiązku poniesienia kosztów sądowych z ustawy (art. 239 §1 pkt 1a P.p.s.a.). Nie ma bowiem obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe postępowanie w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z powyższego wynika, że na skarżącym nie ciąży obowiązek uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu może być złożony w każdym czasie, na każdym etapie postępowania sądowego. W obecnym stanie sprawy – przed zakończeniem postępowania przed sądem I instancji - nie zachodzi konieczność ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż tzw. "przymus adwokacko-radcowski" obowiązuje dopiero na etapie skargi kasacyjnej. Skarżący może zatem ponowić wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu także w dalszym toku postępowania. W tym stanie rzeczy uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o prawo pomocy nie powoduje dla skarżącego żadnych ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. W konsekwencji przyjąć należy, że wniosek skarżącego z dnia 6 lipca 2017r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia barków formalnych wniosku o prawo pomocy jest niedopuszczalny, co skutkuje jego odrzuceniem. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 P.p.s.a. i art. 88 P.p.s.a w zw. z art. 86 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska