II SA/Po 478/21

Dnia 16 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2022 roku sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 1. art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. nr. 79 poz. 856 z 200lr.). art. 17 pkt. 1, art. 127 § 2 i art. 134 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 poz. 256, dalej k.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia wynika, że decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2021r., nr [...] Prezydent Miasta O. skierował poza kolejnością Pana A. K. (dalej tez jako strona lub skarżący) do Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych w O. . w celu udzielenia zabezpieczenia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru powyższa decyzja została odebrana przez skarżącego w dniu [...] lutego 2021 r. Natomiast w dniu [...] marca 2021 r. w placówce pocztowej zostało nadane odwołanie Pana A. K. od wskazanej decyzji, w którym zakwestionował on zasadność skierowania go do DPS. SKO wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin do wniesienia odwołania upłynął stronie z dniem [...] marca 2021r. Tymczasem Pan A. K. wniósł odwołanie po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia tj. w dniu [...] marca 2021 r. Mając to na uwadze organ stwierdził na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. A. K. skierował następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o umożliwienie ponownego rozpatrzenia decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2021 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione. Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a- c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2021 r. uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] lutego 2021 r. orzekającej o skierowaniu skarżącego do Domu Pomocy Społecznej. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem, stwierdzić należy, że narusza ono prawo ze względu na uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji z [...] lutego 2021 r., została doręczona [...] lutego 2021 r., Termin na wniesienie odwołania upływał w dniu [...] marca 2021 r. Odwołanie od ww. decyzji nadane zostało w placówce pocztowej [...] marca 2021 r. . Jak stwierdził organ odwoławczy, w tych okolicznościach, uchybienie terminu jest oczywiste, o czym organ orzekł na podstawie art. 134 k.p.a. Stanowisko prezentowane przez organ odwoławczy byłoby prawidłowe, gdyby nie pomijało szczególnego rozwiązania przewidzianego na gruncie przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 poz. 2095, dalej: ustawa COVID-19). W rozpoznawanej sprawie należy bowiem uwzględnić fakt, że zastosowana przez Kolegium regulacja wynikająca z art. 134 k.p.a. na gruncie powołanej wyżej ustawy doznaje istotnych modyfikacji, których pominięcie rzutuje na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Ustawą z dnia 15 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2255 - art. 1 pkt 24) od dnia [...] grudnia 2020 r. wprowadzono m.in. przepis art. 15zzzzzn2, który w ust. 1 przewiduje, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Z kolei ust. 3 ww. przepisu przewiduje, że w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Biorąc pod uwagę fakt, że w niniejszej sprawie przepisy nowelizacji ustawy COVID-19 z dnia [...] grudnia 2020 r., w tym art. 15zzzzzn2 znajdują zastosowanie, należy przyjąć, iż wydanie kwestionowanego postanowienia było co najmniej przedwczesne. W sprawie doszło bowiem do uchybienia terminu, niemniej jednak Kolegium nie zastosowało powołanych wyższej szczególnych rozwiązań ustawy COVID-19, nie zawiadamiając skarżącego o uchybieniu terminu i nie wyznaczając stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Uwzględniając zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomi skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia odwołania i wyznaczy przewidziany prawem termin do wystąpienia o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. W świetle powyższego zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako wydane z naruszeniem art. 15 zzzzn2 ustawy COVID-19 podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.