II SA/Po 4766/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 maja 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki A z o.o. w G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. nr [...]; I. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółki "A" z o.o. w G. kwotę 250,- zł (dwieściepięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ St. Małek /-/ G. Radzicka II SA/Po 4766/01 UZASADNIENIE Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...].11.2001 r. nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].09.2001 r. nr [...] nakazującą J.G. wykonanie projektu budowlanego, przystosowującego budynek mieszkalny w W. przy ul. [...] do zgodności z przepisami w zakresie odpowiadającym pomieszczeniom mieszkalnym uwzględniając: a) ogrzewanie budynku, b) wentylację pomieszczeń (przewody dymowe, wentylacyjne i gazowe), c) normę cieplną, d) naprawę instalacji elektrycznej, w terminie do [...] grudnia 2001 r. wraz z pracami wynikającymi z opracowanego projektu i nakazał spółce A z o.o. w P. przy ul. [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.) przywrócenie gospodarczego sposobu użytkowania obiektu, pełniącego funkcję mieszkalną, znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że stanowisko organu I instancji, w którym wyrażono potrzebę doprowadzenia do możliwości korzystania z obiektu jako mieszkalnego, adresowane do właściciela obiektu jest nieuzasadnione gdyż: - plan zagospodarowania przestrzennego dla miasta W. dla terenu na którym znajduje się działka [...] (ul. [...]) przewiduje teren przemysłowy o przeważającej funkcji produkcyjnej, w tym usług przemysłowych o przeważającej funkcji produkcyjnej, w tym usług przemysłowych, składów, budownictwa oraz obsługi rolnictwa i leśnictwa. Na terenie przemysłowym nie dopuszcza się lokalizowania obiektów mieszkalnych, - w ocenie organu odwoławczego zarządca budynku dzierżawca "B" spółka z o.o. nie wydała prawowitym właścicielom przedmiotowego budynku, gdyż właściciele nie godzili się na objęcie go we władanie bowiem nie został on opróżniony, - samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny nastąpiła w 1983 r., a więc wówczas gdy posiadaczem nieruchomości i zabudowań było Przedsiębiorstwo C w P. – poprzednik prawny spółki A z o.o. z siedzibą w P. Organ odwoławczy stwierdził, że sposób użytkowania lokali w budynku jako mieszkalnych, zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia z uwagi na brak możliwości użytkowania pomieszczeń jako kuchni i brak ogrzewania budynku. W ocenie organu odwoławczego narzucenie aktualnym właścicielom konieczności użytkowania obiektu jako mieszkalnego narusza przepisy Konstytucji RP (art. 21 i 64) ustanawiające zasady ochrony własności. Z tych powodów organ odwoławczy obowiązki przywrócenia obiektu do poprzedniego stanu nałożył na uprzedniego posiadacza. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka A z o.o. w P. zarzuciły naruszenie przepisów art. 7, 10, 79, i 81 kpa podnosząc, że nigdy nie były stroną postępowania, nie były zawiadomione o nim, a decyzja doręczona spółce jest dla niej zaskoczeniem. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przepisy art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji wskazują, że "w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części". Tak więc adresatem decyzji, nakazowej według cytowanych przepisów mogą być wyłącznie – właściciel lub zarządca. Jakkolwiek pojęcie "zarządcy" w przepisach prawa budowlanego interpretowane jest szerzej niż to wynika z przepisów art. 184 i 185 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000 nr 46 poz. 543 ze zm.) to należy stwierdzić, że pod pojęciem zarządcy zobowiązanym do właściwego użytkowania obiektu jest osoba władająca obiektem czy to na podstawie zawartego z właścicielem stosunku prawnego i na której – z mocy tego stosunku oraz regulujących go stosownych przepisów prawa – spoczywa taki obowiązek. Z treści protokołu z [...] lipca 1999 r. zdawczo-odbiorczego przejęcia nieruchomości przy ul. [...] i przedsiębiorstwa D – K. – W. pomiędzy Przedsiębiorstwem C w P. ([...] czerwca 2000 r. przekształconym w spółkę A z o.o. w P.), a spadkobiercami K.G. wynika, że do wydania nieruchomości doszło w dniu [...] lipca 1999 r., a dzierżawca nieruchomości spółka z o.o. "B" z siedzibą w W. miał uzgodnić ze spadkobiercami terminy wydania również i obiektu budowlanego będącego przedmiotem niniejszej sprawy. Już w miesiącu lipcu 2000 r. czynsz dzierżawny spółka "B" płaciła spadkobiercom byłego właściciela. Organ II instancji nie wyjaśnił więc faktycznie czy poza właścicielami ktokolwiek sprawuje zarząd nieruchomością. Można jedynie domniemywać, że taka sytuacja nie ma miejsca, w oparciu o odpis apelacji powodów (obecnych właścicieli) w sprawie I C 29/00 od wyroku Sądu Rejonowego w Wągrowcu z dnia 27.03.2001 r. zamieszczony w aktach II instancji, a to czy ostatecznie doszło do prawidłowego wykonania protokołu zdawczo-odbiorczego pomiędzy dzierżawcą i właścicielami odzyskującymi nieruchomość na charakter sporu o charakterze cywilno-prawnym. Skoro więc od 1999 r. spółka A z o. o. obecnie z siedzibą w G. nie sprawuje zarządu nieruchomością, nie może być adresatem decyzji i organ winien przede wszystkim rozważyć sens uczestnictwa skarżącej w kontekście przepisów art. 28 K.P.A. Zasadnym jest również zarzut skarżącej naruszenia przepisów art. 7, 10, 79, 81 K.P.A., bowiem skarżąca dopiero z decyzji organu odwoławczego dowiedziała się o toczącym postępowaniu. Jakkolwiek z mocy art. 134 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy to również z mocy tego samego przepisu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jest niespornym, że spółka A z o.o. nie skarżyła decyzji I instancji, lecz w toku sprawowanej kontroli należało również uchylić decyzję organu I instancji. Z treści wniosku właścicieli wynikało bowiem wyraźnie, że ich intencją jest to aby, dotychczasowy budynek samowolnie przekształcony przez posiadacza na mieszkalny, przestał pełnić taką funkcję i stał się na powrót gospodarczym. Tym samym nie można twierdzić, że złożono wniosek o zmianę sposobu użytkowania gdyż, organ nie może wbrew woli wnioskodawcy dążyć do tego, by w trybie nakazowym zmuszać właściciela do przystosowania obiektu na cele mieszkalne i to w sytuacji gdy plan zagospodarowania obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, na terenie na którym znajduje się obiekt wykluczał zabudowę mieszkaniową. Skoro więc właściciel obiektu pragnie przywrócić obiektowi jego funkcję gospodarczą zgodną z uprzednią funkcją i zgodną z planem zagospodarowania przestrzennego, organ może jedynie wskazywać sposoby i termin niezbędny do realizacji tego celu. Z treści wniosku i kolejnych pism w sprawie wynika jednoznacznie, że intencją wnioskodawcy, który z terenu nieruchomości odzyskanej w wyniku decyzji Ministra Gospodarki z 11 czerwca 1999 r. nr DP-0241/120/91/R/WB/649/99 stwierdzającej nieważność orzeczenia nr 9 Ministra Handlu Wewnętrznego z 24.12.1949 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa: D – K. – W. – była chęć pozbycia się lokatorów z obiektu, który samowolnie z gospodarczego zmieniono na mieszkalny, jednakże w tym zakresie jego pretensje mogą być załatwione wyłącznie na drodze cywilnoprawnej, a nie administracyjnej i organ nadzoru budowlanego winien tę kwestię wnioskodawcy wyraźnie wykazać. Z uwagi na powyższe na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1, 134, 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ St. Małek /-/ G. Radzicka