II SA/Po 477/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-11-10

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego w przypadku samowolnie wybudowanej wiaty o powierzchni przekraczającej 25 m2, a następnie wydał decyzję o nakazie rozbiórki z powodu niewykonania przez stronę obowiązków legalizacyjnych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ wybudowana wiata o powierzchni przekraczającej 25 m2 wymagała pozwolenia na budowę, a strona nie wykonała nałożonych obowiązków legalizacyjnych. W związku z tym, decyzja o nakazie rozbiórki była uzasadniona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o nakazie rozbiórki wiaty drewnianej wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, wskazując na brak wykonania przez stronę obowiązków legalizacyjnych nałożonych postanowieniem. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka L. C. P. L. zaskarżyła decyzję, zarzucając m.in. wadliwą ocenę samodzielności wiaty oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Fornalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi L. C. P. L.. sp. z o.o. z siedzibą w D. G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej: "pr. bud.") w zw. z art. 52 pr. bud. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") nakazał L. C. P. L. Sp. z o.o. w D. G. rozbiórkę wiaty drewnianej, przeznaczonej dla potrzeb Z. P. Ś., o wymiarach 12,90 m x 6,85 m, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę na nieruchomości położonej w D. G., działka nr [...] i [...]. Jednocześnie organ administracji publicznej wskazał, że przedmiotowa wiata składa się z elementów fundamentowych betonowych, słupów drewnianych, konstrukcji drewnianej dachu (płatwie i krokwie drewniane), pokrycia dachu z blachy falistej stalowej, posadzki oraz instalacji elektrycznej. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], wstrzymano prowadzenie robót budowlanych, nakładając na skarżącego obowiązek przedstawienia do dnia [...] listopada 2013 r. niezbędnych dokumentów, w tym m.in. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wiaty drewnianej z instalacją elektryczną, wraz z oceną techniczną stanu wybudowanego obiektu budowlanego. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], organ I instancji zmienił powyższe postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. i nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów pozwalających na zalegalizowanie wykonanych samowolnie robót budowlanych. Skarżący nie wykonał jednak ciążących na nim obowiązków, wskazanych w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r. Następnie organ I instancji wyjaśnił, że w wyniku kontroli przeprowadzonej od dnia [...] lutego 2012 r. do dnia [...] lutego 2012 r. stwierdzono wybudowanie na działce nr [...] i [...] wiaty drewnianej, funkcjonalnie powiązanej z Z. P. Ś., znajdującym się na działce nr [...]. Obiekt ten został dobudowany od północnej strony "budynku komunikacji". Przedmiotowa wiata jest obiektem jednokondygnacyjnym, pokrytym dachem jednospadowym, niskim, Jej wymiary to 12,90 m x 6,85 m, a wysokość wewnętrzna – od 2,4 m do 3,28 m. Wiata jest wybudowana w konstrukcji drewnianej i składa się z dwóch rzędów słupów drewnianych, płatw i krokwi drewnianych. Pokrycie dachu wykonane jest z blachy stalowej falistej. Wspomniane słupy drewniane są zakotwione w gruncie poprzez elementy fundamentowe betonowe. Wewnątrz obiektu budowlanego jest posadzka betonowa z płyt prefabrykowanych. Obiekt pełni przy tym funkcję magazynową palet drewnianych i drewna na potrzeby Z. P. Ś. Wiata jest wyposażona w instalację elektryczną oświetleniową. Przedmiotowy obiektu budowlany jest samodzielny, niezwiązany z przyległym "budynkiem komunikacji", a ponadto posiada swój dach oraz własne słupy drewniane stanowiące elementy konstrukcyjne. Na budowę tego obiektu właściciel nie przedstawił pozwolenia na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym, ani nie przedłożył projektu budowlanego, na podstawie którego wykonano ten obiektu, lub związanej z nim dokumentacji technicznej. Organ I instancji ustalił zarazem, że omawiana wiata została wykonana przez poprzedniego właściciela nieruchomości. L. C. P. L. nabył własność gruntu dopiero na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w O. W. z dnia [...] maja 2013 r., [...], przysądzającego wspomniane prawo rzeczowe. Z kopii mapy zasadniczej z dnia [...] marca 2009 r. i z inwentaryzacji budowlanej z dnia [...] marca 2009 r. wynika bowiem, że wiata w tym czasie nie istniała na omawianej nieruchomości. Z kolei w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. skarżący informował organ I instancji, że "magazyn zewnętrzny był budowany w I połowie 2010 roku z przeznaczeniem na miejsce do składowania palet, plastikowych odpadów itd.". Fakt wykonania wymienionych robót budowlanych latem 2010 r. potwierdził również w trakcie składania zeznań wykonawca tych prac. Dlatego przyjęto, że rozważana wiata powstała latem 2010 r. Na tym tle organ I instancji wskazał, że powierzchnia przedmiotowej wiaty wynosi ok. 88,4 m2, a zatem jest większa od 25 m2, co wyklucza powołanie się na art. 29 ust. 1 pkt 2 pr. bud. Tym samym zastosowanie w niniejszej sprawie znalazł art. 48 pr. bud., na podstawie którego wydano wspomniane postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. Niemniej skarżący nie wykonał nałożonych na niego obowiązków. L. C. P. L. poinformował jedynie organ I instancji o uzyskaniu decyzji Burmistrza K. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład produkcji świec. Tym samym niespełnienie wymienionych obowiązków skutkuje zarazem wydaniem orzeczenia o nakazie rozbiórki. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. L. C. P. L.. Sp. z o.o. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., zaskarżając zarazem na mocy art. 142 k.p.a. także wymienione wcześniej postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. i postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jest niezadowolony z wydanego rozstrzygnięcia. Jednocześnie L. C. P. L. Sp. z o.o. zaznaczył, że kwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż zmiana postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r. dokonała się niezgodnie z prawem za pomocą postanowienia z dnia [...] maja 2014 r. Ten typ orzeczeń, wbrew stanowisku organu I instancji, nie ma charakteru dowodowego, a zatem nie ma do niego zastosowania art. 77 § 2 k.p.a. Jednocześnie skarżący podkreślił, że do chwili obecnej nie został przesłuchany przez organ I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie dostrzegł również, że wiata nie jest budynkiem samodzielnym, gdyż jest połączona instalacją elektryczną z pozostałymi obiektami. Ponadto jest ona funkcjonalnie powiązana z budynkiem głównym produkcyjnym i innymi wiatami dostawionymi do budynku głównego. Skarżący wskazał również, że nabył własność nieruchomości w przekonaniu, że wszystkie znajdujące się na niej obiekty budowlane są legalne. Wreszcie, organ I instancji powinien był prowadzić niniejsze postępowanie naprawcze w trybie art. 50 i art. 51 pr. bud. Zachowanie wiaty pozwoli zarazem na utrzymanie 70 miejsc pracy, co jest w ważne w warunkach istniejącego bezrobocia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 142 i art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr. bud. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy, podzielając ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Jednocześnie Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że powołana ustawa – Prawo budowlane nie definiuje wyrażenia "wiata". Niemniej w tym zakresie można odwołać się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. nr 112 poz. 1316 z późn. zm.). Na tej podstawie można bowiem przyjąć, że wiata to szczególny rodzaj budynku, który stanowi pomieszczenie naziemne, nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Konkluzję tę potwierdza także odpowiedź Ministra Infrastruktury na interpelację nr 10111 oraz definicja słownikowa tego wyrazu. Przedmiotowy obiekt budowlany nie posiada ścian, a zatem stanowi wiatę. Trafnie przy tym organ I instancji opisał konstrukcję oraz sposób wykonania rozważanego obiektu budowlanego. Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prawidłowo wszczął w niniejszej sprawie postępowanie naprawcze na podstawie art. 48 pr. bud. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych na niego w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że skarżący miał zapewniony czynny udział w toku postępowania administracyjnego, a art. 75 k.p.a. nie przewiduje obowiązku przesłuchania właściciela obiektu budowlanego. Kwestie istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały bowiem ustalone za pomocą innych środków dowodowych. Zakres decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. został natomiast wyraźnie określony w jej sentencji. Załącznik do tego rozstrzygnięcia wskazuje przy tym obrys przedmiotowego obiektu budowlanego. Nie zachodzą zatem wątpliwości co do zakresu nałożonego obowiązku. Organ II instancji zauważył także, że postanowienia wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud. mają charakter dowodowy i mogą być zmieniane przez organ administracji publicznej. Tym samym skoro postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. zostało następnie zmienione postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., to