II SA/Po 474/20
WyrokWSA w Poznaniu2020-12-01
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie, utrzymując w mocy decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej, jeśli w uzasadnieniu błędnie odnosiło się do budowy kanalizacji sanitarnej zamiast sieci wodociągowej, a także nie odniosło się do wszystkich zarzutów odwołania?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu błędnie odnosił się do budowy kanalizacji sanitarnej zamiast sieci wodociągowej, co sugeruje brak merytorycznego rozpoznania sprawy i adaptację uzasadnienia z innego postępowania. Ponadto, SKO nie odniosło się do wszystkich zarzutów odwołania, w tym do kwestii dotyczących operatu szacunkowego i przeznaczenia nieruchomości, co narusza zasady prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz przekonywania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego wybudowaniem sieci wodociągowej. Organ I instancji ustalił opłatę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili m.in. błędne ustalenie przeznaczenia nieruchomości, brak stworzenia warunków do korzystania z sieci oraz błędy w operacie szacunkowym. W skardze do WSA podnieśli również, że SKO w uzasadnieniu błędnie odnosiło się do kanalizacji sanitarnej zamiast sieci wodociągowej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi P. P. i K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 roku, poz. 256, dalej K.p.a.), po rozpoznaniu odwołania P. P. oraz K. P., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] z [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej na skutek wzrostu wartości nieruchomości w wyniku stworzenia warunków do korzystania z infrastruktury technicznej.
Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z [...] stycznia 2018 r. Stowarzyszenie na rzecz budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w obrębie ulic [...] w [...] zgłosiło jako inwestor zamiar budowy sieci wodociągowej o długości 431 m wraz z 15 przyłączami w ulicach [...] w [...] (obręb [...], działka nr [...] z arkusza mapy [...] i działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z arkusza mapy [...]). Zgłoszenie to zostało przyjęte bez sprzeciwu (zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2018 r., nr [...]).
Dnia [...] października 2018 r. Stowarzyszenie zawiadomiło Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej PINB) w trybie przepisu art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. dalej Pr. bud.) o zakończeniu budowy. Zawiadomienie zostało przyjęte bez sprzeciwu (pismo PINB z [...] listopada 2019 r., nr [...]), a zatem do legalnego użytkowania sieci wodociągowej można było przystąpić od dnia [...] listopada 2018 r.
W dniu [...] marca 2019 r. wszczęto z urzędu postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego wybudowaniem sieci wodociągowej.
Decyzją z [...] lipca 2019 r. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obr. [...], ark. mapy [...], dz. nr [...]) spowodowanego wybudowaniem sieci wodociągowej w ul. [...] i zobowiązał skarżących do jej wniesienia.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że przepisy dotyczące udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej (w tym do urządzeń wodociągowych) stosuje się do nieruchomości, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi (art. 143 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz. U. z 2018 poz. 2204 ze zm., dalej u.g.n.).
Zgodnie z art. 144 u.g.n. właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich.
Z listy osób partycypujących w tej inwestycji uzyskanej od Stowarzyszenia na rzecz budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w obrębie ulic [...] w [...] wynika, że członkowie Stowarzyszenia wnieśli na budowę sieci wodociągowej po [...] zł, a P. P. i K. P. nie byli jego członkami i nie partycypowali w kosztach budowy.
Na podstawie wyjaśnień [...] S.A. z siedzibą w [...] organ I instancji ustalił, że warunki do podłączenia nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni 899 m2, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] do sieci wodociągowej w ulicy [...] stworzono P. P. i K. P. jako właścicielom na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w dniu [...] listopada 2018 r. Na podstawie mapy zasadniczej ustalono, że sieć wodociągowa w ulicy [...] przebiega w odległości 2 m od granicy działki.
Nieruchomość zapisana w księdze wieczystej nr [...], wykazana była w ewidencji gruntów jako użytek rolny "RIIIb". W dniu stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej nieruchomość objęta była obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru "[...]" w [...], uchwalonym przez Radę Miasta [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r., nr [...], poz. [...]), zgodnie z którym jest ona położona na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol 5MN).
