II SA/Po 478/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 15 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. G. i R. G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] przedmiot umorzenia postępowania odwoławczego postanawia I. ustanowić dla E. G. i R. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.; II. odmówić zwolnienia E. G. i R. G. od kosztów sądowych. /-/ E. Podrazik Wnioskami z dnia [...] lipca 2012 r. E. i R. G. wystąpili o zwolnienie ich od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu skarżący wskazali na poniesienie strat w wyniku wylewania wody na teren ich posesji. Wyjaśnili ponadto, że utrzymują się obecnie z emerytury R. G. w wysokości 2.337,60 zł i renty inwalidzkiej E. G. w wysokości 807,07 zł oraz dodatku do renty w wysokości 153,00 zł. Łączny miesięczny dochód skarżących wynosi 3.297,67 zł. Skarżący dodali, iż są właścicielami domu o powierzchni 205 m2 oraz mają udział (1/8) w mieszkaniu córki. Posiadają oszczędności w wysokości 2.000,00 zł oraz samochód osobowy. Ich miesięczne wydatki kształtują się na poziomie ok. 2.205,00 zł, w tym 1.000,00 zł stanowi rata kredytu, której wysokość zależy od kursu franka szwajcarskiego, a 1.205,00 zł wynoszą opłaty za media. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż z dodatkowych oświadczeń złożonych przez skarżących wynika, że rata ich kredytu hipotecznego w czerwcu wynosiła 951,60 zł, udział (1/4) w mieszkaniu (48 m2) zostały nabyty w spadku po śmierci córki, a z kolei ich samochód (S. O.) jest z 2011 r. Dołączono ponadto dokumenty: (1) PIT-37 za 2010 r. i 2011 r., z którego wynika łączny dochód w wysokości 45.342,64 zł w 2011 r., (2) decyzję ZUS o wysokości emerytury i renty, (3) wyciąg z rachunku bankowego z saldem na dzień [...] lipca 2012 r. w wysokości 1.935,76 zł oraz (4) potwierdzenie zapłaty należności za media. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, że przyznanie prawa pomocy jest niezasadne. Zwłaszcza jeśli uwzględni się fakt, że przeciętne miesięczne saldo na rachunku bankowym w okresie od lutego do lipca 2012 r. wynosiło 2.500 zł, a w okresie składania skargi do sądu skarżący otrzymali kwotę 3.099,59 zł z otwartego funduszu emerytalnego oraz kwotę 300 zł i 520,89 zł z tytułu odszkodowania od PZU. Przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy wypłacono natomiast z rachunku bankowego kwotę 4.000,00 zł, a już po wniesieniu skargi skarżący otrzymali zwrot wynagrodzenia z kancelarii adwokackiej w kwocie 1.500,00 zł. Tym samym dysponują oni dostatecznymi środkami pieniężnymi do pokrycia kosztów postępowania, w tym pokrycia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. E. G. i R. G. wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż otrzymane odszkodowanie z PZU jest przeznaczone na naprawę uszkodzonego nagrobka córki oraz zięcia, podczas gdy świadczenie uzyskane z otwartego funduszu emerytalnego przypada w połowie ich córce. Otrzymane wynagrodzenie z kancelarii adwokackiej wiąże się natomiast ze zmianą pełnomocnika wobec czego kwota ta będzie również zaliczona na poczet wynagrodzenia innego adwokata. Skarżący zaznaczyli zarazem, iż obecnie nie mają żadnych oszczędności, gdyż ich znaczna część została przeznaczona na honorarium dla adwokata i prace remontowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Wniosek o prawo pomocy okazał się częściowo uzasadniony. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika przy tym z art. 245 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, podczas gdy w zakresie częściowym – zwolnienie w całości lub w części od opłat sądowych lub wydatków bądź też jedynie ustanowienie fachowego pełnomocnika. Z kolei według art. 246 § 1 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy Sąd uznał, że zasadne jest przyznanie skarżącym częściowego prawa pomocy. Źródłem utrzymania skarżących jest emerytura R. G. w wysokości 2.337,60 zł miesięcznie i renta inwalidzka E. G. w wysokości 960,07 zł (807,07 zł + 153,00 zł tytułem dodatku), co łącznie daje kwotę 3.297,67 zł (k. 81-84 i 95 akt sądowych). Z wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżący posiadają poza tym dom o powierzchni 205 m2 oraz udział (łącznie ¼) w mieszkaniu o powierzchni 48 m2. Dysponują oni ponadto samochódem osobowym marki S. O. z 2011 r. Wprawdzie skarżący uzyskali także świadczenia w postaci (1) odszkodowania z PZU (łącznie 820,89 zł), (2) wypłatę środków zgromadzonych w otwartym funduszu emerytalnego (3.099,59 zł, z czego według twierdzeń E. i R. G. przypada im jedynie połowa) oraz (3) zwrotu części wynagrodzenia z kancelarii adwokackiej (1.500,00 zł). Świadczenia te mają jednak jednorazowy i incydentalny charakter, a nadto zostały one ze swej istoty zagospodarowane już w istotnej części. Wydatki skarżących obejmują natomiast opłatę za: gaz (885,72-1.388,88 zł / 2 miesiące), energię elektryczną (401,92-464,43 zł / 2 miesiące), wodę (134,19 zł / 2 miesiące), wywóz śmieci (151,20 zł / 4 miesiące), wywóz nieczystości (183,60 zł / miesiąc), telewizję (39,90 zł / miesiąc) oraz zapłatę dla firmy S. (64,14 zł / miesiąc), co łącznie składa się w miesiącu średnio na kwotę ok. 1170 zł miesięcznie (k. 94-95 akt sądowych). Dodatkowo z rachunku bankowego skarżących odciągana jest co miesiąc rata kredytu hipotecznego, która w okresie od lutego do lipca 2012 r. wynosiła od 902,49 zł do 951,60 zł (średnio 927,71 zł). Tym samym sumarycznie wydatki miesięczne skarżących kształtują się na poziomie ok. 2100 zł. Sąd uznał wobec tego, że E. i R. G. nie są aktualnie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Uzasadnione było zatem ustanowienie dla nich fachowego pełnomocnika w osobie adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w P. W pozostałym jednak zakresie, zwłaszcza co do obowiązku uiszczenia opłaty sądowej w postaci wpisu od skargi, sytuacja majątkowa skarżących pozwala na zapłacenie tej kwoty. Dlatego też przyznanie prawa pomocy w tej mierze nie byłoby już trafne. Tym bardziej, że we wnioskach o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] lipca 2012 r. podali oni także posiadanie pewnych oszczędności (2.000,00 zł). W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 1, art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 12760 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ E. Podrazik