obecnie bezprzedmiotowe jest orzekanie w kwestii postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. L. C. P. L. Sp. z o.o. w D. G. zaskarżyła powyższą decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie: (1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, (2) art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, (3) art. 7-12 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie kilku postępowań naprawczych zamiast jednego zbiorczego oraz (4) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8-9 i art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieodniesienie się przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2015 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organy administracji publicznej wadliwie oceniły samodzielność wiaty. Bez budynku głównego wiata nie ma bowiem racji bytu. Związek między tymi obiektami budowlanymi ma nie tylko charakter funkcjonalny, lecz także konstrukcyjny. Ponadto wiata jest powiązana instalacją elektryczną z budynkiem głównym. Rozbiórka wiaty spowoduje natomiast brak powierzchni magazynowo-składowej. Organy administracji publicznej nie ustaliły także prawidłowego współczynnika kategorii obiektu (k) i kubatury obiektu budowlanego. Jednocześnie opłata legalizacyjna, jaka miałaby być ustalona w niniejszym postępowaniu jest rażąco zawyżona. W pozostałym zakresie skarżący powtórzył zarzuty sformułowane w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2015 r. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami, ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem jednak art. 57a p.p.s.a. Na wstępie trzeba zauważyć, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w okresie od dnia [...] lutego 2012 r. do dnia [...] lutego 2012 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził zrealizowanie na działkach nr [...] i [...] wiaty drewnianej o wymiarach 12,90 m x 6,85 m (k. 1 akt adm. organu I instancji). Jak wynika z zeznań M. B., wykonawcy tych robót budowlanych, wymienione prace przeprowadzono latem 2010 r. (k. 24 akt adm. organu I instancji). Fakt ten znajduje swoje potwierdzenie także w piśmie L. C. P. L. Sp. z o.o. w D. G. z dnia [...] czerwca 2013 r. (k. 82 akt adm. organu I instancji) oraz w piśmie poprzednich właścicieli nieruchomości R. i T. K. z dnia [...] stycznia 2012 r. (k. 2 akt adm. organu I instancji). Jednocześnie inwentaryzacja architektoniczno-konstrukcyjna z dnia [...] października 2009 r. nie zawiera jeszcze w swoim opisie przedmiotowej wiaty (k. 3 akt adm. organu I instancji). Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Ponadto z pisma Starosty K. z dnia [...] października 2012 r., [...], wynika, że R. i T. K. prowadzący przedsiębiorstwo pod firmą "A." nie uzyskali pozwolenia na budowę w okresie od 2009 r. do czerwca 2012 r. (k. 49 akt adm. organu I instancji). Takiego pozwolenia na budowę nie uzyskał również poprzednik prawny skarżącej Spółki, tj. spółka L. C. B.V. Tym samym roboty budowlane, w wyniku których powstawała rozważana wiata, zostały przeprowadzone nielegalnie. Okoliczności te należy również uznać za bezsporne, ponieważ nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej: "pr. bud."). Zgodnie z art. 28 ust. 1 pr. bud., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 pr. bud. Jak wynika z kolei z art. 29 ust. 1 pkt 2 pr. bud., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Należy przy tym zauważyć, że w myśl art. 3 pkt 7 pr. bud. przez zwrot "roboty budowlane" należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei w świetle art. 3 pkt 1 pr. bud. zwrot "obiekt budowlany" odnosi się do (1) budynku wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, (2) budowli stanowiącej całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami i (3) obiektu małej architektury. Ustawodawca nie definiuje przy tym pojęcia "wiata" w powołanej ustawie. Niemniej w tym zakresie można posiłkowo sięgnąć do definicji zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. nr 112 poz. 1316 z późn. zm.). We wspomnianym akcie normatywnym wskazano bowiem, że wiata stanowi szczególny rodzaj budynku, pomieszczenie naziemne, nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Taka interpretacja jest również aprobowana w orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2015 r., II SA/Rz 1101/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że omawiana wiata ma powierzchnię ok. 88,37 m2, a zatem przekracza kryterium powierzchni wskazane w art. 29 ust. 1 pkt 2 pr. bud. Tym samym realizacja przedmiotowego obiektu budowlanego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Ze wspomnianego pisma z dnia [...] października 2012 r. wynika