W celu jej ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej organ powołał rzeczoznawcę majątkowego, który przygotował operat szacunkowy (opatrzony datą [...] kwietnia 2019 r.).
W przedłożonym operacie szacunkowym biegła wskazała, że wyceniana nieruchomość położona jest w prawobrzeżnej części miasta [...], w obrębie [...]. Dojazd do nieruchomości odbywa się ulicą [...] o nawierzchni gruntowej. W najbliższym otoczeniu nieruchomości dominuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz tereny niezabudowane. W tych okolicznościach biegła oceniła położenie nieruchomości oraz sąsiedztwo i otoczenie jako przeciętne. Nieruchomość ma kształt zbliżony do kwadratu, od strony północnej z dwoma ściętymi narożnikami i jest niezabudowana. Obecnie ma dostęp do sieci wodociągowej, energetycznej i gazowej. W tych okolicznościach biegła oceniła kształt i możliwości zagospodarowania nieruchomości jako średnio korzystne.
W dniu stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej nieruchomość była objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru "[...]" w [...], zgodnie z którym jest ona położona na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonym symbolem 5MN – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.
Wartość nieruchomości przed i po wybudowaniu sieci wodociągowej (bez uwzględnienia kosztów budowy przyłączy) biegła określiła w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. Na podstawie własnych analiz oraz stwierdzonych preferencji nabywców nieruchomości biegła określiła cechy rynkowe nieruchomości wraz z ich wagami procentowymi. W wycenie biegła wykorzystała transakcje, zawarte w latach 2017-2018, nieruchomościami przeznaczonymi pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, podobnymi, z dostępem oraz bez dostępu do sieci wodociągowej, zlokalizowanymi w obrębach [...] i [...].
Zdaniem organu analiza charakterystyki nieruchomości wybranych do porównań potwierdza ich podobieństwo do nieruchomości wycenianych, a zatem dobór tych nieruchomości organ uznał za prawidłowy. Uzasadniając ten dobór biegła zawarła w operatach szacunkowych informacje o nieruchomościach przeznaczonych do celów porównawczych. Określiła ich lokalizację - poprzez wskazanie ulic, przy których są położone i powierzchni, a w przypadku nieruchomości o cenach minimalnych i maksymalnych również sąsiedztwo i otoczenie, kształt i możliwości zagospodarowania, dojazd oraz uzbrojenie. Udostępnione w operacie szacunkowym dane o nieruchomościach porównawczych pozwalają ocenić, że są to nieruchomości podobne, a ich zakres nie narusza tajemnicy zawodowej obowiązującej rzeczoznawców majątkowych w zakresie uzyskanych przez nich informacji o transakcjach nieruchomościami.
Ze względu na szczególne warunki podłączenia nieruchomości do sieci, tj. konieczność poniesienia dodatkowych kosztów budowy przyłącza (w celu osiągnięcia pełnych korzyści z dostępu do sieci wodociągowej), do określenia wartości nieruchomości po wybudowaniu sieci wodociągowej biegła zastosowała podejście mieszane, metodę pozostałościową.
Rzeczoznawca majątkowy oszacowała koszt przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej na [...] zł, o którą to kwotę zmniejszyła ustaloną metodą porównawczą wartość nieruchomości po stworzeniu możliwości podłączenia jej do sieci wodociągowej.
Na podstawie operatu ustalono, że wartość nieruchomości położonej przy ulicy [...], przed wybudowaniem sieci wodociągowej wynosiła [...] zł, a po jej wybudowaniu wynosi [...] zł, czyli w wyniku wybudowania sieci wodociągowej wzrosła o [...] zł.
Dalej organ wskazał, iż w uchwale Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. przyjęto, że opłata adiacencka stanowi 50% różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie z tą uchwałą opłata adiacencka ustalana w sprawie stanowi 50% kwoty [...]zł, o którą wzrosła wartość nieruchomości w wyniku budowy sieci wodociągowej, a zatem wynosi [...] zł.
Od decyzji organu I instancji odwołanie w terminie prawem przewidzianym złożyli P. P. oraz K. P.. W odwołaniu argumentowali, że ich działka wbrew temu co twierdzi organ jest działką rolną, a nie mieszkaniową i nie posiada żadnego uzbrojenia komunalnego. Ponadto zdaniem skarżących ich działka nie była objęta zamierzeniem inwestycyjnym i nie stworzono im warunków do korzystania z wybudowanej sieci wodociągowej. Ich zdaniem postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób niedbały, a wydana przez organ I instancji decyzja jest pełna sprzeczności. Ponadto skarżący zakwestionowali ustalenia bieglej w operacie szacunkowym.
Opisaną we wstępie decyzją SKO w [...] utrzymało w mocy decyzję z [...] lipca 2019 r.
W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż podzieliło ocenę organu I instancji, że właścicielom opisanej w sentencji decyzji nieruchomości, położonej przy ulicy [...] stworzono warunki do korzystania z wybudowanej kanalizacji sanitarnej. Skutkiem powyższego nastąpił wzrost wartości tej nieruchomości położonej przy ulicy [...]. Zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym dnia [...] kwietnia 2019 roku przez rzeczoznawcę majątkowego wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła odpowiednio o kwotę [...]zł. Opłata adiacencka stanowi 50% różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, wobec czego wynosi [...] zł.
Kolegium odnosząc się do sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego z [...] kwietnia 2019 r. stwierdziło, że jest on opracowaniem rzetelnym, sporządzonym zgodnie z przepisami oraz zasadami sztuki. Wycena poparta została obszernym uzasadnieniem wyboru metodologii oraz należytą analizą właściwego rynku nieruchomości. Przedłożony w sprawie operat szacunkowy jest wyczerpujący i nie zawiera błędów. Rzeczoznawca prawidłowo przeanalizowała stan prawny i faktyczny wycenianych nieruchomości. Operat odpowiada ustawowym wymogom, a nadto dowodzi, iż nastąpił wzrost wartości nieruchomości w wyniku stworzenia warunków do korzystania z sieci kanalizacyjnej. Operat stanowi dowód w sprawie ustalenia skarżącym opłaty adiacenckiej. Zdaniem Kolegium nie było podstaw do zakwestionowania ustaleń biegłej.
W decyzji SKO wskazano, że w dniu [...] listopada 2018 r. stworzone zostały pp. P. jako właścicielom działki nr [...] warunki do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] (cyt. k. 28-29 akt).
W skardze do WSA P. P. i K. P. zaskarżyli decyzję SKO w całości, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Skarżący wskazali, że decyzja SKO jest dla nich krzywdząca, niesprawiedliwa a przede wszystkim w swojej treści odnosi się do innych zdarzeń niż wskazane przez organ I instancji, którego decyzja dotyczyła opłaty adiacenckiej w związku z wybudowaną siecią wodociągową a tymczasem SKO odnosiło się do kanalizacji sanitarnej. Wskazali również, że SKO odnosiło się do ul. [...], która jest oddalona od działki skarżących o około 1 km.
Zdaniem skarżących nie stworzono im warunków do korzystania z sieci, a ich działka była od początku pominięta w procesie inwestycyjnym, czego dowodem jest zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2018 r. znak [...] Podkreślili, że od początku 4 działki rolne, w tym będąca ich własnością działka [...] nie były przewidziane do podłączenia do żadnej z sieci, nie były objęte uzgodnieniami. Ponadto w ogóle nie byli informowani ani przez Miasto, ani Stowarzyszenie o ww. inwestycji. Podkreślili, że ich działka ma nadal charakter rolny, płacą od niej podatek rolny i tak ją użytkują.
W ocenie strony SKO nie odniosło się do zarzutów odwołania w sposób wnikliwy i staranny, pominęło zarzuty wobec operatu, a przede wszystkim w swoich rozważaniach odnosi się do sieci kanalizacji sanitarnej, której postępowanie nie dotyczy.
Skarżący wskazali, że decyzję organu I instancji powinien podpisać Prezydent Miasta [...] a nie pracownik [...], co ich zdaniem powoduje jej nieważność.
Zdaniem skarżących postępowanie w sprawie było prowadzone przewlekle i z przekroczeniem terminów. Ich zdaniem doszło do przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało rozważania zawarte w decyzji z [...] marca 2020 r., ponownie w wielu miejscach odpowiedzi na skargę wskazując, że chodziło o ustalenie opłaty adiacenckiej w związku z wybudowaniem kanalizacji sanitarnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji. W myśl art. 140 K.p.a. wymogi te znajdą zastosowanie również do decyzji wydanej przez organ II instancji.
Przypomnieć w tym miejscu należy także zasadach ogólnych postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 § 1 K.p.a.), zasadzie przekonywania (art. 11 K.p.a.) i zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.).
W myśl zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozpatrzoną decyzją organu I instancji. Podkreślenia wymaga, iż zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest zasadą konstytucyjną zawartą w art. 78 Konstytucji RP. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego, tak by dwukrotnie oceniono dowody oraz dwukrotnie przeanalizowano wszystkie argumenty.
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wiąże się także z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wymaga natomiast takiego sporządzania uzasadnienia orzeczenia, by nawet strona której stanowisko nie zostało przez organ uwzględnione mogła stwierdzić, iż jej argumenty zostały przez organ administracji rzetelnie i wnikliwie zbadane, a ich odrzucenie stanowiło wyraz analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, a nie jedynie pominięcia, względnie zlekceważenia ich przez organ administracji publicznej. Także spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 § 1 K.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.
Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś orzeczenia w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 K.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż zaskarżona decyzja wymogom tym nie sprostała.
Zauważyć bowiem trzeba, iż w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wielokrotnie wskazano, iż opłata adiacencka ustalona została w związku z wybudowaniem kanalizacji sanitarnej i to zarówno w części obejmującej opis dotychczasowego przebiegu postępowania (s. 1 uzasadnienia), jak i w części obejmującej rozważania SKO (s. 4, 5, 6 uzasadnienia co do daty zawiadomienia o zakończeniu budowy kanalizacji sanitarnej i stworzenia możliwości korzystania z niej). Na stronie 5. uzasadnienia decyzji SKO wskazano wręcz na stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej w ul. [...].
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż mimo zgłoszenia w skardze zarzutów dotyczących tej okoliczności organ odwoławczy nie podjął próby konwalidowania tych uchybień, chociażby w drodze sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w uzasadnieniu decyzji, lecz nadto także w odpowiedzi na skargę ponownie pisał o stworzeniu stronie możliwości podłączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej w ul. [...].
Już tylko powyższa okoliczność samodzielnie uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego.
Sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO w [...] zdaje się bowiem sugerować, iż organ odwoławczy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie rozpoznawał okoliczności tej konkretnej sprawy i nie zadał sobie trudu zapoznania się z odwołaniami skarżących lecz jedynie pobieżnie zaadaptował na potrzeby kontrolowanej sprawy uzasadnienie orzeczenia zapadłego w innym prowadzonym przez siebie postępowaniu dotyczącym ustalenia opłaty adiacenckiej z z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w innej lokalizacji spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej w postaci kanalizacji sanitarnej, a nie wodociągu.
Powyższe wątpliwości dodatkowo wzmacnia okoliczność, iż w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do wszystkich argumentów odwołania, w tym w szczególności wielokrotnie podnoszonego w nim pod adresem operatu szacunkowego i decyzji organu I instancji zarzutu błędnego ustalenia przeznaczenia i sposobu wykorzystywania wycenianej nieruchomości i co za tym idzie wadliwego oszacowania wzrostu jej wartości w związku z budową urządzeń infrastruktury technicznej w postaci sieci wodociągowej.
Powyższe stanowiło samodzielne naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. albowiem oczywistym jest, iż brak odniesienia się przez organ II instancji do wszystkich argumentów zawartych w odwołaniu ("przemilczenie ich") stoi w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie przesądzając bowiem o trafności argumentacji podnoszonej przez stronę w odwołaniu a dotyczącej sposobu aktualnego wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości jako gruntu rolnego, zauważyć trzeba, iż organ odwoławczy winien odnieść się do zgłaszanych zarzutów i ocenić prawidłowość decyzji organu I instancji także w ich kontekście. Obowiązek odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów podnoszonych w odwołaniu wiąże się także z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania. Strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym.
Podsumowując stwierdzić należy, iż taki jak w kontrolowanej sprawie sposób procedowania organu odwoławczego stoi w sprzeczności z zasadami prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz przekonywania i powoduje, że zaskarżona decyzja nie poddaje się w praktyce kontroli sądowej co do zgodności z prawem rozstrzygnięcia wymierzającego opłatę adiacencką.
Wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania, ze względu na swoją wagę niewątpliwie mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tym bardziej że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości, by organ odwoławczy dokonał kompleksowej kontroli prawidłowości przeprowadzenia postępowania w sprawie przez organ I instancji i wnikliwie rozpoznał sprawę merytorycznie.
Istotne braki uzasadnienia, w tym brak odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu, kwalifikowane są w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 1998 r., sygn. III SA 1436/96, publ. LEX nr 36196, z 22 kwietnia 1998 r., sygn. I SA/Lu 21/98, dost. CBOSA; z 28 października 1998 r., sygn. I SA/Gd 1651/96, dost. CBOSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 grudnia 2008 r., sygn. II SA/Po 382/08, dost. CBOSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Wr 154/09, dost. CBOSA).
Stąd też, wobec wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 15 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zasadnym było jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą SKO w [...] będzie rozpoznania odwołania skarżących po wyeliminowaniu wskazanych wyżej uchybień.
Wyniki poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych organ winien uzewnętrznić w spełniającym wymogi określone w art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej, w którym poza składnikami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. winien nadto szczegółowo odnieść się do argumentów podnoszonych przez strony w odwołaniu.
Odnosząc się do pozostałych zgłoszonych w skardze zarzutów zauważyć należy, iż nie mogły one zostać rozpoznane przez Sąd na obecnym etapie postępowania, albowiem prowadziłoby to do zastąpienia organu administracji w merytorycznym rozpoznaniu odwołania skarżących do czego sąd administracyjny jako sprawujący jedynie kontrolę organów administracji nie jest uprawniony. Warunkiem umożliwiającym taką kontrolę jest zaś między innymi prawidłowe i kompletne uzasadnienie decyzji, gdyż tylko ono wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się organ przy jej wydaniu.
Jedynie gwoli przyśpieszenia załatwienia sprawy Sąd wskazuje, iż organ odwoławczy winien zweryfikować między innymi podnoszoną w skardze okoliczność, iż osoba wydająca decyzję w pierwszej instancji nie posiadała upoważnienia organu właściwego do orzekania w sprawie, to jest Prezydenta Miasta [...] do wydawania decyzji w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej.
Z urzędu Sąd wskazuje nadto, iż poza okolicznościami podnoszonymi w odwołaniu zweryfikowania zdaje się wymagać zgodność z prawem przyjęcia przez rzeczoznawcę majątkowego przy ustalaniu wartości nieruchomości po wybudowaniu urządzeń infrastruktury metody pozostałościowej, w szczególności w kontekście § 16 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego określających przesłanki stosowania tej metody oraz § 16 ust. 4 tegoż rozporządzenia w konfrontacji z treścią operatu szacunkowego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło