II SA/Po 475/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr.sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi R.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania; I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2004r. Nr [...], II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w G. decyzją z dnia [...] grudnia 1986r., na podstawie przepisu art. 4 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985r. Nr 22 poz. 99), oddał Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w G. w użytkowanie wieczyste grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, o łącznej powierzchni 6.1574 ha, przy ul. [...] z przeznaczeniem na realizację osiedla mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 1999r., na wniosek R. M. stwierdziło, iż powyższa decyzja wydana została z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 kpa), gdyż nieruchomość stanowiła własność osób fizycznych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium decyzją z dnia [...] listopada 2002r. utrzymało w mocy decyzję z [...] listopada 1999r. R. M. (następca prawny właścicieli nieruchomości) wniósł pismem z [...] kwietnia 2003r. o odszkodowanie za poniesioną szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 156 § 1 kpa). Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2002r., powołując przepis art. 160 § 4 kpa – odmówiło przyznania odszkodowania. Kolegium uznało, iż żądanie nie jest słuszne ponieważ zainteresowany "nie wykazał wielkości poniesionej rzeczywistej szkody". Postanowieniem z [...] marca 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie przepisu art. 66 § 3 kpa, po rozpatrzeniu podania R. M. o przyznanie odszkodowania za szkody spowodowane wydaniem decyzji z [...] grudnia 1996r. postanowiło "zwrócić podanie wnoszącemu". W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż sprawa odszkodowania została załatwiona ostateczna decyzją z [...] września 2003r., w której zainteresowany został pouczony o możliwości wniesienia w określonym terminie powództwa do sądu powszechnego. R. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdził, iż brak było podstaw do stosowania wymogów przepisu art. 160, co do wniesienia powództwa cywilnego, skoro nie otrzymał odszkodowania. Wskazany przepis odnosi się bowiem do sytuacji, kiedy strona jest "niezadowolona z przyznanego odszkodowania". Zdaniem zainteresowanego decyzja z [...] września 2003r. nie rozstrzygała sprawy i nie jest ostateczna. W związku z tym żądanie przedstawione w niniejszej sprawie winno być merytorycznie rozstrzygnięte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem, na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Kolegium, powołując przepis art. 160, przedstawiło tryb postępowania w sprawach o odszkodowanie. Podkreślono, że od decyzji odmawiającej przyznania odszkodowania również przysługuje tylko powództwo do sądu powszechnego. W tej sytuacji nie można ponownie rozpatrywać sprawy o odszkodowanie w drodze postępowania administracyjnego. R. M. wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonych postanowień. W uzasadnieniu powołał się na argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy w odpowiedzi wniósł o jej oddalenie. Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami skargi zważył, co następuje; Przede wszystkim stwierdzić należy, iż przedstawione akta administracyjne nie są kompletne, gdyż nie zawierają podania skarżącego o przyznanie odszkodowania za poniesioną szkodę na skutek wydania decyzji z [...] grudnia 1996r. (k-27 akt sądowych). Brak wniosku powoduje, iż nie ma możliwości bezpośredniego odniesienia się do żądania skarżącego. Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oparte zostało na przepisie art. 66 § 3 kpa. Według wskazanego przepisu, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, iż skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z żądaniem zapłacenia odszkodowania w kwocie [...] zł za szkody spowodowane wydaniem decyzji z [...] grudnia 1986r. Tak sformułowane podanie nie upoważniało Kolegium do przyjęcia, iż właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Uszło bowiem uwagi, że według obowiązującego do 31 sierpnia 2004r. przepisu art. 160 kpa, stronie która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 służyło roszczenie o odszkodowanie za poniesioną szkodę, a o tym odszkodowaniu orzekał organ administracji, który stwierdzał iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 (art. 158 § 2). Jeżeli zatem skarżący wniósł podanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które było organem właściwym w sprawie (art. 160 § 4) o odszkodowanie, o którym wyżej mowa, to podanie to winno być rozpatrzone merytorycznie (art. 104 kpa), a nie zwrócone wnoszącemu na podstawie art. 66 § 3. Skarżący wniósł bowiem podanie do organu właściwego w sprawie. Oceniając zasadność podania, Kolegium miało niewątpliwie obowiązek uwzględnienia decyzji z [...] września 2003r. Ustalenie, iż niniejsza sprawa dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3) powinno prowadzić do umorzenia postępowania (art. 105 § 1), a więc do zakończenia sprawy w inny sposób (art. 104 § 2). Wskazywana przez Kolegium właściwość sądu powszechnego nie mogła być podstawą odmiennej oceny zaskarżonego postanowienia. Skarżący wniósł bowiem konkretne żądanie przyznania odszkodowania, o którym mowa w art. 160 § 1 i § 4. Żądanie to winno więc było być rozstrzygnięte w określonym wyżej trybie, a nie zwrócone wnoszącemu. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno uwzględnić aktualny stan prawny, a w szczególności, iż przepis art. 160 z dniem 01 września 2004r. został uchylony (art. pkt 2 ustawy z 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych ustaw – Dz.U. Nr 162 poz. 1692) i to po uprzednim uzupełnieniu akt administracyjnych przez załączenie przedmiotowego podania skarżącego. Z tych powodów na podstawie art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie II-gim traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152). /-/ W.Batorowicz /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik MarK