jednak, że inwestor nie dysponował taką decyzją administracyjną. Niezbędne było zatem wszczęcie odpowiedniego postępowania naprawczego. Na tym tle wyłoniły się jednak kluczowe kontrowersje w niniejszej sprawie. Organy administracji publicznej konsekwentnie podnosiły bowiem, że postępowanie naprawcze powinno być prowadzone w oparciu o art. 48 pr. bud. Skarżący wywodził natomiast, że właściwym w tym przypadku jest tryb z art. 50 i art. 51 pr. bud. Trafne okazało się stanowisko organów administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 pr. bud., właściwy organ administracji publicznej nakazuje, z zastrzeżeniem art. 48 ust. 2 pr. bud., w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei w art. 49b ust. 1 pr. bud. ustawodawca wskazuje, że właściwy organ administracji publicznej nakazuje, z zastrzeżeniem art. 49b ust. 2 pr. bud., w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jak wynika natomiast z art. 50 pr. bud., w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 pr. bud. właściwy organ administracji publicznej wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: (1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenie lub (2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub (3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 pr. bud. lub (4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Analizując przytoczone wyżej przepisy, należy zatem stwierdzić, że przepisy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 pr. bud. znajdują zastosowanie w przypadku nielegalnego wykonania robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego. Z kolei art. 50 ust. 1 pr. bud. odnosi się do przypadku nielegalnego wykonywania innych robót budowlanych niż budowa obiektu budowlanego. Z tej perspektywy brak jest zatem podstaw do powoływania się w niniejszej sprawie na art. 50 ust. 1 pr. bud. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była legalność powstania, a więc wybudowania rozważanej wiaty, a nie prace polegające w szczególności na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jednocześnie, jak wskazano powyżej, zastosowanie art. 49b ust. 1 pr. budowlanego było wykluczone, gdyż powierzchnia omawianej wiatry przekracza kryterium obszarowe z art. 29 ust. 1 pkt 2 pr. bud. Tym samym trafnie organy administracji publicznej przyjęły art. 48 ust. 1 pr. bud. za podstawę normatywną postępowania naprawczego. Zgodnie z art. 48 ust. 2 pr. bud., jeżeli budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1 pr. bud., (1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z (a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo (b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem – właściwym organ administracji publicznej wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Jak wynika zarazem z art. 48 ust. 3 pr. bud., w postanowieniu, o którym mowa w art. 48 ust. 2 pr. bud., ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada się obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: (1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowanie przestrzennego; (2) dokumentów, o jakich mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 pr. bud. oraz w art. 33 ust. 3 pr. bud., przy czym do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 pr. bud. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 48 ust. 4 pr. bud., że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o jakich mowa w art. 48 ust. 3 pr. bud., stosuje się art. 48 ust. 1 pr. bud. Przedłożenie w wyznaczonym terminie wspomnianych dokumentów traktuje się natomiast w myśl art. 48 ust. 5 pr. bud. jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Tym samym prawodawca stwarza inwestorowi lub właścicielowi samowolnego obiektu budowlanego możliwość usunięcia stanu niezgodnego z prawem poprzez jego legalizację. Należy przy tym zaznaczyć, że rozwiązanie to stanowi uprawnienie inwestora lub właściciela obiektu budowlanego, a nie obowiązek organów administracji publicznej. Mając na uwadze przytoczone przepisy, należy zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w trybie art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych dotyczących omawianej wiaty, nałożył obowiązki wymienione w powołanych przepisach oraz zobowiązał skarżącego do przedstawienia oceny technicznej wybudowanego obiektu budowlanego, sporządzonej przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych (k. 83 akt adm. organu I instancji). Następnie postanowienie z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zmienił wymienione postanowienie własne z dnia [...] czerwca 2013 r., odstępując od nakładania obowiązku przedłożenie wspomnianej ekspertyzy technicznej (k. 104 akt adm. organu I instancji). Skarżący wywodził na tym tle w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2015 r., że powyższa zmiana była niedopuszczalna (k. 26-27 akt adm. organu II instancji). Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. Należy bowiem zauważyć, że postanowienie z art. 48 ust. 3 pr. bud. ma celu zgromadzenie materiału dowodowego pozwalającego ocenić, czy spełnione zostały przesłanki z art. 49 ust. 1 pr. bud. pozwalające na zalegalizowanie samowoli budowlanej. Tym samym możliwe jest zastosowanie w takim przypadku art. 77 § 2 k.p.a. i w konsekwencji weryfikacja wydanego orzeczenia. Należy przy tym podkreślić, że w kwestii zasadniczych obowiązków, wynikających z art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud., zarówno postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r., jak i postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. nie zawierały istotnych różnic. Możliwość zalegalizowania przez skarżącego samowoli budowlanej nie został ograniczona. Zgodnie z postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., L. C. P. L. Sp. z o.o. został zobowiązany do przedłożenia wymaganych dokumentów do dnia [...] sierpnia 2014 r. Wymienione postanowienie zostało odebrane przez skarżącego w dniu [...] maja 2014 r. (k. 105-106 akt adm. organu I instancji). W odpowiedzi L. C. P. L. Sp. z o.o. przedłożyła jednak tylko decyzję Burmistrza K. z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład produkcji świec (k. 90 akt adm. organu I instancji). Trzeba w tym miejscu od razu zaznaczyć, że powyższe rozstrzygnięcie nie odnosi się do kwestii lokalizacji przedmiotowej wiaty. Tym samym należy uznać, że skarżący nie wykonał w istocie żadnego obowiązku nałożonego na niego w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r. W konsekwencji organy administracji publicznej zobowiązane były wydać nakaz rozbiórki tego obiektu budowlanego, co jednoznacznie wynika z art. 48 ust. 1 i 3 pr. bud. Kontrolowane decyzje należy zatem uznać za trafne. Zarówno w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2015 r., jak i w skardze z dnia [...] maja 2015 r. L. C. P. L. zarzucał organom administracji publicznej wadliwą ocenę samodzielności wiaty, wskazując na jej funkcjonalne i konstrukcyjne powiązanie z budynkiem głównym. Argument ten okazał się jednak nietrafny. Funkcjonalne powiązanie, polegające przede wszystkim na składowaniu na terenie wiatry surowców lub gotowych wyrobów skarżącego, nie wystarcza do uznania, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego powinno być całe przedsięwzięcie. Tym bardziej, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazuje na wiele samowoli budowlanych znajdujących na nieruchomości należącej do skarżącej spółki L. C. P. L. Sp. z o.o. Ponadto ustalenia organów administracji publicznej, niekwestionowane przez skarżącą, pozwalają przyjąć, że omawiana wiata jest samodzielnym obiektem budowlanym. W wymienionym protokole kontroli przeprowadzonej w okresie od dnia [...] lutego 2012 r. do dnia [...] lutego 2012 r. stwierdzono bowiem, że konstrukcję nośną wiaty stanowią dwa rzędy słupków drewnianych, płatwie drewniane i krokwie drewniane. Słupy drewniane są zakotwione w gruncie poprzez elementy fundamentowe betonowe. Tym samym rozważany obiekt budowlany dysponuje własnym oparciem, wobec czego może być również przedmiotem decyzji rozbiórkowej. Konkluzji tych nie zmienia połączenie wiaty i budynku głównego instalacją elektryczną. Takie rozwiązanie techniczne nie przesądza bowiem w żaden sposób o braku samodzielności obiektu budowalnego. W skardze z dnia [...] maja 2015 r. L. C. P. L. Sp. z o.o. wywodził poza tym, że organy administracji publicznej nie ustaliły współczynników, od których zależy wysokość opłaty legalizacyjnej, a sama opłata jest zbyt wygórowana (k. 3-6 akt sądowych). Należy jednak zauważyć, że argumentacja pozostaje bez związku z rozpatrywaną obecnie sprawą. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 1 pr. bud., opłata legalizacyjna jest ustalana dopiero w razie wykonania obowiązków z art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud. Warunek nie został natomiast spełniony w rozpatrywanej sprawie. Podsumowując, organy administracji publicznej zastosowały właściwy tryb legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu wiaty drewnianej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący nie wykonał żadnego obowiązku, warunkującego zalegalizowanie robót budowlanych wykonanych niezgodnie z prawem. Dlatego też niezbędne było wydanie nakazu rozbiórki, co też organy administracji publicznej słusznie uczyniły. W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło